काठमाडौं : वैदेशिक रोजगारीका कारण नेपाली श्रमिकका परिवारले भोग्नुपर्ने समस्याको पछिल्लो उदाहरण रुपन्देही, तिलोत्तमा-७ की मालती माली बनेकी छिन्। यूएईमा ज्यान गुमाएका छोरा अजय मालीको आर्थिक सहायता लिन सोमबार उनी वैदेशिक रोजगार बोर्डको सचिवालयमा भेटिइन्। कर्मचारीहरूसँग कुरा गर्दा उनको अनुहारमा चिन्ता प्रष्ट देखिन्थ्यो।
घरको आर्थिक अवस्था सुधार्ने सपना बोकेर अजय अघिल्लो वर्ष यूएई पुगेका थिए। तर, केही महिनाअघि हृदयघात भई उनको निधन भयो। छोराको शव स्वदेश ल्याउन मालतीको परिवारले झन्डै ३ लाख रुपैयाँ ऋण लिनुपर्यो, जसले आर्थिक संकट निम्त्यायो। बोर्डबाट ५ लाख रुपैयाँ आर्थिक सहायता पाउने जानकारीपछि काठमाडौं आएकी मालतीलाई कागजी प्रक्रियाले हैरान बनायो। बोर्डमा दिनभर बस्दा पनि काम सम्पन्न नभएपछि, कागजात जुटाउन नसक्दा उनलाई अर्को दिन आउन भनियो। गाउँमा बिरामी श्रीमान् र नातिनातिनाको हेरचाह गर्ने जिम्मेवारी भएकाले उनी छिटो घर फर्किन चाहन्थिन्।
मालतीको समस्या सुनेपछि वैदेशिक रोजगार बोर्डका कार्यकारी निर्देशक गुरुदत्त सुवेदीले तत्काल समाधान गर्न गम्भीरतापूर्वक लिए। उनले “आजै कमिटी बनाएर यो समस्या समाधान गरी रकम निकासा गरिदिन्छौं” भन्दै कर्मचारीहरूलाई छिटो र सहज तरिकाले मालतीको काम सम्पन्न गर्न निर्देशन दिए।
बोर्डले श्रमिकको मृत्यु भएमा शव ल्याउन र आर्थिक सहायताका लागि परिवारले विगतमा भोग्नुपर्ने झन्झटहरू कम गर्न पहल गरिरहेको छ। अब अनलाइन प्रणालीबाटै आवेदन दिने व्यवस्था गरिएको छ। यो प्रणालीले बिमा कम्पनी, अस्पताल र नेपालस्थित दूतावासबीच समन्वय गरी परिवारलाई काठमाडौं आउनै नपर्ने लक्ष्य राखेको छ, जसले ठूलो राहत दिने अपेक्षा गरिएको छ।
वैदेशिक रोजगार बोर्डको तथ्यांकअनुसार आर्थिक वर्ष २०७९/८० मा १ हजार २८ जना नेपाली श्रमिकले विदेशमा ज्यान गुमाएका थिए। त्यसमध्ये ९५० जनाको शव नेपाल ल्याइयो भने ७८ जनाको अन्त्येष्टि विदेशमै गरियो। सोही आर्थिक वर्षमा २ हजार २३६ जना श्रमिक बिरामी परेका थिए, जसमध्ये ९५४ जनाको उपचार विदेशमै भयो।
कार्यकारी निर्देशक सुवेदीले वैदेशिक रोजगारीमा गएका श्रमिकका लागि थप सुविधा दिने र सेवा प्रवाहलाई अझ प्रभावकारी बनाउने योजनाहरू बोर्डले बनाइरहेको बताए। उनले बिमा, अस्पताल र कन्सुलर सेवाहरूलाई सशक्त र पहुँचयोग्य बनाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे। बोर्डले श्रमिक र परिवारको जीवनस्तर सुधार्न विभिन्न कल्याणकारी कार्यक्रमहरू पनि सञ्चालन गरिरहेको छ।
