काठमाडौँ, फागुन २८ गते । नेपाली महिला चेस खेलको प्रवर्द्धन गर्ने उद्देश्यका साथ हिमालयन चेस एकेडेमीद्वारा आयोजित ‘हिमालयन क्वीन्स ग्याम्बिट’ को दोस्रो संस्करण आइतबार थापाथली चेस पार्कमा भव्यताका साथ सम्पन्न हुने भएको छ । यो प्रतियोगिता विश्व चेस महासंघ (FIDE) द्वारा विश्वव्यापी रूपमा सञ्चालित ‘फिडे वुमेन्स चेस म्याराथन’ को एक आधिकारिक हिस्साका रूपमा रहेको छ, जसले महिला खेलाडीहरूलाई मात्र प्रतिस्पर्धा गर्ने विशिष्ट अवसर प्रदान गर्दछ ।
आयोजक हिमालयन चेस एकेडेमीकी संस्थापक मोनालिशा खम्बूलका अनुसार, यस प्रतिष्ठित प्रतियोगितामा एक सयभन्दा बढी महिला खेलाडीहरूले सहभागिता जनाउने अपेक्षा गरिएको छ । यो प्रतियोगिताले नेपालमा महिला चेसको विकासमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने विश्वास गरिएको छ, किनकि यो एकेडेमीले महिला खेलाडीहरूका लागि मात्र आयोजना गरेको तेस्रो प्रमुख प्रतियोगिता हो । महिला खेलाडीहरूलाई अझ सशक्त बनाउने र उनीहरूलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको मञ्चमा प्रतिस्पर्धा गर्न सक्षम बनाउने लक्ष्यका साथ यस्ता प्रतियोगिताहरू आयोजना गरिँदै आएका छन् ।
प्रतियोगिताको सफल आयोजनाका लागि हिमालयन चेस एकेडेमीले प्रप्स नेपालसँग सहकार्य गरेको छ । यो सहकार्य सम्झौतामा एकेडेमीकी संस्थापक मोनालिशा खम्बू र प्रप्स नेपालकी प्रमुख दीपा श्रेष्ठले हस्ताक्षर गर्नुभएको थियो । यस्ता साझेदारीहरूले महिला खेलकुदको विकासका लागि आवश्यक स्रोत र समर्थन जुटाउन मद्दत पुर्याउँछन् । प्रप्स नेपालले महिला सशक्तिकरणका लागि खेलकुदको माध्यमबाट पुर्याउने योगदान प्रशंसनीय रहेको छ, र चेसजस्तो बौद्धिक खेलमा महिलाहरूको सहभागिता बढाउन यस किसिमका सहकार्य अपरिहार्य छन् ।
गत वर्ष आयोजित ‘हिमालयन क्वीन्स ग्याम्बिट’ को पहिलो संस्करणले नेपाली चेस इतिहासमा नयाँ कीर्तिमान कायम गरेको थियो । उक्त संस्करणमा पाँच वर्षदेखि ६७ वर्षसम्मका एक सय ४२ जना अनरेटेड महिला खेलाडीहरूले प्रतिस्पर्धा गरेका थिए । यो संख्या नेपाली महिला चेस प्रतियोगितामा हालसम्मकै सर्वाधिक सहभागिता थियो, जसले नेपालमा महिला चेसप्रति बढ्दो चासो र उत्साहलाई स्पष्ट पार्दछ । यस्ता प्रतियोगिताहरूले विभिन्न उमेर समूहका महिलाहरूलाई चेस खेलमा आकर्षित गर्न र उनीहरूको प्रतिभालाई प्रस्फुटन गराउन उत्प्रेरकको रूपमा काम गर्दछन् ।
यसपालीको संस्करणमा पुरस्कार संरचनालाई अझ बृहत् र समावेशी बनाइएको छ । शीर्ष आठ स्थान हासिल गर्ने खेलाडीहरूका साथै विभिन्न उमेर समूहका विजेताहरूलाई पनि पुरस्कृत गरिनेछ । यसमा यु–७, यु–१०, यु–१३, यु–१६ र ५० वर्षमाथिका उमेर समूहहरू समावेश छन्, जसले युवा प्रतिभादेखि अनुभवी खेलाडीसम्म सबैलाई समेट्ने प्रयास गरिएको छ । यसबाहेक, उत्कृष्ट तीन स्कुल र पाँच जना खेलाडीहरूलाई ‘स्पेसल अवार्ड्स’ प्रदान गरिनेछ । यसले विद्यालय स्तरबाटै चेस खेलको प्रवर्द्धन गर्न र मेधावी खेलाडीहरूलाई प्रोत्साहन गर्न मद्दत पुग्नेछ ।
हिमालयन चेस एकेडेमीले शनिबार आफ्नो दोस्रो वार्षिकोत्सव मनाउने तयारी गरिरहेको छ । स्थापनाको छोटो अवधिमै एकेडेमीले चेस खेलको विकासमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याएको छ । एकेडेमीले ब्लिट्ज, र्यापिड, क्लासिकल चेस र पजल सोल्भिङ कन्टेस्ट गरी १३ वटा विभिन्न प्रतियोगिताहरू सफलतापूर्वक आयोजना गरिसकेको छ । यी प्रतियोगिताहरूले नेपाली चेस खेलाडीहरूलाई विभिन्न ढाँचाका खेलमा अनुभव प्राप्त गर्न र आफ्नो क्षमता अभिवृद्धि गर्न महत्वपूर्ण अवसर प्रदान गरेका छन् । एकेडेमीको यो प्रयासले नेपालमा चेस खेलको आधारभूत जगलाई मजबुत बनाउँदै राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा प्रतिस्पर्धा गर्न सक्ने खेलाडी उत्पादनमा टेवा पुग्ने विश्वास गरिएको छ ।
‘हिमालयन क्वीन्स ग्याम्बिट’ को दोस्रो संस्करणले महिला चेस खेलाडीहरूलाई एक आपसमा प्रतिस्पर्धा गरी आफ्नो कौशल प्रदर्शन गर्ने अवसर मात्र नभई, नेपाली चेस समुदायमा महिलाहरूको सहभागितालाई अझ बढाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ । यस किसिमका कार्यक्रमहरूले महिलाहरूलाई खेलकुदको क्षेत्रमा अगाडि बढ्न प्रेरित गर्ने र लैंगिक समानताको अवधारणालाई सशक्त बनाउन सहयोग गर्नेछन् । नेपाली चेसको भविष्यका लागि यो प्रतियोगिता एक महत्वपूर्ण कोशेढुंगा सावित हुने निश्चित छ ।
