संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री खडकराज पौडेलले नेपाल वायुसेवा निगम (नेपाल एयरलाइन्स) को अवस्था अत्यन्तै नाजुक रहेको बताएका छन्। शुक्रबार सिंहदरबारमा बसेको प्रतिनिधिसभाअन्तर्गतको अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र पर्यटन समितिको बैठकमा बोल्दै मन्त्री पौडेलले निगमको वर्तमान स्थिति थप बिग्रिने अवस्थामा नरहेको स्पष्ट पारे।
मन्त्री पौडेलले निगमको दयनीय अवस्थालाई निजी कम्पनीको उदाहरण दिँदै स्पष्ट पारे। उनले यदि नेपाल एयरलाइन्स कुनै निजी कम्पनी भएको भए हालसम्म खारेजीको अवस्थामा पुगिसक्ने बताए। “नेपाल एयरलाइन्सको अवस्था कस्तो छ भनेर कसैले सोध्यो भने यहाँभन्दा बिग्रिने ठाउँ छैन,” उनले भने, “यदि यो कुनै प्राइभेट कम्पनी हुन्थ्यो भने त्यो लिक्विडेसनमा जान्थ्यो।” यो भनाइले राष्ट्रिय ध्वजावाहकको आन्तरिक व्यवस्थापन र वित्तीय चुनौतीहरूको गम्भीरता उजागर गरेको छ।
मन्त्री पौडेलले निगमको व्यवस्थापन चुस्तदुरुस्त बनाउन, सही समयमा सही निर्णय लिन सक्ने संयन्त्रको विकास गर्न तथा आवश्यक जनशक्तिको दीर्घकालीन योजना बनाउनुपर्नेमा जोड दिए। उनले हाल निगमसँग भएका छवटा जहाजमध्ये एउटामा मात्रै समस्या आए पनि उडान तालिका रिसेड्युलिङ र टिकट काटिसकेका यात्रुको व्यवस्थापनमा ठूलो आर्थिक भार बेहोर्नुपर्ने अवस्था रहेको औंल्याए। विद्यमान संरचना र कार्यप्रणालीमा सुधार नगरी जहाज थपेर मात्र समस्या समाधान नहुने भन्दै संरचनागत सुधारलाई प्राथमिकता दिइएको उनले बताए।
निगममा मानव संसाधन, मार्केटिङ र सञ्चालनसम्बन्धी स्पष्ट योजनाको अभाव रहेको मन्त्री पौडेलको भनाइ छ। नयाँ जहाज ल्याए पनि त्यसलाई उडाउन पर्याप्त जनशक्ति, विशेषगरी पाइलट, नहुने अवस्था रहेको उल्लेख गर्दै उनले पाइलट उत्पादन तथा व्यवस्थापनमा समेत दीर्घकालीन योजनाको आवश्यकता रहेको स्पष्ट पारे। जहाजको मर्मतसम्भार र ओभरहलका लागि समेत पर्याप्त वित्तीय योजना नरहेको उनले खुलासा गरे।
मन्त्री पौडेलका अनुसार निगमका दुवै वाइडबडी जहाजको उडान साइकल सकिन लागेको र त्यसपछि ठूलो रकम खर्च गरेर ओभरहल गर्नुपर्ने अवस्था छ। दुवै वाइडबडीको ओभरहलमा करिब १० अर्ब रुपैयाँ खर्च लाग्ने अनुमानसहितको प्रतिवेदन आएको जानकारी दिँदै उनले यस्तो ठूलो खर्चका लागि समयमै वित्तीय स्रोत सुनिश्चित गर्नुपर्ने भए पनि निगमको कमजोर आर्थिक अवस्थाका कारण त्यो चुनौतीपूर्ण रहेको बताए। यो वित्तीय भारले निगमलाई थप संकटमा धकेल्न सक्ने जोखिम रहेको उनको भनाइ छ।
यद्यपि, मन्त्री पौडेलले नेपाल एयरलाइन्सलाई नाफा कमाउने संस्थाका रूपमा मात्रै हेर्न नहुने दृष्टिकोण राखेका छन्। राष्ट्रिय ध्वजावाहकको मुख्य उद्देश्य विदेशी पर्यटकलाई नेपाल ल्याई पर्यटन क्षेत्रको विकास गर्नु, होटल तथा पर्यटकीय गतिविधि विस्तार गर्नु र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा नेपालको पहिचान तथा राष्ट्रिय आत्मविश्वास बढाउनु रहेको उनले प्रस्ट पारे। यसले निगमको भूमिकालाई व्यावसायिक मुनाफाभन्दा राष्ट्रिय हित र रणनीतिक महत्त्वसँग जोडेको छ।
समग्रमा, नेपाल एयरलाइन्सको पुनरुत्थानका लागि व्यवस्थापकीय सुधार, वित्तीय सुदृढीकरण, मानव संसाधन विकास र दीर्घकालीन रणनीतिक योजना अपरिहार्य रहेको मन्त्री पौडेलको भनाइको सार छ। राष्ट्रिय गौरवको यो संस्थालाई वर्तमान संकटबाट बाहिर निकाल्न सरकार र सरोकारवाला निकायहरूको साझा प्रयास आवश्यक देखिन्छ।
