काठमाडौं। स्थानीय बजारमा शुक्रबार सुनचाँदीको मूल्यमा उल्लेख्य वृद्धि भएको छ। नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासङ्घले निर्धारण गरेको मूल्यसूची अनुसार आज, १६ आश्विन २०८३, छापावाल सुन प्रतितोला रु एक हजार ५०० ले बढेर रु दुई लाख ९४ हजार ८०० कायम भएको छ। यसैगरी, चाँदीको मूल्यमा पनि प्रति तोला रु २५ को वृद्धि भई रु चार हजार ४५० पुगेको छ। यो वृद्धिले चाडपर्वको मुखमा उपभोक्ता र लगानीकर्ता दुवैको ध्यान खिचेको छ।
महासङ्घका अनुसार, बिहीबार छापावाल सुनको मूल्य प्रतितोला रु दुई लाख ९३ हजार ३०० रहेको थियो। सोही दिन तेजाबी सुनको मूल्य प्रतितोला रु दुई लाख ९१ हजार ८५० कायम थियो। चाँदी भने प्रतितोला रु चार हजार ४२५ मा कारोबार भएको थियो। आज तेजाबी सुनको मूल्य पनि प्रतितोला रु एक हजार ४५० ले बढेर रु दुई लाख ९३ हजार ३५० पुगेको छ। यसरी सुनको मूल्य हालसम्मकै उच्च विन्दुमा पुगेको महासङ्घले जनाएको छ।
सुनचाँदीको मूल्यमा आएको यो ऐतिहासिक वृद्धि अन्तर्राष्ट्रिय बजारको प्रभाव र केही आन्तरिक कारणहरूको समिश्रणका कारण भएको महासङ्घको विश्लेषण छ। पछिल्लो समय विश्व बजारमा अमेरिकी डलरको कमजोर प्रदर्शन, बढ्दो भूराजनीतिक तनाव (विशेषगरी मध्यपूर्व र युरोपमा), विश्वव्यापी मुद्रास्फीति र प्रमुख केन्द्रीय बैंकहरूको मौद्रिक नीतिमा देखिएको अनिश्चितता जस्ता कारणले सुनलाई सुरक्षित लगानी (सेफ हेवन) को रूपमा हेर्ने प्रवृत्ति बढेको छ। यसले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको माग बढाएको र परिणामतः यसको मूल्यमा उछाल आएको हो। विश्वका प्रमुख अर्थतन्त्रहरूमा मन्दीको जोखिम र लगानीकर्ताहरूमा आत्मविश्वासको कमीले पनि सुनतर्फको आकर्षण बढाएको छ।
स्थानीय बजारमा सुनचाँदीको मूल्यमा आएको यो निरन्तर वृद्धिले उपभोक्ताहरूलाई प्रत्यक्ष असर पुर्याएको छ। नेपाली समाजमा विवाह, ब्रतबन्ध तथा अन्य सामाजिक र धार्मिक कार्यहरूमा सुनचाँदीको गहना अनिवार्य मानिन्छ। दशैं, तिहार, छठ जस्ता प्रमुख चाडपर्वहरू नजिकिएसँगै सुनचाँदीको माग स्वाभाविक रूपमा बढ्ने गर्छ। यस्तो अवस्थामा मूल्यवृद्धिको सीधा मार गहना खरिद गर्न चाहने उपभोक्ताहरूलाई पर्नेछ, जसले गर्दा उनीहरूको क्रयशक्तिमा ठूलो प्रभाव पर्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।
लगानीको दृष्टिकोणबाट हेर्दा, सुनमा लगानी गर्नेहरूलाई भने यसले फाइदा पुर्याएको छ। तर, यसको उच्च मूल्यका कारण साना तथा मझौला लगानीकर्ताहरूका लागि सुनमा पहुँच कठिन बन्दै गएको छ। सुनचाँदी व्यवसायीहरूका लागि पनि उच्च मूल्यका कारण कारोबारको मात्रामा कमी आउन सक्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ। कतिपय व्यवसायीहरूले मागमा कमी आउन सक्ने र यसले समग्र बजारलाई प्रभावित गर्न सक्ने आँकलन गरेका छन्।
नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासङ्घले दैनिक रूपमा अन्तर्राष्ट्रिय बजारको अवस्था, अमेरिकी डलरको विनिमय दर तथा आन्तरिक आपूर्ति र मागको अवस्थालाई सूक्ष्म रूपमा विश्लेषण गरी सुनचाँदीको खरिदबिक्री मूल्य निर्धारण गर्दै आएको छ। महासङ्घका अनुसार, पछिल्ला केही महिनादेखि सुनको मूल्यमा उतारचढाव देखिए पनि समग्रमा उकालो लाग्ने क्रम जारी छ, जसले नेपाली बजारमा सुनको मूल्यले नयाँ कीर्तिमान कायम गरेको छ।
गत वर्षको तुलनामा यस वर्ष सुनको मूल्यमा ठूलो अन्तर देखिएको छ। विशेषज्ञहरूका अनुसार, विश्वव्यापी आर्थिक र भूराजनीतिक अनिश्चितता कायम रहेसम्म सुनको मूल्यमा स्थिरता आउने सम्भावना कम छ। यसको मूल्य अझै बढ्न सक्ने वा उच्च उतारचढावको सामना गर्नुपर्ने हुन सक्ने विश्लेषण गरिएको छ। वर्तमान अवस्थामा सुनलाई सुरक्षित लगानी मानिए पनि, यसको मूल्यमा आउने तीव्र परिवर्तनले लगानीकर्ताका लागि जोखिम पनि निम्त्याउन सक्ने जानकारहरू बताउँछन्। यो प्रवृत्तिले उपभोक्ता, लगानीकर्ता र व्यवसायी सबैलाई आ-आफ्नो रणनीतिमा पुनर्विचार गर्न बाध्य पारेको छ।
प्रकाशित: १६ आश्विन २०८३ ११:२० शुक्रबार
