काठमाडौं: पूर्वप्रधानमन्त्री तथा नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र) का अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ श्रीलंकाको सफल भ्रमणपश्चात् आइतबार स्वदेश फर्किएका छन्। उनी आइतबार दिउँसो करिब १२ बजे त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा अवतरण गरेका हुन्। प्रचण्ड गत असार ३१ गते ६ सदस्यीय प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व गर्दै श्रीलंका प्रस्थान गरेका थिए। उनको भ्रमण कोलम्बोमा आयोजित ‘क्षेत्रीय स्थायित्व तथा आर्थिक उत्थानशीलतासम्बन्धी एसियाली संवाद’ (Asian Dialogue on Regional Stability and Economic Resilience) मा केन्द्रित थियो।
भ्रमणका क्रममा अध्यक्ष प्रचण्डले उक्त उच्चस्तरीय संवादमा नेपालको प्रतिनिधित्व गर्दै क्षेत्रीय शान्ति, सुरक्षा र आर्थिक समृद्धिका लागि नेपालको प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका थिए। उनले दक्षिण एसियामा विद्यमान साझा चुनौतीहरू, जस्तै जलवायु परिवर्तन, गरिबी निवारण, आतंकवाद र दिगो विकासका लक्ष्यहरू प्राप्तिका लागि क्षेत्रीय सहकार्यको अपरिहार्यतामा जोड दिएका थिए। संवादमा विश्वव्यापी तथा क्षेत्रीय भूराजनीतिक उतारचढावका कारण उत्पन्न जोखिमहरूलाई न्यूनीकरण गर्दै कसरी आर्थिक उत्थानशीलता कायम गर्न सकिन्छ भन्ने विषयमा गहन छलफल भएको थियो। प्रचण्डले नेपालले सधैँ शान्तिपूर्ण सहअस्तित्व, अहस्तक्षेप र पारस्परिक सम्मानमा आधारित विदेश नीति अवलम्बन गर्दै आएको बताउँदै यसले क्षेत्रीय स्थायित्वमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्याएको स्पष्ट पारे।
कोलम्बोमा रहँदा प्रचण्डले श्रीलंकाका उच्च पदस्थ अधिकारीहरू र विभिन्न देशका प्रतिनिधिहरूसँग द्विपक्षीय भेटघाट तथा साइडलाइन वार्ताहरू गरेका थिए। यी भेटघाटहरूमा नेपाल र श्रीलंकाबीचको ऐतिहासिक, सांस्कृतिक तथा जनस्तरको सम्बन्धलाई अझ प्रगाढ बनाउने विषयमा छलफल भएको थियो। उनले द्विपक्षीय व्यापार, लगानी, पर्यटन र सांस्कृतिक आदानप्रदानका क्षेत्रमा सहकार्यका नयाँ सम्भावनाहरू खोज्न सकिने धारणा राखेका थिए। गौतम बुद्धको जन्मभूमि नेपाल र बौद्ध धर्मको महत्त्वपूर्ण केन्द्र श्रीलंकाबीचको सम्बन्धलाई थप सुदृढ पार्नु दुवै देशका लागि लाभदायक हुने उनको भनाइ थियो।
यस संवादमा अध्यक्ष प्रचण्डले नेपालको आर्थिक विकासको यात्रा, खासगरी भूकम्पपछिको पुनर्निर्माण र कोभिड-१९ महामारीबाट प्रभावित अर्थतन्त्रको पुनरुत्थानका लागि गरिएका प्रयासहरूबारे जानकारी गराएका थिए। उनले जलविद्युत उत्पादन, कृषि क्षेत्रको आधुनिकीकरण र पर्यटन प्रवर्द्धनमा अन्तर्राष्ट्रिय तथा क्षेत्रीय सहयोगको अपेक्षा व्यक्त गरे। क्षेत्रीय कनेक्टिभिटी, पूर्वाधार विकास र साझा आर्थिक एजेन्डाले मात्र समग्र दक्षिण एसियाको गरिबी र अविकासलाई सम्बोधन गर्न सकिनेमा उनले जोड दिएका थिए। शान्तिपूर्ण माध्यमबाट द्वन्द्व समाधान गर्ने नेपालको अनुभव क्षेत्रीय स्थायित्वका लागि एक उदाहरण हुन सक्ने उनको तर्क थियो।
अध्यक्ष प्रचण्डको यो श्रीलंका भ्रमणले नेपालको क्षेत्रीय कूटनीतिमा सक्रिय सहभागितालाई थप उजागर गरेको छ। विशेषगरी, दक्षिण एसियाली क्षेत्रमा भूराजनीतिक सन्तुलन र आर्थिक साझेदारीको महत्त्व बढिरहेको सन्दर्भमा यस प्रकारका उच्चस्तरीय संवादहरूले नेपाललाई आफ्ना राष्ट्रिय हितहरू प्रवर्द्धन गर्ने र क्षेत्रीय एजेन्डामा प्रभाव पार्ने अवसर प्रदान गर्दछ। भ्रमणले नेपाल र श्रीलंकाबीचको द्विपक्षीय सम्बन्धलाई नयाँ उचाइमा पुर्याउनुका साथै क्षेत्रीय शान्ति र समृद्धिको साझा लक्ष्य प्राप्तिका लागि दुवै देशको प्रतिबद्धतालाई पुन: पुष्टि गरेको छ।
