मंसिर १, २०८३ बुधबार
इरानले आफ्नो दक्षिणी भूभागस्थित महत्त्वपूर्ण केश्म टापुमा अमेरिकी सेनाले आक्रमण गरेको गम्भीर आरोप लगाएको छ। मंगलबार राति टापुका विभिन्न स्थानमा श्रृंखलाबद्ध विस्फोटका आवाज सुनिएपछि इरानी अधिकारीहरूले यो आरोप सार्वजनिक गरेका हुन्। यो घटना मध्यपूर्वमा अमेरिका र इरानबीचको तनाव थप चर्काउने गरी आएको छ।
इरानको सरकारी समाचार संस्था इरनाका अनुसार, होर्मोज्गान प्रान्तका उपगभर्नर अहमद नाफिसीले तत्कालको क्षति मूल्याङ्कन गर्दा टापुका आवासीय, व्यावसायिक तथा अन्य पूर्वाधार क्षेत्रमा उल्लेख्य भौतिक क्षति नपुगेको जानकारी दिएका छन्। उपगभर्नर नाफिसीले टापुको सुरक्षा अवस्था पूर्ण नियन्त्रणमा रहेको र सरकारी सुरक्षा तथा उद्धार निकायहरूलाई उच्च सतर्कतामा राखिएको बताएका छन्। इरानले अमेरिकी सेनालाई यस आक्रमणको जिम्मेवार ठहराए पनि अमेरिकाले यस विषयमा तत्काल कुनै आधिकारिक प्रतिक्रिया जनाएको छैन।
केश्म टापुमाथि आक्रमणको आरोप लागिरहँदा, इरानका सैन्य अधिकारीहरूले होर्मुज जलमार्गमा पनि गम्भीर घटना भएको दाबी गरेका छन्। इरानी रिभोलुसनरी गार्ड कर्प्स (आईआरजीसी) ले कम्तीमा पाँचवटा तेल ट्यांकरमा क्षति पुगेको बताएको छ। आईआरजीसीका अनुसार, जलमार्ग पार गर्न खोजिरहेका केही तेल ट्यांकरहरू सामुद्रिक बारुदी सुरुङमा ठोक्किएका थिए। यीमध्ये एउटा ट्यांकरमा भयानक आगलागी भएको थियो भने त्यसलाई उद्धार गर्न पुगेको टगबोटमा समेत आगो फैलिएको थियो। इरानले थप तीनवटा तेल ट्यांकर पनि बारुदी सुरुङको कारण क्षतिग्रस्त भएको दाबी गरेको छ।
यद्यपि, इरानका यी सबै दाबीको स्वतन्त्र स्रोतबाट तत्काल पुष्टि हुन सकेको छैन। अन्तर्राष्ट्रिय समुद्री सुरक्षा निकायहरूले होर्मुज क्षेत्रमा व्यावसायिक जहाजमाथि आक्रमणका घटनाहरू भएको जनाए पनि त्यसको विस्तृत विवरण र जिम्मेवारीबारे स्पष्ट पारेका छैनन्। विश्वको कुल तेल आपूर्तिको करिब पाँच भागको एक भाग यही होर्मुज जलमार्ग हुँदै निर्यात हुने हुँदा यस क्षेत्रमा बढ्दो सैन्य तनावले अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा बजार र विश्वव्यापी समुद्री व्यापारमा गम्भीर नकारात्मक असर पर्ने चिन्ता बढाएको छ।
यी घटनाहरूले अमेरिका र इरानबीच लामो समयदेखि चलिरहेको तिक्ततापूर्ण सम्बन्धलाई थप जटिल बनाएको छ। विगतमा पनि यस क्षेत्रमा यस्तै प्रकृतिका आक्रमण र आरोप-प्रत्यारोपका घटनाहरू हुँदै आएका छन्, जसले मध्यपूर्वको भूराजनीतिमा निरन्तर अस्थिरता निम्त्याएको छ। इरानको आणविक कार्यक्रम, उसको क्षेत्रीय प्रभाव विस्तार तथा अमेरिकी प्रतिबन्धजस्ता विषयहरू दुई देशबीचको तनावका प्रमुख कारणहरू हुन्।
यसै संवेदनशील घडीमा कतारले अमेरिका र इरानबीचको तनाव कम गर्न मध्यस्थताको प्रयास जारी राखेको छ। कतारी अधिकारीहरूका अनुसार, दुवै पक्षले युद्ध अन्त्य र वर्तमान संकटलाई वार्ताको माध्यमबाट समाधान गर्न मध्यस्थकर्तामार्फत प्रस्तुत गरिएका विभिन्न प्रस्तावहरूमाथि छलफल गरिरहेका छन्। कतारले यस क्षेत्रमा शान्ति र स्थिरताका लागि रचनात्मक भूमिका खेल्दै आएको छ, तर पछिल्ला घटनाक्रमले यो प्रयासलाई थप चुनौतीपूर्ण बनाएको देखिन्छ। अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले दुवै पक्षलाई संयमता अपनाउन र थप द्वन्द्वबाट जोगिन आह्वान गरिरहेका छन्।
