सन् २०२६ को पछिल्लो सात महिना (अप्रिल–अक्टोबर) मा ६ लाख ८० हजार २ सय ४ जना विदेशी पर्यटक हवाई माध्यमबाट नेपाल भित्रिएका छन्। यो संख्या अघिल्लो वर्ष २०२५ को सोही अवधिको तुलनामा ५.३७ प्रतिशतले बढी हो, जब ६ लाख ४५ हजार ५ सय ५८ पर्यटक नेपाल आएका थिए। विशेषगरी, गत अक्टोबर २०२६ मा १ लाख ३२ हजार ८ सय १४ पर्यटक आगमन भई यो अवधिमा सबैभन्दा धेरै मासिक आगमन रेकर्ड गरिएको छ।
पर्यटनमन्त्री खडकराज पौडेलले सोमबार सामाजिक सञ्जालमार्फत नेपालमा प्राकृतिक विपत्तिको बाबजुद विदेशी पर्यटक आगमन बढेको दाबी गरेका छन्। उनले मे महिनामा १८.५ प्रतिशत, जुनमा १९.५ प्रतिशत र सेप्टेम्बरमा १२.१ प्रतिशतले आगमन वृद्धि भएको तथ्यांक प्रस्तुत गरे। अक्टोबरको आगमन अघिल्लो वर्षको तुलनामा ३.४ प्रतिशतले बढी रहेको र यसमा युरोपेली तथा अमेरिकी पर्यटकको संख्या विशेष प्रेरणादायी रहेको मन्त्री पौडेलले उल्लेख गरे।
मन्त्री पौडेलका अनुसार यो वृद्धि जलवायु परिवर्तनका असरले निम्त्याएको आकस्मिक बाढी र अन्य विपद्का बीचमा हासिल भएको हो। प्रधानमन्त्रीको संयुक्त राष्ट्रसंघीय मञ्चमा भएको सम्बोधनपछि अन्तर्राष्ट्रिय चासोलाई पर्यटन प्रवर्द्धनको अवसरमा बदल्न रणनीतिक काम गरिएको उनले बताए। नेपालबारेका सकारात्मक सामग्रीलाई सामाजिक सञ्जाल, सर्च इन्जिन र कृत्रिम बौद्धिकता (एआई) प्रणालीसम्म पुर्याइएको तथा टिकटक लगायतका डिजिटल प्लेटफर्मसँग सहकार्य गरिएको उनको भनाइ छ। सरकारले ‘नेपाल कलिङ, आईएमइन नेपाल, नेपाल सेफ’ जस्ता अभियानमार्फत नेपाल सुरक्षित रहेको सन्देश विश्वभर पुर्याएको उनले जानकारी दिए। निजी क्षेत्रको सहयोगलाई पनि मन्त्री पौडेलले महत्वपूर्ण बताए।
यद्यपि, मन्त्री पौडेलले यो तथ्यांकलाई उपलब्धिको अन्तिम बिन्दु नभई अझ धेरै काम गर्नुपर्ने प्रेरणाका रुपमा लिएको स्पष्ट पारे। हवाई सुरक्षा सुधार, अन्तर्राष्ट्रिय हवाई सम्पर्क विस्तार, पर्यटकीय पूर्वाधार, गन्तव्यको विविधीकरण, गुणस्तरीय सेवा र प्रभावकारी अन्तर्राष्ट्रिय प्रचारमा अझै धेरै काम गर्न बाँकी रहेको उनको भनाइ छ। यो पुनरुत्थान कुनै एक पक्षको मात्र नभई सबैको साझा प्रयासको परिणाम भएको उनले उल्लेख गरे।
पर्यटनमन्त्री पौडेलले विपद्का बाबजुद पर्यटक आगमन बढेको दाबी गरे पनि पर्यटन व्यवसायीहरू यस भनाइसँग सहमत छैनन्। बारम्बारका विपत्ति, विशेषगरी रसुवा–भोटेकोशीको बाढी, पोखरा आउने राजमार्गको अवरोध तथा मध्यपूर्वको युद्धले नेपालसम्मको हवाई यात्रा प्रभावित बनेकाले मन्त्रीले दाबी गरेजस्तो पर्यटनको व्यापार नभएको उनीहरूको भनाइ छ।
पर्यटन व्यवसायी बासु त्रिपाठीका अनुसार, भदौअघि भारतीय र बंगलादेशी पर्यटकका कारण व्यापार राम्रो भए पनि त्यसपछि पाहुना आगमन सुस्ताएको हो। रसुवा–भोटेकोशीको बाढीले ९० प्रतिशतसम्म यात्रा रद्द गरेको र व्यावसायिक हिसाबले भदौपछिको समयमा पर्याप्त लाभ लिन नसकेको उनले गुनासो गरे। उनले केही महिना मात्र पर्याप्त पर्यटक आएर व्यापार नचल्ने, पर्यटन क्षेत्रका लागि बाह्रैमास पाहुना भित्रिनुपर्नेमा जोड दिए।
पर्यटन बोर्डका पूर्व सदस्य टिकाराम सापकोटाले पनि व्यावसायिक दृष्टिकोणले यो वर्ष सोचेजस्तो लाभ लिन नसकेको बताए। सरकारी तथ्यांकमाथि अविश्वास नगरे पनि सिजनमा जस्तो व्यापार हुनुपर्ने हो, त्यो हुन नसकेको स्वीकारे। सिजनको सुरुवातमा नै विपद्का घटनाले निरन्तरता पाएको र गैर-आवासीय नेपालीको आगमनले संख्यात्मक आँकडा बढाए पनि वास्तविक पर्यटन लाभमा खासै योगदान नहुने उनको तर्क छ। सापकोटाका अनुसार पर्यटन क्षेत्र जसोतसो माथि उठ्ने प्रयासमा भए पनि अहिले नै पूर्ण पुनरुत्थान भएको भन्नु हतार हुनेछ।
