काठमाडौंमा उपभोक्ताको स्वास्थ्यमाथि गम्भीर खेलवाड गर्दै गुणस्तरहीन र म्याद गुज्रेका खाद्य सामग्री नयाँ मिति राखेर बिक्री गरेको आरोपमा दुई जनालाई प्रहरीले पक्राउ गरेको छ। यस घटनाले राजधानीमा खाद्य वस्तुको गुणस्तर र सुरक्षामाथि पुनः प्रश्नचिह्न खडा गरेको छ।
जिल्ला प्रहरी परिसर, काठमाडौंले दिएको जानकारी अनुसार, चन्द्रगिरी नगरपालिका-१५, तीनथानास्थित सिद्धि विनायक खाद्य स्टोरमा छापा मारी उनीहरूलाई नियन्त्रणमा लिइएको हो। पक्राउ पर्नेमा बाराको प्रसौनी गाउँपालिका-१ का विजेन्द्र साह र पर्साको विन्दाबासिनी गाउँपालिका-२, बहुअरुवा भाठाका अखिलेश प्रसाद कलवार रहेका छन्। जिल्ला प्रहरी परिसर काठमाडौंका प्रहरी उपरीक्षक दान बहादुर थापाले दिएको जानकारी अनुसार, लामो समयदेखि उक्त स्टोरमा म्याद गुज्रिएका खाद्य सामग्रीको मिति परिवर्तन गरी बजारमा पठाउने कार्य भइरहेको सूचनाका आधारमा प्रहरीले निगरानी बढाएको थियो।
प्रारम्भिक अनुसन्धानबाट सिद्धि विनायक खाद्य स्टोरले बिस्कुट, चाउचाउ, दाल, मसला लगायतका विभिन्न प्याकेटबन्द खाद्य वस्तुहरू ठूलो मात्रामा खरिद गरी, म्याद गुज्रिएपछि ती सामग्रीका मूल लेबल हटाएर नयाँ उत्पादन र उपभोग मिति उल्लेख गरिएका नक्कली लेबल टाँसेर बिक्री गर्दै आएको पाइएको छ। छापा मार्ने क्रममा प्रहरीले ठूलो परिमाणमा म्याद गुज्रिएका खाद्य सामग्री, नक्कली लेबल र लेबल टाँस्न प्रयोग गरिने उपकरणहरू समेत बरामद गरेको छ। बरामद गरिएका सामग्रीको थप परीक्षणका लागि खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभागमा पठाइएको प्रहरीले जनाएको छ।
उपभोक्ता संरक्षण ऐन, २०७५ र खाद्य ऐन, २०२३ बमोजिम म्याद गुज्रिएका वा गुणस्तरहीन खाद्य सामग्री बिक्री गर्नु गम्भीर अपराध मानिन्छ। यस्ता कार्यले उपभोक्ताको स्वास्थ्यमा प्रत्यक्ष नकारात्मक असर पार्ने मात्र होइन, कतिपय अवस्थामा ज्यानै समेत जाने खतरा रहन्छ। म्याद गुज्रिएका खाद्य पदार्थमा ब्याक्टेरिया, फङ्गस तथा अन्य हानिकारक सूक्ष्मजीवहरूको वृद्धि भई फुड पोइजनिङ, झाडापखाला, बान्ता, पेट दुख्ने जस्ता समस्याहरू देखिन सक्छन्। गर्भवती महिला, बालबालिका तथा रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता कम भएका व्यक्तिहरूका लागि यस्ता खाद्य पदार्थ झनै हानिकारक साबित हुन सक्छन्।
जिल्ला प्रहरी परिसर, काठमाडौं र खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभागको संयुक्त टोलीले बजार अनुगमनलाई तीब्रता दिएको छ। प्रहरी उपरीक्षक थापाले उपभोक्ताको स्वास्थ्यसँग खेलवाड गर्ने जो कोहीलाई पनि कानुन बमोजिम कडा कारबाही गरिने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे। उनले यस्ता आपराधिक गतिविधि रोक्नका लागि उपभोक्ताहरू स्वयं पनि सचेत हुनुपर्ने र खरिद गर्दा उत्पादन तथा उपभोग मिति अनिवार्य रूपमा जाँच्नुपर्नेमा जोड दिए। साथै, कुनै पनि पसलमा शंकास्पद खाद्य सामग्री फेला परेमा वा यस्ता गतिविधिबारे जानकारी भएमा तत्काल सम्बन्धित निकायमा खबर गर्न पनि उनले आग्रह गरे।
काठमाडौं उपत्यकामा यसअघि पनि यस्ता धेरै घटनाहरू सार्वजनिक भइसकेका छन्, जसले खाद्य सुरक्षाको क्षेत्रमा विद्यमान चुनौतीलाई उजागर गर्छ। यस प्रकारको गैरकानुनी कार्यले आम उपभोक्तामाथि विश्वासको संकट पैदा गर्दछ। पक्राउ परेका दुवै व्यक्तिमाथि थप अनुसन्धान भइरहेको र उपभोक्ता संरक्षण ऐन तथा खाद्य ऐन अन्तर्गत मुद्दा चलाइने प्रहरीले जनाएको छ। गुणस्तरीय खाद्य वस्तुको सुनिश्चितताका लागि सरकारी निकायहरूको सक्रियताका साथै उपभोक्ताहरूको जागरुकता पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण रहेको यस घटनाले पुनः पुष्टि गरेको छ।
