काठमाडौं। नेपाली कांग्रेसभित्र आन्तरिक कलह थप चर्किएको छ। पार्टीको संस्थापनइतर पक्षले सभापति शेरबहादुर देउवा नेतृत्वको संस्थापन पक्ष पार्टीको आन्तरिक एकताका लागि गम्भीर नभएको आरोप लगाएको छ। बिपी स्मृति दिवसको अवसरमा राजधानीमा आयोजित भिन्न कार्यक्रममा संस्थापनइतर नेताहरूले पार्टीलाई एकताबद्ध राख्ने मुख्य जिम्मेवारी सभापतिको भए पनि उहाँ त्यसप्रति उदासीन रहेको गुनासो गरेका हुन्। यस आरोपले कांग्रेसभित्रको गुटगत राजनीतिमा नयाँ मोड ल्याएको विश्लेषण गरिएको छ।
संस्थापनइतर पक्षले पार्टीभित्रको निर्णय प्रक्रियामा आफूहरूको राय समेट्न नसकेको, महत्वपूर्ण नियुक्ति तथा मनोनयन एकपक्षीय ढंगले गरिएको र पार्टीका सिद्धान्त तथा आदर्शबाट विचलित हुने गरी गतिविधि भइरहेको दाबी गरेको छ। नेताहरूले पार्टीलाई जनमुखी र गतिशील बनाउन आन्तरिक लोकतन्त्र सुदृढ हुनुपर्नेमा जोड दिएका छन्। उनीहरूका अनुसार, पार्टीभित्रको जीवन्त बहस र विचारको सम्मान नगरी लिइने निर्णयले पार्टीलाई कमजोर बनाउँछ, विशेषतः आगामी निर्वाचनहरूलाई दृष्टिगत गर्दा एकता अपरिहार्य छ।
सभापति शेरबहादुर देउवाको नेतृत्वमा संस्थापन पक्षले पार्टीको आन्तरिक लोकतन्त्रलाई सम्मान गर्दै सबै पक्षलाई समेटेर अघि बढ्नुपर्नेमा संस्थापनइतरले जोड दिएको छ। उनीहरूले बिपी कोइरालाको मेलमिलापको नीति र प्रजातान्त्रिक समाजवादी आदर्शलाई आत्मसात गर्न नेतृत्वलाई आग्रह गरेका छन्। पार्टीका वरिष्ठ नेता प्रकाशमान सिंहले संस्थापन पक्षले विगतका कमजोरीबाट पाठ सिक्दै पार्टीलाई मजबुत बनाउन इमानदार पहलकदमी लिनुपर्ने बताएका छन्। उनले पार्टीभित्रको असन्तुष्टिलाई व्यवस्थापन गर्न नसक्दा त्यसको असर आगामी दिनमा पार्टीको समग्र प्रदर्शनमा पर्ने चेतावनी पनि दिए।
यसैबीच, संस्थापनइतर पक्षले पार्टीको भावी रणनीति तय गर्न साउन २९ गते काठमाडौंमा राष्ट्रिय भेलाको आयोजना गर्ने घोषणा गरेको छ। उक्त भेलामा देशभरका संस्थापनइतर पक्षधर नेता तथा कार्यकर्ताको व्यापक सहभागिता रहने अपेक्षा गरिएको छ। भेलाले पार्टीभित्रको अवस्थाको गम्भीर समीक्षा गर्दै संस्थापन पक्षलाई दबाब दिने र पार्टीलाई सही दिशामा अघि बढाउन ठोस कार्ययोजना निर्माण गर्ने लक्ष्य राखेको छ। भेलामार्फत पार्टीको आन्तरिक लोकतन्त्र सुदृढ गर्ने, संगठन बलियो बनाउने र जनसरोकारका विषयमा पार्टीको भूमिकालाई प्रभावकारी बनाउने रणनीतिहरू तय गरिने जानकारी दिइएको छ।
कांग्रेस नेता प्रकाशमान सिंहले भेलाको तयारीबारे जानकारी दिँदै भने, “पार्टीलाई एकताबद्ध राख्ने जिम्मा सभापतिको हो। तर, संस्थापन पक्षले यस विषयमा गम्भीरता नदेखाउँदा हामी बाध्य भएर आफ्ना कुरा राख्न छुट्टै भेला आयोजना गर्नुपरेको छ।” उनले थपे, “यो भेला कुनै गुटगत स्वार्थका लागि नभई पार्टीलाई बलियो बनाउन र लोकतान्त्रिक मूल्यमान्यता जोगाउनका लागि हो। हामी पार्टीभित्रको न्याय र समानताका लागि आवाज उठाउनेछौँ।” नेता सिंहले भेलाले पार्टीलाई अझ बढी पारदर्शी, समावेशी र सशक्त बनाउन मार्गदर्शन गर्ने विश्वास व्यक्त गर्दै पार्टीका सिद्धान्त र विचार भुलेर गरिने गतिविधिले कांग्रेसको भविष्यमाथि प्रश्नचिह्न खडा हुने भन्दै नेतृत्वलाई सचेत गराए।
नेपाली कांग्रेसभित्रको यो किचलो नयाँ होइन। तर, बिपी स्मृति दिवस जस्तो महत्वपूर्ण अवसरमा छुट्टै कार्यक्रम आयोजना गरी संस्थापनइतर पक्षले आफ्नो असन्तुष्टि सशक्त ढंगले प्रकट गर्नुले यसपालिको विवाद अझ गम्भीर रहेको संकेत गर्दछ। यस भेलाले पार्टीभित्र कस्तो प्रभाव पार्छ र संस्थापन पक्षले यसलाई कसरी लिन्छ भन्ने कुरा आगामी दिनमा हेर्न बाँकी छ। पार्टीको एकता र सुदृढीकरणका लागि दुवै पक्षले जिम्मेवारीपूर्ण व्यवहार देखाउनु आवश्यक रहेको राजनीतिक विश्लेषकहरूको भनाइ छ।
