सुनसरी, असोज १६ गते । कोशी प्रदेशको कफी क्षेत्रको समग्र विकास, चुनौती तथा अवसरका विषयमा वृहत् छलफल तथा अन्तरक्रिया कार्यक्रम सुनसरीको तरहरामा सम्पन्न भएको छ । राष्ट्रिय चिया तथा कफी विकास बोर्ड, क्षेत्रीय कार्यालय बिर्तामोडको आयोजनामा भएको यस कार्यक्रमले प्रदेशमा कफी खेतीको वर्तमान अवस्था, उत्पादन, प्रशोधन, बजारीकरण र निर्यात प्रवर्द्धनका सम्भाव्यताहरूमाथि गहन विश्लेषण गरेको छ ।
राष्ट्रिय चिया तथा कफी विकास बोर्ड, क्षेत्रीय कार्यालयका क्षेत्रीय निर्देशक इन्द्रप्रसाद अधिकारीको अध्यक्षतामा सम्पन्न यस कार्यक्रममा कोशी प्रदेशको कफी क्षेत्रमा देखिएका समस्या र चुनौतीहरूमा केन्द्रित छलफल गरिएको थियो । निर्देशक अधिकारीका अनुसार, कार्यक्रममा कफी उत्पादनको वर्तमान अवस्था, उत्पादकत्व वृद्धि, गुणस्तरीय प्रशोधन, ग्रेडिङ, प्रभावकारी बजारीकरण तथा व्यवसायीकरणका साथै निर्यात प्रवर्द्धनका सम्भावनाहरूमा विस्तृत रूपमा चर्चा गरियो ।
कार्यक्रममा सहभागी कफी किसान, व्यवसायी तथा सरोकारवालाहरूले कफी उत्पादनदेखि बजारसम्मका विभिन्न चरणमा भोग्नुपरेका कठिनाइहरू औंल्याएका थिए । उनीहरूले गुणस्तरीय कफी उत्पादनका लागि आधुनिक प्रविधिहरूको आवश्यकता, प्रशोधन केन्द्रहरूको अभाव र उत्पादित कफीको उचित बजारीकरणको सुनिश्चितता नहुँदा किसानहरूले मार खेप्नुपरेको धारणा व्यक्त गरे । यसका साथै, अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा नेपाली कफीको पहिचान स्थापित गर्न निर्यात प्रवर्द्धनका रणनीतिक योजनाहरूमाथि पनि विशेष जोड दिइएको थियो ।
कोशी प्रदेशमा कफी खेतीको विस्तार तीव्र गतिमा भइरहे पनि, त्यसअनुरूप उत्पादन र उत्पादकत्वमा अपेक्षित वृद्धि हुन नसकेको सहभागीहरूले बताए । उनीहरूका अनुसार, गुणस्तर कायम राख्न, प्रशोधन पूर्वाधारको विकास गर्न र कफीका लागि सुनिश्चित बजार व्यवस्थापन गर्न थप प्रभावकारी कदम चाल्नु अपरिहार्य छ । हालको अवस्थामा किसानहरूले उत्पादन गरेको कफीले उचित मूल्य नपाउने र बजारको अस्थिरताले गर्दा उनीहरूको मनोबल घट्दै गएकोतर्फ पनि कार्यक्रमले ध्यानाकर्षण गरायो ।
आयोजक संस्थाले कफी उत्पादनमा संलग्न किसान तथा व्यवसायीहरूलाई आवश्यक प्राविधिक सहयोग, उन्नत जातको बिउविजनको उपलब्धता, आधुनिक खेती प्रणालीको तालिम, बजार व्यवस्थापन र उत्पादनको गुणस्तर सुधारमा सम्बन्धित सरकारी तथा गैरसरकारी निकायले सहजीकरण गर्नुपर्नेमा जोड दिएको छ । यसले गर्दा मात्र किसानहरूको आयमा वृद्धि भई कफी खेतीप्रति थप आकर्षण बढ्ने विश्वास व्यक्त गरियो ।
कार्यक्रमले कफी क्षेत्रको दिगो विकासका लागि सरकारी तथा निजी क्षेत्रबीचको समन्वयलाई अझ बढाउने आवश्यकतामाथि जोड दियो । उत्पादन तथा उत्पादकत्व वृद्धि गर्दै कफीको बजारीकरण र निर्यात प्रवर्द्धनमा दुवै क्षेत्रले सहकार्य गर्न सकेमा मात्र नेपाली कफीले विश्व बजारमा प्रतिस्पर्धा गर्न सक्नेछ भन्ने निष्कर्ष निकालिएको थियो । यसका लागि आवश्यक नीतिगत सुधार र प्रोत्साहनका कार्यक्रमहरू ल्याउनुपर्नेमा सरोकारवालाहरूले आग्रह गरे ।
छलफल तथा अन्तरक्रिया कार्यक्रममा कफी व्यवसायी महासंघका महासचिव सन्तोष पोख्रेल, कोशी प्रदेशका विभिन्न जिल्लाबाट आएका कफी कृषकहरू, कफी क्षेत्रसँग सम्बन्धित सरकारी निकायका प्रतिनिधिहरू, कफी नर्सरी सञ्चालकहरू, रोस्टर, व्यापारी तथा प्रशोधन उद्योगका प्रतिनिधिहरू लगायत कफी क्षेत्रका विविध सरोकारवालाहरूको व्यापक सहभागिता रहेको थियो । यसले कफी क्षेत्रका विभिन्न पक्षहरूको प्रतिनिधित्व गर्दै एकीकृत समाधानका लागि साझा मञ्च प्रदान गरेको देखिन्छ ।
