मेक्सिकोको न्याश्नल गार्डमा चिह्वाह्वा जातको कुकुरको अभूतपूर्व प्रवेश
मेक्सिकोको न्याश्नल गार्डमा चिह्वाह्वा जातको कुकुरको अभूतपूर्व प्रवेशले राष्ट्रिय ध्यान खिचेको छ। १३ महिनाको चिह्वाह्वा ‘टिस्को’ ले मेक्सिकोको इतिहासमा न्याश्नल गार्डको खोजी तथा उद्धार इकाईमा सामेल हुने सबैभन्दा सानो कुकुरको कीर्तिमान बनाएको छ। यसको सानो कदले नै यसलाई विशेष भूमिकाका लागि योग्य बनाएको हो, जसले उद्धार कार्यमा नयाँ आयाम थपेको छ।
विशेष तालिमपछि ‘टिस्को’ लाई अब क्यामरासहितको अत्याधुनिक उपकरण जडान गरी विपद्ग्रस्त क्षेत्रमा फसेका मानिसहरूको खोजी तथा उद्धार कार्यमा परिचालन गरिनेछ। यसको मुख्य कार्य भूकम्प, पहिरो वा अन्य प्राकृतिक प्रकोपका कारण भत्किएका संरचनाको भग्नावशेषभित्र प्रवेश गरी जीवित पीडितहरूको पहिचान गर्नु हुनेछ। मानवीय उद्धारकर्मी वा ठूला कुकुरहरू जान नसक्ने साँघुरो, जोखिमपूर्ण र अस्थिर ठाउँहरूमा पुग्न सक्ने यसको क्षमता अद्वितीय मानिएको छ। यसरी, ‘टिस्को’ ले अदृश्य जोखिमहरूलाई उजागर गर्दै जीवन बचाउने महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ।
मेक्सिकोको न्याश्नल गार्डका प्रवक्ता कर्णेल रमिरेजका अनुसार, “टिस्को” को भर्तीले न्याश्नल गार्डको खोजी तथा उद्धार क्षमतामा क्रान्तिकारी परिवर्तन ल्याउनेछ। “हामीले वर्षौंदेखि खोजी तथा उद्धार कार्यका लागि ल्याब्राडोर, जर्मन शेफर्डजस्ता ठूला कुकुरहरू प्रयोग गर्दै आएका छौं। यी कुकुरहरूको योगदान अतुलनीय छ। तर, ‘टिस्को’ को विशिष्ट क्षमताले हामीलाई ती स्थानहरूमा समेत पहुँच पुर्याउनेछ जहाँ हाम्रा अन्य इकाइहरू पुग्न सक्दैनन्,” उनले थपे। कर्णेल रमिरेजले ‘टिस्को’ को सानो शरीरभित्र लुकेको अदम्य साहस, लगनशीलता र तीव्र प्रतिक्रिया क्षमताको विशेष प्रशंसा गरे।
‘टिस्को’ लाई खोजी तथा उद्धार कार्यका लागि विशेष रूपमा तालिम दिइएको छ। यसको तालिममा गन्ध पत्ता लगाउने (scent detection), भग्नावशेषमा हिँड्ने (rubble navigation), र सङ्केतमा तीव्र प्रतिक्रिया दिने (rapid response to cues) जस्ता सीपहरू समावेश छन्। यसका ह्यान्डलरहरूले पनि ‘टिस्को’ सँगको तालमेललाई थप सुदृढ बनाउन गहन प्रशिक्षण लिएका छन्, जसले गर्दा परिचालनको क्रममा अधिकतम प्रभावकारिता सुनिश्चित गर्न सकियोस्। कुकुरको घाँटीमा जडान गरिने उच्च-गुणस्तरको क्यामराले भग्नावशेषभित्रको वास्तविक समयको दृश्य बाहिर पठाउनेछ, जसले उद्धार टोलीलाई थप सटीक जानकारीका साथ कार्य गर्न र जोखिमको सही मूल्यांकन गर्न मद्दत गर्नेछ।
मेक्सिको भूकम्प र अन्य प्राकृतिक प्रकोपहरूको उच्च जोखिममा रहेको देश हो। यस्ता घटनाहरूमा द्रुत र प्रभावकारी उद्धार कार्य जीवन बचाउनका लागि महत्वपूर्ण हुन्छ। विनाशकारी प्रकोपहरू पछि, समयको प्रत्येक क्षणको मूल्य हुन्छ, र ‘टिस्को’ जस्ता विशेषीकृत कुकुरहरूको परिचालनले उद्धारको गति र सफलता दर बढाउन सक्ने विश्वास गरिएको छ। यसले मानवीय क्षति न्यूनीकरणमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ, जसले गर्दा सयौं परिवारको आशा जीवित रहनेछ।
केनाइन (K9) युनिटहरू विश्वभरका सुरक्षा निकायहरूका लागि महत्वपूर्ण सम्पत्ति मानिन्छन्। उनीहरूको उत्कृष्ट सुँघ्ने क्षमता, सुन्ने क्षमता र चलाखीले मानव उद्धारकर्मीहरूलाई धेरै कठिन परिस्थितिहरूमा मद्दत गर्छ। ‘टिस्को’ जस्ता साना जातका कुकुरको प्रयोगले यो क्षेत्रमा थप विशेषज्ञता र लचिलोपन ल्याएको छ, जसले परम्परागत K9 युनिटहरूको सीमालाई विस्तार गरेको छ। यो नवीनताले अन्य देशहरूका लागि पनि प्रेरणाको स्रोत बन्न सक्नेछ।
चिह्वाह्वा प्रजातिका कुकुरहरू सामान्यतया घरपालुवा र साथीको रूपमा बढी परिचित छन्। तर, ‘टिस्को’ ले आफ्नो प्रजातिको क्षमतालाई नयाँ उचाइमा पुर्याएको छ। यसले देखाउँछ कि शारीरिक आकारले मात्र कुनै प्राणीको क्षमता निर्धारण गर्दैन, बरु अदम्य लगनशीलता, गहन तालिम र सही परिचालनले कुनै पनि चुनौतीको सामना गर्न सकिन्छ। न्याश्नल गार्डको यो नवीन पहलले भविष्यमा अन्य सुरक्षा निकायहरूलाई पनि यस्तै विशेषीकृत कुकुरहरू प्रयोग गर्न प्रोत्साहन दिन सक्नेछ, जसले राष्ट्रिय सुरक्षा र विपद् व्यवस्थापनमा नयाँ मापदण्ड स्थापित गर्नेछ।
‘टिस्को’ ले अहिले आफ्नो ह्यान्डलरको साथमा नियमित अभ्यास गरिरहेको छ र कुनै पनि सम्भावित विपद्का लागि चौबीसै घण्टा तयार अवस्थामा रहेको छ। यसको सानो आकारले यसलाई कमजोर नभई, झन् विशेष र अमूल्य बनाउँछ, जसले मेक्सिकोको न्याश्नल गार्डको गौरव बढाएको छ। यो सानो कुकुर राष्ट्र सेवाका लागि पूर्ण रूपमा समर्पित छ, र यसलाई न्याश्नल गार्डले आफ्नो सबैभन्दा नयाँ र सबैभन्दा अद्वितीय सम्पत्तिको रूपमा हेरेको छ।
