१९ असार, काठमाडौं । नेकपा (एमाले) की राष्ट्रिय सभा सदस्य रामकुमारी झाँक्रीले सरकारद्वारा प्रस्तुत आगामी आर्थिक वर्षको बजेटले वित्तीय अनुशासन कायम गर्न नसक्ने गरी विनियोजन भएको आरोप लगाएकी छिन् । शुक्रबार राष्ट्रिय सभा बैठकमा विभिन्न मन्त्रालयहरूको विनियोजन शीर्षकमाथिको छलफलमा भाग लिँदै उनले बजेटले मुलुकको अर्थतन्त्रलाई सही दिशा दिन नसक्ने दाबी गरिन् । उनले बजेटका प्राथमिकताहरू अस्पष्ट रहेको र यसले जनताको समृद्धिको आकाङ्क्षालाई सम्बोधन गर्न नसकेको भन्दै गम्भीर प्रश्न उठाइन् ।
सांसद झाँक्रीले बजेटमा समावेश गरिएका साना तथा छरिएका योजनाहरूले वित्तीय अनुशासनको धज्जी उडाएको टिप्पणी गरिन् । ‘राज्यको अर्थतन्त्रको स्वरूप परिवर्तन गर्ने भनिएको छ,’ उनले भनिन्, ‘तर प्रस्तुत बजेटमा त्यसको कुनै आधार देखिँदैन । विशेषगरी, अति साना स्केलका कार्यक्रमहरूमा बजेट विनियोजन गर्दा वित्तीय अनुशासन कायम हुने अवस्था रहँदैन । यसले सरकारको वित्तीय व्यवस्थापनप्रतिको उदासीनता झल्काउँछ।’ उनले राष्ट्रिय गौरवका आयोजना तथा ठूला पूर्वाधार विकासमा केन्द्रित हुनुपर्नेमा बजेटलाई टुक्रे योजनामा बाँडिएकोमा आपत्ति जनाइन् । यस्ता योजनाले स्रोतको दुरुपयोग बढाउने र अपेक्षित प्रतिफल नदिने उनको तर्क थियो ।
झाँक्रीले बजेटमा नवीनताको अभाव रहेको र विगतका निरन्तरता मात्रै झल्किएको बताइन् । ‘बजेटमा पुरानै कुराहरू दोहोरिएका छन्, तर ती लक्ष्य प्राप्तिका लागि आवश्यक स्पष्ट कार्ययोजना र बजेट विनियोजनको अभाव देखिन्छ,’ उनले थपिन्, ‘यसले कसरी मुलुकको अर्थतन्त्रलाई समृद्ध बनाउन सक्छ ?’ उनले बजेटले देशको अर्थतन्त्रलाई संरचनात्मक रूपान्तरण गर्न नसक्ने भन्दै यसले केवल चालु खर्चको बोझ बढाउने र विकास खर्चलाई ओझेलमा पार्ने सम्भावना रहेको औंल्याइन् । पुँजीगत खर्च प्रभावकारी बनाउन र अनुत्पादक क्षेत्रमा खर्च कटौती गर्न सरकारले कुनै ठोस नीति नलिएको आरोप पनि उनले लगाइन् ।
जनताको समृद्धिको अभियानलाई बजेटले छुन नसकेको भन्दै सांसद झाँक्रीले आम नागरिकका अपेक्षा र आवश्यकतालाई बजेटले पूर्णतः बेवास्ता गरेको बताइन् । उनले भनिन्, ‘महँगी नियन्त्रण, रोजगारी सिर्जना, कृषि उत्पादनमा वृद्धि र शिक्षा तथा स्वास्थ्य सेवामा सुधार जस्ता जनमुखी कार्यक्रमहरू बजेटमा प्राथमिकतामा परेका छैनन् ।’ बजेटले जनताको जीवनस्तर उकास्नका लागि ठोस र दूरगामी योजनाहरू प्रस्तुत गर्न असफल भएको उनको विश्लेषण थियो । उनले बजेटले उत्पादनशील क्षेत्रमा लगानी बढाउन, निजी क्षेत्रलाई प्रोत्साहन गर्न र लगानीमैत्री वातावरण सिर्जना गर्न पर्याप्त ध्यान नदिएको गुनासो गरिन् ।
वर्तमान आर्थिक चुनौतीहरू जस्तै राजस्व संकलनमा कमी, बढ्दो व्यापार घाटा र बाह्य ऋणको बढ्दो भारका बीच सरकारले वित्तीय अनुशासनलाई कडाइका साथ पालना गर्नु अनिवार्य रहेको झाँक्रीको भनाइ थियो । उनले बजेट यथार्थपरक, दूरदर्शी र कार्यान्वयनयोग्य हुनुपर्नेमा जोड दिँदै हालको बजेटले ती मापदण्ड पूरा गर्न नसकेको बताइन् । देशको अर्थतन्त्रलाई दिगो र आत्मनिर्भर बनाउनका लागि ठोस नीति तथा कार्यक्रमसहितको बजेट आवश्यक रहेको उनको भनाइ थियो । समग्रमा, सांसद झाँक्रीले सरकारको बजेट विनियोजन प्रणालीमा आमूल परिवर्तनको आवश्यकता औंल्याउँदै यसले देशको आर्थिक भविष्यप्रति गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरेकी छिन् ।
