तस्बिर स्रोत: RSS
तस्बिरको क्याप्शन: बाढीमा परेर मृत्यु भएका तर पहिचान हुन नसकेका मानिसका शव माटोमुनि गाडेर ‘अस्थायी व्यवस्थापन’ गरिएको छ।
विनाशकारी बाढीमा ज्यान गुमाएकाको सम्झनामा राष्ट्रिय शोक, उद्धार र खोजीकार्य जारी
भदौ १० गते भोटेकोशी र त्रिशूली नदीमा आएको अकस्मात् विनाशकारी बाढीका कारण ज्यान गुमाउने हजारौँ मानिसको सम्झनामा सोमवार राष्ट्रिय शोक मनाइएको छ। गत साता मन्त्रिपरिषद्को बैठकले बाढी आएको १३औँ दिनमा पर्ने गरी राष्ट्रिय शोक मनाउने निर्णय गरेको थियो। यस शोकका अवसरमा नेपालभरिका सरकारी कार्यालयहरू र विदेशमा रहेका नेपाली कूटनीतिक नियोगहरूमा राष्ट्रिय झण्डा आधा झुकाइएको थियो।
राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका अनुसार सोमवारसम्ममा कम्तीमा १,३५५ जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ भने अझै हजारौँ मानिस सम्पर्कविहीन छन्। प्रहरीका अनुसार झन्डै ४,००० जना सम्पर्कविहीन रहेका छन् भने प्राधिकरणले उक्त सङ्ख्या ५,००० रहेको बताएको छ।
राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले सोमवार बिहान बाढीबाट प्रभावित नुवाकोट क्षेत्रको स्थलगत अवलोकन गर्नुभएको छ। उहाँले यस क्रममा खोज तथा उद्धार, राहत वितरण र अस्थायी आश्रयस्थल (होल्डिङ सेन्टर) का विषयमा जानकारी लिनुभएको थियो। प्रहरीका अनुसार हाल विभिन्न जिल्लामा स्थापित होल्डिङ सेन्टरहरूमा झन्डै ३,२०० जनाले आश्रय लिइरहेका छन्।
खोजी तथा उद्धार कार्यमा तीव्रता
तस्बिर स्रोत: AFP via Getty Images
तस्बिरको क्याप्शन: राष्ट्रिय शोक मनाउँदा सरकारी कार्यालयहरू र विदेशमा रहेका नेपाली कूटनीतिक नियोगहरूमा राष्ट्रिय झण्डा आधा झुकाइन्छ।
सुरक्षा निकायहरूले बाढीबाट प्रभावित विभिन्न स्थानमा खोजीकार्यलाई निरन्तरता दिएका छन्। नेपाली सेनाका अनुसार नुवाकोटको देवीघाटस्थित तादी नदीमा ‘बेलीब्रिज’ पुल निर्माणको कार्य भइरहेको छ, जसले बाढीका कारण भत्किएका दर्जनौँ पुल र सडकका अवरोध हटाउन मद्दत पुग्नेछ।
हालै जलविद्युत् आयोजनाका सुरुङमा शनिवार दुई जना र आइतवार एक जना तथा बेत्रावतीमा बाढीले बगाएको घरको भग्नावशेषमा एक जना जीवितै फेला परेपछि उद्धारकर्मीहरूले जीवितै मानिस भेटिन सक्ने सम्भावनालाई ध्यानमा राखी खोजी अभियानलाई अझ केन्द्रित गरेका छन्। सुरुङभित्र फसेका मानिसको खोजी र उद्धारको नेतृत्व नेपाली सेनाले गरिरहेको छ, जसको प्रयासमा केही स्थानमा विदेशी विज्ञहरूको टोली पनि सहभागी भएको छ।
सशस्त्र प्रहरी बलका प्रवक्ता नेत्रबहादुर कार्कीका अनुसार रसुवाको टिमुरेदेखि नवलपरासी पश्चिमस्थित नेपाल-भारत सीमानजिकै नारायणी नदीसम्म व्यापक स्थलगत खोजीकार्य जारी छ। सेनाका प्रवक्ता राजाराम बस्नेतले बीबीसी न्यूज नेपालीलाई बताउनुभएअनुसार, सेनाको नेतृत्वमा विभिन्न जलविद्युत् आयोजनाका सुरुङ र भूमिगत पावरहाउसहरूमा केन्द्रित भई खोजीकार्य भइरहेको छ।
तस्बिर स्रोत: Nepal Army
सेनाले आइतवार रसुवागढी जलविद्युत् आयोजनाको पावरहाउस र कन्ट्रोल पोइन्टसम्म पुगेर खोजी गरेको जनाएको छ। त्रिशूली ३ए को पावरहाउस तथा सुरुङमा आवश्यक उपकरणसहित निरन्तर खोजी भइरहेको छ भने त्रिशूली ३बी अडिट २ टनलमा एक्स्कभेटर जान सक्ने गरी बाटो सफा गरिँदै छ। चिलिमे हाइड्रोमा विदेशीसहितको संयुक्त टोलीसँगको सहकार्यमा लेदो फालिएको र खोजीकार्य जारी रहेको सेनाले उल्लेख गरेको छ। माथिल्लो त्रिशूली १ को आयोजनास्थलमा पनि विदेशीसहितको टोलीले थर्मल क्यामरा प्रयोग गरेर सुरुङमा थप खोजीकार्य गरेको छ।
मृतकको सङ्ख्या र पहिचान
तस्बिर स्रोत: EPA/Shutterstock
तस्बिरको क्याप्शन: हराइरहेका केही मानिसका आफन्तले पारिवारिक र धार्मिक परम्परानुसार अन्तिम संस्कार र काजकिरिया गर्न थालेका छन्।
सोमवार बिहान ११ बजेसम्म राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले १,३५५ जनाका शव वा अङ्गभङ्ग भएका पार्थिव अवशेष फेला परेको जनाएको छ। फेला परेका शवहरूको पहिचानका लागि डीएनए नमुना सङ्कलनदेखि आवश्यक प्रक्रिया पूरा गरी अहिलेसम्म १,०४४ वटा शवलाई माटोमुनि गाडिएको छ। प्रहरीका अनुसार शव पहिचानका लागि १,१८१ मृतक र हराइरहेका मानिसमध्ये १,२३८ का निकटका नातेदारको डीएनए नमुना सङ्कलन गरिएको छ। डीएनए संरचनाको तुलना गरेर मृतकको पहिचान गरिने प्रहरीको भनाइ छ।
बाढीबाट सर्वाधिक प्रभावित जिल्लाहरूमा रसुवामा १६९, नुवाकोटमा १९७, धादिङमा ७०, चितवनमा ३६३, गोरखामा ७५, तनहुँमा ३८, नवलपरासी पूर्वमा २२२ र नवलपरासी पश्चिममा २२१ वटा शव फेला परेका छन्। नारायणी नदीमा बगेर भारत पुगेका कैयौँ शवहरूलाई नवलपरासी पश्चिम ल्याइएको र ती शवलाई सोही जिल्लाको तथ्याङ्कमा समावेश गरिएको प्रहरीले जानकारी दिएको छ।
उद्धार गरिएकाको विवरण
तस्बिर स्रोत: RSS
तस्बिरको क्याप्शन: राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेल सोमवार नुवाकोटको बट्टारस्थित कभर्ड हलमा स्थापित होल्डिङ सेन्टर पनि जानुभएको थियो।
राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका अनुसार बाढी प्रभावित जिल्लाहरूबाट कुल १३,३९६ जनाको उद्धार गरिएको छ। नेपाली सेनाले हेलिकप्टर प्रयोग गरी आइतवार साँझसम्म झन्डै ४,००० जनाको उद्धार गरेको थियो भने सोमवार बिहानसम्म १,१५९ पटक उडान गरिसकेको छ।
प्राधिकरणको तथ्याङ्कअनुसार बाढीका कारण झन्डै ६,६७२ जना घाइते भएका थिए। तीमध्ये ३२३ जनाले उपचार पाएका छन् भने २२८ जना डिस्चार्ज भइसकेका छन्। विपद्पछिको खोज, उद्धार तथा राहत वितरणको कार्यमा नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल र नेपाली सेनाका गरी २१,४०० भन्दा बढी सुरक्षाकर्मीहरू परिचालन भएका छन्।
