पृथ्वी राजमार्गको कृष्णभीर खण्डमा वैकल्पिक मार्ग निर्माण सुरु, राजधानीको आपूर्तिमा चाप
पृथ्वी राजमार्ग अन्तर्गत धादिङको गजुरी गाउँपालिका वडा नं १ स्थित कृष्णभीर खण्डमा पहिरो र त्रिशूली नदीको कटानका कारण अवरुद्ध सडकमा भित्ता काटेर वैकल्पिक मार्ग निर्माणको काम युद्धस्तरमा सुरु भएको छ। गत हप्ता भासिएको करिब १०० मिटर सडकखण्डले राजधानी काठमाडौँको जनजीवन र आपूर्ति प्रणालीलाई प्रत्यक्ष प्रभावित पारेको थियो, जसको समाधानका लागि यो पहल थालिएको हो।
गत साताको अविरल वर्षासँगै त्रिशूली नदीले सडकको आधारभूत भाग कटान गरेपछि पृथ्वी राजमार्गको यो महत्त्वपूर्ण खण्ड पूर्ण रूपमा भासिएको थियो। यस घटनाले करिब एक हप्तादेखि काठमाडौँलाई तराई र अन्य प्रमुख शहरहरूसँग जोड्ने यो एक मात्र प्रमुख राजमार्ग अवरुद्ध बनेको छ। यो राजमार्गलाई नेपालको अर्थतन्त्रको जीवनरेखा मानिन्छ, किनकि यसैमार्फत दैनिक उपभोग्य वस्तु, इन्धन र निर्माण सामग्री राजधानी भित्रिने गर्दछन्।
राजमार्ग अवरुद्ध भएपछि राजधानीमा दैनिक आवश्यकताका सामानहरूको आपूर्तिमा गम्भीर अवरोध आएको छ। यसले गर्दा बजारमा उपभोग्य वस्तुको मूल्यवृद्धि हुने तथा कृत्रिम अभाव सिर्जना हुने जोखिम बढेको छ। यातायात व्यवसायीहरूका अनुसार, यस अवरोधले ढुवानी खर्चमा व्यापक वृद्धि भएको छ, जसको प्रत्यक्ष असर उपभोक्तामाथि पर्ने निश्चित छ।
यात्रुहरूले पनि ठूलो असुविधा भोगिरहेका छन्। काठमाडौँबाट बाहिरिने र भित्रिने हजारौँ सवारी साधनहरू वैकल्पिक मार्गहरू प्रयोग गर्न बाध्य भएका छन्। नारायणगढ-मुग्लिन सडकखण्ड, बीपी राजमार्ग (बर्दिबास-धुलिखेल) र अरनिको राजमार्ग (तातोपानी-काठमाडौँ) जस्ता मार्गहरूमा सवारी चाप अत्यधिक बढेको छ। यसले गर्दा यात्राको समय दोब्बरभन्दा बढी लागेको छ भने यात्रुहरूले लामो र कष्टकर यात्रा गर्नुपरेको छ। वैकल्पिक मार्गहरूमा पनि सवारी दुर्घटनाको जोखिम बढेको ट्राफिक प्रहरीले जनाएको छ।
सडक विभाग र संलग्न निर्माण कम्पनीहरूले भासिएको खण्डको माथिल्लो भागमा रहेको अग्लो भीर काटेर नयाँ मार्ग निर्माणको काम तीव्र गतिमा अगाडि बढाएका छन्। भौगोलिक जटिलता र निरन्तरको वर्षाका कारण काममा चुनौतीहरू रहेका छन्। भीर काटेर सडक बनाउनु जोखिमपूर्ण र प्राविधिक रूपमा कठिन कार्य भए पनि निर्माणस्थलमा ठूला उपकरण र जनशक्ति परिचालन गरिएको छ। प्राविधिक टोलीले २४ सै घण्टा काम गरिरहेको विभागले जनाएको छ।
अधिकारीहरूले सकेसम्म छिटो एकतर्फी सवारी सञ्चालन गर्न सकिने गरी मार्ग तयार पार्ने लक्ष्य लिएको बताएका छन्। यद्यपि, पूर्ण रूपमा दुईतर्फी सडक सञ्चालनमा ल्याउन केही समय लाग्ने अनुमान गरिएको छ। भीर काटेर बनाइने यो मार्ग अस्थायी समाधानको रूपमा लिइएको छ, तर यसले तत्कालका लागि राजधानीको आपूर्ति र यातायात सहज बनाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ।
यस्ता महत्वपूर्ण राजमार्गहरूमा बारम्बार हुने अवरोधले पूर्वाधारको दिगोपन र सुरक्षामाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ। सडक विभागले दीर्घकालीन रूपमा नदी नियन्त्रण, भूगर्भ सर्वेक्षण तथा पहिरो रोकथामका लागि स्थायी संरचना निर्माणमा ध्यान दिनुपर्ने आवश्यकतामा जोड दिएको छ। विशेषज्ञहरूले कृष्णभीर जस्ता संवेदनशील भूभागमा थप अध्ययन गरी सुरक्षित र टिकाउ सडक पूर्वाधार निर्माणमा जोड दिएका छन्। सरकारले यस्ता विपद्हरूको सामना गर्न पूर्वतयारी र द्रुत प्रतिक्रिया संयन्त्रलाई थप प्रभावकारी बनाउनुपर्ने देखिन्छ।
