तनहुँ, साउन २ गते। लगातारको अविरल वर्षाका कारण तनहुँको महत्वपूर्ण धार्मिक तथा पर्यटकीय गन्तव्य देवघाटधाम जोड्ने सालिग्राम मार्ग पूर्ण रूपमा अवरुद्ध भएको छ। देवघाट गाउँपालिका वडा नम्बर ५ स्थित मूलपानी नजिकै सडकको ठूलो भाग भासिएपछि त्यस क्षेत्रको यातायात पूर्ण रूपमा ठप्प भएको हो, जसले गर्दा सयौं स्थानीय बासिन्दा तथा तीर्थयात्रीहरू प्रत्यक्ष प्रभावित भएका छन्।
स्थानीय प्रशासनका अनुसार, देउपुरबाट साढेबगरतर्फ जाने यो मुख्य सडक खण्ड भारी वर्षाका कारण गम्भीर रूपमा क्षतिग्रस्त बनेको छ। सडकको कालोपत्रे भत्किएर तलतिर खसेपछि सो मार्ग भएर यात्रा गर्ने वासिन्दा मारमा परेका छन्। देवघाट गाउँपालिकाका प्रवक्ता एवं वडा ५ का वडाध्यक्ष पूर्णबहादुर कुँवरले जानकारी गराउनुभएअनुसार, सडकको बीचबाटै ठूलो मूल फुटेका कारण जमिन कमजोर भई कालोपत्रे सहितको सडक करिब १० मिटर भन्दा बढी भाग तलतिर खसेको छ। यसले सडकमा ठूलो खाडल बनेको छ र सडकको आधारभूत संरचनामाथि गम्भीर असर परेको छ।
वडाध्यक्ष कुँवरले हाल उक्त स्थानमा सडक अझै भासिने उच्च जोखिम रहेको चेतावनी दिनुभएको छ। उहाँका अनुसार, “सडक मुनिबाट अप्रत्याशित रूपमा ठूलो मूल फुटेपछि माथिल्लो सतहको माटो र ढुङ्गा कमजोर बनी सडक भासिएको हो। हाल यो खण्ड अत्यन्त जोखिमपूर्ण अवस्थामा छ र कुनै पनि समय थप क्षति हुन सक्ने सम्भावना छ।” गाउँपालिकाले तत्कालै उक्त सडक खण्डमा आवतजावत पूर्ण रूपमा बन्द गरी सर्वसाधारणलाई वैकल्पिक मार्ग प्रयोग गर्न वा यात्रा नगर्न आग्रह गरेको छ।
सालिग्राम मार्ग तनहुँको देवघाट गाउँपालिका र आसपासका क्षेत्रका लागि मात्र नभई, देशका विभिन्न भागबाट देवघाटधाम आउने तीर्थयात्री तथा पर्यटकहरूका लागि पनि प्रमुख प्रवेशद्वार हो। कालीगण्डकी र त्रिशुली नदीको संगमस्थल देवघाटमा स्नान, पूजापाठ र श्राद्धका लागि दैनिक हजारौं भक्तजन आउने गर्छन्। सडक अवरुद्ध भएपछि देवघाट क्षेत्रको जनजीवन प्रत्यक्ष प्रभावित भएको छ। स्थानीय बासिन्दालाई दैनिक उपभोग्य वस्तुको ढुवानी, विद्यालय जाने विद्यार्थी, स्वास्थ्य सेवामा पहुँच तथा कृषि उत्पादन बजारसम्म पुर्याउन कठिनाइ भएको छ।
यस मार्गको अवरोधले देवघाटको स्थानीय अर्थतन्त्रमा पनि नकारात्मक असर पारेको छ। होटल, रेष्टुरेन्ट र अन्य व्यापारिक प्रतिष्ठानहरूले ग्राहक अभावको सामना गरिरहेका छन्। पर्यटन व्यवसायमा निर्भर रहेका सयौं परिवारको जीविकोपार्जनमाथि संकट उत्पन्न भएको छ। नेपालमा मनसुन सक्रिय भएसँगै यस वर्ष देशका विभिन्न भागमा वर्षाजन्य विपद्का घटनाहरू बढेका छन्। तनहुँको यो घटना पनि सोही शृङ्खलाको एक कडी हो, जसले पूर्वाधारको सुरक्षा र मर्मतसम्भारको महत्वलाई उजागर गरेको छ।
देवघाट गाउँपालिकाले सडक सञ्चालनका लागि आवश्यक पहल तीव्र पारेको जनाएको छ। गाउँपालिकाका अनुसार, सडक विभागका प्राविधिक टोलीसँग समन्वय गरी क्षतिको विस्तृत आकलन गर्ने र तत्काल अस्थायी मर्मतसम्भारका साथै दीर्घकालीन समाधानका उपायहरूको खोजी भइरहेको छ। यद्यपि, सडकको मुनिबाट मूल फुटेको र जमिन कमजोर भएकाले यसको मर्मत कार्य चुनौतीपूर्ण हुने देखिएको छ। वैकल्पिक सडक निर्माण वा तत्काललाई जोखिम कम गर्ने उपायहरूमाथि छलफल भइरहेको छ। गाउँपालिकाले सर्वसाधारणलाई धैर्य धारण गर्न र सुरक्षा सर्तकता अपनाउन आग्रह गरेको छ।
