काठमाडौं : सत्ता गठबन्धनमा आबद्ध नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) का प्रभावशाली नेता वर्षमान पुनले सामाजिक सञ्जालको आडमा अचानक उदाएका राजनीतिक शक्तिहरूको भविष्य अनिश्चित रहने र तिनको आयु लामो नहुने टिप्पणी गरेका छन्। उनले प्रतिनिधि सभाको निर्वाचनमार्फत राजनीतिक वृत्तमा बलियो उपस्थिति जनाएको राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) लाई लक्षित गर्दै यस्ता दलहरूको उदय क्षणिक हुने र अन्ततः स्थापित दलहरूले नै देशको नेतृत्व सम्हाल्ने अवस्था आउने दाबी गरेका हुन्।
आज काठमाडौंमा पार्टी निकट अखिल नेपाल महिला संगठनको एक भेलालाई सम्बोधन गर्दै नेता पुनले नयाँ राजनीतिक शक्तिहरूले सामाजिक सञ्जालमार्फत जनमत बटुल्दै परम्परागत राजनीतिक प्रणालीलाई चुनौती दिएको सन्दर्भमा विश्लेषण गरे। उनले यस्तो प्रवृत्तिले तत्कालका लागि सफलता दिलाए पनि दीर्घकालमा यसको प्रभाव टिक्न नसक्ने बताए। उनको भनाइअनुसार, छिटो र तीव्र गतिमा स्थापित भएका राजनीतिक शक्तिहरू त्यही गतिमा ओरालो लाग्न सक्ने सम्भावना प्रवल रहन्छ, जसका कारण समग्र राजनीतिक स्थिरतामाथि प्रश्न उठ्न सक्छ।
नेता पुनले वर्तमान राजनीतिक परिदृश्यको गहिरो विश्लेषण प्रस्तुत गर्दै ‘भर्चुअल दुनियाँ’ बाट हुने जनपरिचालनको प्रवृत्तिमाथि प्रश्न उठाए। उनले भने, ‘नेता कहीँ देखिँदैन। अस्ती भोट हाल्दा पनि मान्छे कोही छैन, बुथमा मान्छे छैन, खसेको भोट गन्दा त हजारको हजार छ। मान्छे सबै भर्चुअल दुनियाँमा छ, अनलाइनमा छ, सामाजिक सञ्जालमा छ।’ यस टिप्पणीले भौतिक उपस्थिति, जनतासँगको सीधा संवाद तथा परम्परागत संगठनात्मक संरचनाको अभावलाई नयाँ दलहरूको कमजोरीका रूपमा चित्रण गर्न खोजेको देखिन्छ। सामाजिक सञ्जालको तीव्र लहरमाथि चढेर उदाएका आन्दोलनहरू जति वेगले उठ्छन्, त्यति नै वेगले तिनीहरू तल जान सक्ने उनको ठोकुवा थियो, जसले नयाँ दलहरूको लोकप्रियताको आधारलाई कमजोर देखाउँछ।
स्थापित राजनीतिक दलहरूको अनुभव, विस्तृत संगठनात्मक संरचना र लामो समयदेखिको जनसम्पर्कको बलमा मात्र मुलुकको शासन व्यवस्था स्थिर र प्रभावकारी बन्न सक्ने पुनको भनाइ छ। उनले परम्परागत दलहरूको अपरिहार्यतालाई जोड दिँदै भने, ‘भोलि फेरि हामी स्थापित दलहरूले नै यो देश सम्हाल्न पर्ने अवस्था आउँछ। स्थानीय चुनाव जाँदा नजाँदै पनि यस्ता दलहरूको जनमत तल झर्न सक्छ।’ यो भनाइले पुराना दलहरूले नयाँ शक्तिहरूको उदयलाई क्षणिक फिनोमेनाका रूपमा हेरेको र आफ्नो दीर्घकालीन प्रभावमा विश्वास राखेको स्पष्ट पार्छ।
नेता पुनले नयाँ शक्तिहरूप्रति जनताको विश्वास घट्दै गएको केही दृष्टान्तहरू पनि प्रस्तुत गरे। उनले केही समयअघिको निर्वाचनमा नयाँ दलहरूलाई मतदान गरेका सुकुम्बासी बस्तीका मतदाताहरूले आफ्नो निर्णयप्रति पश्चाताप व्यक्त गर्न थालेको दाबी गरे। ‘अस्ती भोट दिने मान्छेहरू सुकुम्वासीहरूले गल्ती भयो भन्न थालिसकेका छन्,’ पुनले उल्लेख गरे। यसबाट नयाँ दलहरूले जनताको वास्तविक अपेक्षा र समस्याहरूलाई सम्बोधन गर्न नसकेको उनको आरोप थियो, जसका कारण मतदाताहरूमा निराशा छाएको छ।
यसैगरी, उनले काठमाडौं महानगरपालिकाका मेयर बालेन शाहको नेतृत्व र कार्यशैलीमाथि पनि टिप्पणी गरे। विशेषगरी मधेश क्षेत्रमा सीमा नाकामा गरिएका कडाइका कारण बालेन शाहप्रतिको जनमत र विश्वास घट्दै गएको उनको विश्लेषण थियो। ‘मधेशतिर पनि नाकामा कडाइ गरेपछि बालेन सरकारप्रति विश्वास गुम्दैछ,’ पुनले भने। यद्यपि, काठमाडौंको मेयरसँग मधेशको सीमा नाकामा कडाइको प्रत्यक्ष सम्बन्ध स्पष्ट नभए पनि, नेता पुनले समग्र नयाँ नेतृत्वप्रति जनताको घट्दो विश्वास र जनमतमा आउन सक्ने परिवर्तनलाई इंगित गर्न यो प्रसंग उठाएको देखिन्छ।
वर्षमान पुनको यो सार्वजनिक भनाइले नेपाली राजनीतिमा पुराना र स्थापित दलहरू तथा नयाँ वैकल्पिक शक्तिहरूबीचको वैचारिक संघर्ष र प्रतिस्पर्धालाई थप उजागर गरेको छ। परम्परागत राजनीतिक दलहरूले नयाँ शक्तिहरूको उदयलाई एक किसिमको चुनौतीका रूपमा लिएको र उनीहरूको दीर्घकालीन अस्तित्वमाथि प्रश्न उठाउँदै आएको सन्दर्भमा पुनको यो टिप्पणीलाई अर्थपूर्ण रूपमा लिइएको छ। नेपाली राजनीतिमा मतदाताको बदलिँदो प्राथमिकता, नयाँ शक्तिहरूको प्रदर्शन र स्थापित दलहरूको रणनीतिक चालले नै आगामी दिनहरूमा कुन दिशामा अघि बढ्छ भन्ने कुराको निर्धारण गर्नेछ।
