दुई दशकभन्दा लामो अमेरिकी सैन्य उपस्थिति अन्त्य गर्दै इराकबाट अमेरिकी सेनाको फिर्ती हुन लागेको छ। यो फिर्तीलाई इरान र उसका सहयोगीहरूले आफ्नो रणनीतिक विजयको रूपमा मनाएका छन्, जसको अहिले इराकमा गहिरो प्रभाव छ। सन् २०२४ सम्ममा पूर्ण फिर्तीको योजना अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेनको प्रशासनले बनाएको भए पनि, डोनाल्ड ट्रम्पको प्रशासनले यसलाई अगाडि बढाएको थियो। इराकी सुरक्षा विज्ञहरूका अनुसार, यसले तेहरान र उसका शक्तिशाली सहयोगीहरूलाई थप प्रभाव विस्तार गर्ने अवसर दिन सक्छ, साथै इस्लामिक स्टेट (आइएस) जस्ता अमेरिकी शत्रुहरूलाई पुनः सल्बलाउने मौका मिल्न सक्ने चिन्ता पनि व्यक्त गरिएको छ।
इरानसँग जोडिएका सिया हतियारधारी समूहहरूको अध्ययन गर्ने इराकी सुरक्षा विश्लेषक जासिम अल-बहाद्लीका अनुसार, “गठबन्धन सेना हट्दा इरानलाई रणनीतिक फाइदा पुग्छ, किनभने वर्षौँदेखि इराकमा तेहरानको प्रभावलाई सन्तुलनमा राख्ने सैन्य उपस्थिति अब समाप्त हुनेछ।” इरान समर्थित हतियारधारी समूहहरूको संस्था इस्लामिक रेजिस्टन्स इन इराकका कमाण्डर अबु मुज्ताबा अल-यासिरीले अमेरिकी फिर्तीलाई “ऐतिहासिक जित” र “अमेरिकी प्रोजेक्टको ठूलो हार” भनेका छन्। उनले ‘सेप्टेम्बर ३० मा इराकको इतिहासबाट एउटा कालो पाना हटेको खुसीयाली मनाइने’ बताए।
यद्यपि, अमेरिकी सेनाको फिर्ती इराकीहरूमाझ व्यापक रूपमा लोकप्रिय भए पनि, इरान समर्थित समूहहरूको शक्तिबारे चिन्तित व्यक्तिहरूले यो फिर्ती समयअगावै भएको ठानेर डराएका छन्। फल्लुजाहका सुन्नी जनजाति नेता अब्दुलरहमान अल-जोबाईले रोयटर्ससँग भने, “अहिलेको समयमा इराक सुरक्षाको जिम्मेवारी पूर्ण रूपमा सम्हाल्न तयार छैन।” उनले अमेरिकी नेतृत्वको गठबन्धन जाँदा सिर्जना हुने खाली ठाउँले सबै इराकीहरूलाई चिन्तित तुल्याएको बताए। इरानले अमेरिकी सेनालाई पूरै मध्यपूर्व छाड्न बाध्य पार्ने लक्ष्य राखेको छ र इराकबाट अमेरिकी फिर्तीलाई ‘एक्सिसको जित’ का रूपमा लिएको छ।
अमेरिकी सेना सन् २००३ मा इराकमा प्रवेश गरी सद्दाम हुसेनलाई सत्ताच्युत गरेपछि सन् २०११ मा फिर्ती भएको थियो। तर, सन् २०१४ मा आइएसको उदयपछि उनीहरू पुनः फर्केका थिए। इराक अमेरिका र इरान दुवैसँग निकट सम्बन्ध राख्ने जटिल भूभाग बनेको थियो, जहाँ दुई शक्तिबीच बारम्बार टकराव हुन्थ्यो। सन् २०२० मा शीर्ष इरानी कमाण्डर कासिम सुलेमानीको अमेरिकी ड्रोन हमलामा हत्या गरिएपछि यो तनाव अझ बढेको थियो। वासिङ्टनले इराकमा रहेका इरान समर्थित लडाकु समूहहरूलाई तेहरानको निर्देशनमा आक्रमण गरी मध्यपूर्वको द्वन्द्व बढाएको आरोप लगाएको छ।
अमेरिकी फिर्तीले इस्लामिक स्टेटका लडाकुहरूलाई नयाँ जीवन दिने जोखिम रहेको भन्दै इराकी र कुर्द सुरक्षा अधिकारीहरूले चेतावनी दिएका छन्। एक दशकअघि साम्राज्य ध्वस्त भए पनि, आइएससँग अझै पनि गुप्त सञ्जाल छ। कुर्द कमाण्डर सिरवान बार्जानीले अमेरिकी गुप्तचर र सैन्य सहयोग नहुँदा आइएसलाई पुनः संगठित हुने मौका मिल्ने बताए। उनले फिर्तीको खबर आएपछि आइएसको गतिविधि बढेको र लडाकुहरूको मनोबल बढेको उल्लेख गरे। सुरक्षा अधिकारीहरूले आइएसको गतिविधि बढेको र सेना हट्ने समयमा आत्मघाती आक्रमणको तयारी गरिरहेको फेला पारेको बताए। किरकुकका वरिष्ठ सुरक्षा अधिकारी कर्णेल खालिद अल-बायतीले “आइएसले आफू अझै शक्तिशाली रहेको र रक्तपातपूर्ण आक्रमण गर्न सक्षम रहेको सन्देश दिन खोजिरहेको छ” भने।
