बहुविवाह मुद्दाका फरार प्रतिवादी लाल बहादुर भुझेल काठमाडौँबाट पक्राउ
उच्च अदालत विराटनगरबाट बहुविवाह मुद्दामा १ वर्ष ६ महिना कैद सजाय ठहर भई फरार रहेका एक प्रतिवादीलाई काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयले पक्राउ गरेको छ। पक्राउ पर्नेमा संखुवासभा मादी नगरपालिका-६ पुलुङ घर भई हाल काठमाडौं महानगरपालिका-१३ छाउनी बस्दै आएका ३६ वर्षीय लाल बहादुर भुझेल रहेका छन्। न्यायिक फैसला कार्यान्वयनको दायित्वअन्तर्गत प्रहरीले भुझेललाई काठमाडौँबाटै नियन्त्रणमा लिएको हो।
नेपालको प्रचलित कानून अनुसार बहुविवाह दण्डनीय अपराध मानिन्छ। यसै क्रममा, लाल बहादुर भुझेलविरुद्ध दर्ता भएको बहुविवाह मुद्दामा उच्च अदालत विराटनगरले २०८० साउन १६ गते महत्वपूर्ण फैसला सुनाएको थियो। अदालतले उनलाई १ वर्ष ६ महिना कैद सजाय सुनाएको थियो। तर, अदालतको फैसलापछि उनी कानूनको दायराबाट बच्न फरार रहँदै आएका थिए। अदालतको फैसलालगत्तै भुझेलले आफ्नो ठेगाना परिवर्तन गरी प्रहरीको आँखा छल्न खोजेको प्रारम्भिक अनुसन्धानबाट खुल्न आएको छ। फैसला भएको मितिदेखि हालसम्म करिब ८ महिनाको अवधिमा उनी फरार अवस्थामा रहेको र उनको खोजी कार्य तीव्र पारिएको प्रहरीले जनाएको छ। कानूनले बहुविवाहलाई सामाजिक र पारिवारिक विकृति मान्दै कडा प्रावधानहरू राखेको छ, जसको पालना गराउन राज्य प्रतिबद्ध छ।
फरार प्रतिवादीको खोजीमा काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालय (KVCIO) ले विशेष टोली परिचालन गरेको थियो। प्रहरीले भुझेललाई काठमाडौं महानगरपालिका-१३ छाउनीस्थित उनकै अस्थायी बासस्थानबाट पक्राउ गरेको हो। गोप्य सूचना र प्राविधिक अनुसन्धानको आधारमा प्रहरी टोलीले भुझेलको लुकिछिपी बसेको स्थान पत्ता लगाउन सफल भएको थियो। अनुसन्धान कार्यालयका प्रवक्ताका अनुसार, विभिन्न सम्भावित स्थानहरूमा निगरानी बढाउँदै जाँदा भुझेलको गतिविधिबारे ठोस जानकारी प्राप्त भएको थियो। यसप्रकारका फरार प्रतिवादीहरूलाई पक्राउ गर्न प्रहरीले निरन्तर सूचना संकलन र विश्लेषण गर्दै आएको छ, जसले गर्दा अदालतका फैसलाहरू प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन हुन सकून्। भुझेललाई पक्राउ गर्दा कुनै किसिमको प्रतिरोध नभएको र सहजै नियन्त्रणमा लिन सफल भएको प्रहरीले उल्लेख गरेको छ।
पक्राउ पश्चात् लाल बहादुर भुझेललाई थप कानूनी प्रक्रियाका लागि तत्कालै काठमाडौं जिल्ला अदालतमा पेश गरिएको छ। अदालतले उच्च अदालत विराटनगरको फैसलालाई कार्यान्वयन गर्दै उनलाई कैद भुक्तानका लागि कारागार चलान गर्ने आदेश जारी गर्नेछ। फरार प्रतिवादीहरूलाई पक्राउ गरी फैसला कार्यान्वयन गराउनु न्याय प्रणालीको एक अभिन्न अंग हो। यसले कानूनी सर्वोच्चतालाई कायम राख्न र पीडितलाई न्याय दिलाउन मद्दत गर्दछ। भुझेलको पक्राउले कानूनका फरार सूचीमा रहेका अन्य व्यक्तिहरूलाई पनि सजग गराउने र उनीहरूलाई कानूनको दायरामा आउन प्रेरित गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। अदालतको आदेशपश्चात् भुझेलले तोकिएको १ वर्ष ६ महिना कैद सजाय भुक्तान गर्नुपर्नेछ।
काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयले अदालतबाट सजाय ठहर भई फरार रहेका प्रतिवादीहरूको खोजी र पक्राउलाई उच्च प्राथमिकतामा राखेको जनाएको छ। प्रवक्ताका अनुसार, न्याय प्रणालीलाई सुदृढ पार्न र कानूनको शासन स्थापित गर्न यस्ता अभियानहरू निरन्तर जारी रहनेछन्। नेपालमा बहुविवाहलाई सामाजिक अपराधका रूपमा लिइन्छ र यसलाई निरुत्साहित गर्न कठोर कानूनी प्रावधानहरू छन्। यस गिरफ्तारीले कानूनको उल्लंघन गर्ने कुनै पनि व्यक्तिले अन्ततः सजाय भोग्नैपर्छ भन्ने सन्देश दिएको छ। प्रहरीले आम नागरिकलाई अदालतका फैसलाको सम्मान गर्न र कानूनको परिधिभित्र रही जीवनयापन गर्न आग्रह गरेको छ। न्याय निरूपणमा ढिलाइ नहोस् र कानून सबैका लागि समान हो भन्ने सन्देश प्रवाह गर्न यस्ता गिरफ्तारीहरू महत्वपूर्ण हुन्छन्।
