भाद्र १०, २०८०
काठमाडौं : नेपालको शिक्षा, स्वास्थ्य र कृषि क्षेत्रको सुदृढीकरणका लागि भारत सरकारको अनुदान सहयोगमा आठ उच्च प्रभाव सामुदायिक विकास परियोजना सञ्चालन गरिने भएको छ। यस सम्बन्धमा काठमाडौंमा एक औपचारिक समारोहका बीच समझदारीपत्रमा हस्ताक्षर भएको छ। यी परियोजनाहरूको कुल लागत ८० करोड ३० लाख रुपैयाँ रहेको छ, जसले स्थानीय स्तरमा पूर्वाधार विकास र जनजीवन सुधारमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
समझदारीपत्रमा काठमाडौंस्थित भारतीय राजदूतावास, नेपाल सरकारको भूमि व्यवस्था, सहकारी, संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय र विभिन्न परियोजना कार्यान्वयन गर्ने स्थानीय निकाय तथा संस्थाहरूका प्रतिनिधिहरूले हस्ताक्षर गरेका हुन्। यस पहलले नेपाल सरकारको विकासका प्राथमिकताहरूलाई टेवा पुर्याउने र द्विपक्षीय सहकार्यलाई थप बलियो बनाउने लक्ष्य राखेको छ।
नयाँ सञ्चालन गरिने आठ परियोजनाहरू निम्नानुसार रहेका छन्: सुनसरीको धरानस्थित वीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानको डिजिटलाइजेसन, भोजपुरको टेम्केमैयुङ गाउँपालिका-९ मा कृषि उत्पादन संकलन तथा बिक्री केन्द्रको निर्माण, धादिङको ज्वालामूखी गाउँपालिका-६ मा नगरीय कृषि तथा पशुपन्छी केन्द्र भवनको निर्माण। यसैगरी, मोरङको बेलबारी नगरपालिका–३ मा अवस्थित बेलबारी बहुमुखी क्याम्पसको भवन निर्माण, दैलेखको डुङ्गेश्वर गाउँपालिका-५ मा १० शय्याको अस्पताल निर्माण र हुम्लाको सर्केगाड गाउँपालिका-४ मा कृषि प्रवर्द्धन केन्द्रको निर्माण पनि यसमा समावेश छ। स्याङ्जाको कालीगण्डकी गाउँपालिका-४ मा कोल्ड स्टोरको निर्माण र सुनसरीको बर्जु गाउँपालिकामा १५ शय्याको अस्पताल भवनको निर्माण पनि यसै प्याकेजअन्तर्गत पर्दछन्। यी परियोजनाहरूले लक्षित समुदायको प्रत्यक्ष हित गर्ने र क्षेत्रीय विकासलाई गति दिने विश्वास गरिएको छ।
यी सबै परियोजनाहरू नेपाल सरकारका स्थानीय निकाय र सम्बन्धित संस्थाहरूद्वारा कार्यान्वयन गरिनेछन्। यसले परियोजनाको दिगोपन र स्थानीय स्वामित्व सुनिश्चित गर्नेछ। भारत सरकारले सन् २००३ यता नेपालमा उच्च प्रभाव सामुदायिक विकास परियोजनाहरू मार्फत निरन्तर सहयोग गर्दै आएको छ। आज हस्ताक्षर भएका ८ वटा परियोजनासहित हालसम्म भारत सरकारले नेपालमा ६०५ वटा यस्ता परियोजनाहरू अगाडि बढाइसकेको छ।
यीमध्ये स्वास्थ्य, शिक्षा, कृषि, खानेपानी, कनेक्टिभिटी, सरसफाइ र सार्वजनिक उपयोगिता निर्माण जस्ता आधारभूत क्षेत्रहरूमा ५१२ वटा परियोजनाहरू सफलतापूर्वक सम्पन्न भइसकेका छन्। बाँकी परियोजनाहरू पनि कार्यान्वयनका विभिन्न चरणमा रहेका छन्। यो सहयोगले नेपालको सामाजिक-आर्थिक विकासमा भारतको दृढ प्रतिबद्धता र सहयात्रालाई स्पष्ट पार्छ। नजिकको छिमेकीको नाताले भारत र नेपालबीचको व्यापक र बहुक्षेत्रीय सहकार्यलाई यी परियोजनाहरूले थप सुदृढ पार्ने विश्वास गरिएको छ। यसले दुई देशबीचको मित्रतालाई नयाँ उचाइमा पुर्याउनुका साथै नेपालको विकास र समृद्धिको यात्रामा भारतको अविचलित समर्थनलाई प्रतिबिम्बित गर्दछ।
