काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसभित्रको आन्तरिक विवाद र नेतृत्वको रस्साकस्सीका बीच पार्टीका प्रभावशाली नेता पूर्णबहादुर तामाङ (कान्छाराम) ले सभापति शेरबहादुर देउवाप्रति आफ्नो अडिग समर्थन सार्वजनिक गरेका छन् । शुक्रबारबाट सुरु भएको कांग्रेस संस्थापन इतर समूहको राष्ट्रिय भेलामा सम्बोधन गर्दै नेता तामाङले चुनदेवीस्थित सम्पर्क कार्यालयमा सभापति देउवाको बोर्ड कसैलाई नसोधिकन राखेको खुलासा गरेका हुन् । उनको यो भनाइले पार्टीभित्रको शक्ति सन्तुलन र आगामी राजनीतिक कोर्समा महत्वपूर्ण प्रभाव पार्ने विश्लेषण गरिएको छ ।
तामाङको यो घोषणाले संस्थापन इतर समूहको भेलामा तरंग सिर्जना गरेको छ । सामान्यतया, संस्थापन इतर समूह देउवाको नेतृत्वशैली र पार्टी सञ्चालनका तौरतरिकामा असन्तुष्टि राख्दै आएको हुन्छ । यस्तो भेलामा देउवाको खुलेर समर्थन गर्नुले तामाङले पार्टीभित्रको स्थापित समीकरणलाई चुनौती दिएका छन् । तामाङले चुनदेवीमा सम्पर्क कार्यालय आफूले खोलेको र उक्त कार्यालयमा हिजो सभापति शेरबहादुर देउवा स्वयं पनि उपस्थित भएको जानकारी दिए । ‘चुनदेवीमा सम्पर्क कार्यालय खोलेको मैले खोलेको हो,’ तामाङले भेलामा भने, ‘हिजो शेरबहादुर दाइ पनि जानुभयो । त्यहाँ मैले सभापतिको बोर्ड पनि कसैलाई नसोधिकन राखेको हो ।’
उनले देउवाको नाममा सभापतिको बोर्ड राख्नुको पछाडि सर्वोच्च अदालतको पछिल्लो निर्णयलाई कारण देखाएका छन् । सर्वोच्च अदालतले कांग्रेस विवादबारे पुनरवलोकनका लागि ‘निस्सा’ (अनुमति) दिइसकेको अवस्थामा आफूले कसैलाई नसोधिकन यो कदम चालेको तामाङको भनाइ छ । ‘जब हामीलाई सम्मानित सर्वोच्च अदालतले निस्सा दिइसक्यो, अनि मैले हाम्रा सम्मानित नेता कसैलाई नसोधिकन त्यहाँ सभापति शेरबहादुर देउवा भनेर राखेको हुँ,’ उनले प्रष्ट पारे ।
सर्वोच्च अदालतले ‘निस्सा’ दिनुको अर्थ कुनै मुद्दामा अदालतले पहिले गरेको निर्णयमाथि पुनः विचार गर्न स्वीकृति दिनु हो । कांग्रेसको आन्तरिक विवादसँग सम्बन्धित कुनै मुद्दामा सर्वोच्चले पुनरवलोकनको अनुमति दिनु आफैंमा एउटा महत्वपूर्ण न्यायिक विकास हो । यसले पार्टीको कुनै महत्वपूर्ण निर्णय वा नेतृत्वको वैधतामाथि कानुनी प्रश्न उठ्न सक्ने सम्भावनालाई संकेत गर्छ । यस्तो नाजुक घडीमा तामाङले सार्वजनिक रुपमा देउवाको पक्षमा उभिएर समर्थन जनाउनुलाई राजनीतिक विश्लेषकहरूले रणनीतिक कदमका रुपमा हेरेका छन् । यो कदमले देउवा समूहलाई नैतिक बल प्रदान गर्ने र संस्थापन इतर समूहभित्रको एकतामाथि प्रश्नचिह्न खडा गर्ने देखिन्छ ।
नेपाली कांग्रेसमा लामो समयदेखि आन्तरिक गुटबन्दी र नेतृत्वका लागि प्रतिस्पर्धा हुँदै आएको छ । हरेक महाधिवेशनअघि वा पार्टीका महत्वपूर्ण निर्णयहरुमा नेताहरुबीच मतभेद देखिनु सामान्य जस्तै भएको छ । तामाङको यो अभिव्यक्तिले देउवा पक्षलाई थप सुदृढ बनाउनुका साथै इतर समूहमा असन्तुष्टि बढाउन सक्ने अनुमान गरिएको छ । इतर समूहको भेलामा नै देउवाको खुलेर समर्थन गर्दा उक्त समूहका अन्य नेताहरुको प्रतिक्रिया के हुन्छ भन्ने कुरा पनि चासोका साथ हेरिएको छ ।
यो घटनाले नेपाली कांग्रेसको आगामी राजनीतिक मार्गचित्रमा कस्तो प्रभाव पार्छ भन्ने हेर्न बाँकी छ । सर्वोच्च अदालतको पुनरवलोकन निर्णय र त्यसले पार्टीभित्र पार्ने प्रभावका साथै नेता तामाङको यो कदमले कांग्रेसको आन्तरिक राजनीतिलाई थप रोचक र जटिल बनाइदिएको छ । यसले पार्टीको आगामी महाधिवेशनको तयारी र नेतृत्व छनोट प्रक्रियामा पनि नयाँ आयाम थप्ने सम्भावना बलियो बनेको छ ।
