काठमाडौँ, साउन ३० गते।
जल तथा मौसम विज्ञान विभाग अन्तर्गतको मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले आज राति बागमती, गण्डकी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी भूभागमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेको भन्दै उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ। महाशाखाले विशेषगरी ती क्षेत्रका नदी किनार र कमजोर भिरालो जमिनमा बाढी तथा पहिरोको जोखिम बढ्ने चेतावनी दिएको छ। मनसुनी गतिविधि सक्रिय रहँदा जनजीवनमा पर्न सक्ने सम्भावित असरहरूप्रति सचेत रहन पनि महाशाखाले सम्बन्धित सबैलाई अपिल गरेको छ।
महाशाखाका अनुसार, आज साँझदेखि मनसुनी वायु थप सक्रिय भई देशका पश्चिमी तथा मध्य पहाडी क्षेत्रमा यसको प्रभाव बढ्ने प्रक्षेपण गरिएको छ। यसका कारण पहाडी भेगमा मेघगर्जन र चट्याङ्गसहित भारी वर्षा हुनुका साथै केही स्थानमा अति भारी वर्षा समेत हुन सक्ने जनाइएको छ। यस वर्षको मनसुन सामान्यभन्दा बढी सक्रिय रहेको र पछिल्ला केही दिनयता देशका विभिन्न भागमा वर्षाले जनजीवन प्रभावित पारेको सन्दर्भमा यो चेतावनीलाई गम्भीरतापूर्वक लिनुपर्ने देखिन्छ।
भारी वर्षाका कारण नदी तथा खोलामा जलसतह बढ्ने, सडक यातायातमा अवरोध आउने, र भूसंरचना कमजोर भई पहिरो जान सक्ने जोखिम उच्च रहेको छ। विशेषगरी पहाडी क्षेत्रमा निर्माणाधीन सडक र बस्तीहरू पहिरोको उच्च जोखिममा छन्। नदी किनारमा रहेका वस्तीहरूमा आकस्मिक बाढीको खतरा समेत रहेकाले स्थानीय बासिन्दालाई थप चनाखो रहन आग्रह गरिएको छ। कृषि क्षेत्रमा पनि वर्षाले क्षति पुर्याउन सक्ने अनुमान गरिएको छ। बाढी तथा पहिरोले मानवीय क्षति र भौतिक संरचनामा ठूलो नोक्सानी पुर्याउन सक्ने भएकाले समयमै सावधानी अपनाउनु अपरिहार्य छ।
महाशाखाले सम्बन्धित प्रदेशका बासिन्दालाई विशेष सावधानी अपनाउन आग्रह गरेको छ। नदी तथा खोला किनारमा बसोबास गर्ने व्यक्तिहरूलाई सुरक्षित स्थानमा सर्ने तयारी गर्न र वर्षाका बेला यात्रा गर्दा विशेष सतर्कता अपनाउन सुझाव दिइएको छ। पहाडी तथा ग्रामीण सडकहरूमा यात्रा गर्दा सम्भावित पहिरोको जोखिमलाई ध्यान दिन भनिएको छ। अत्यावश्यक कामबाहेक लामो दूरीको यात्रा नगर्न र गर्नै परेमा मौसमको जानकारी लिएर मात्र अघि बढ्न पनि सल्लाह दिइएको छ। स्थानीय प्रशासन र विपद् व्यवस्थापन निकायहरूलाई पनि सम्भावित जोखिमको सामना गर्नका लागि तयारी अवस्थामा रहन सूचित गरिएको छ।
मनसुन सक्रिय रहेकाले आगामी केही दिनसम्म देशभर बदली भई धेरै स्थानमा हल्कादेखि मध्यम वर्षाको सम्भावना रहेको मौसमविद्हरूले बताएका छन्। पूर्वी तथा मध्य नेपालमा पनि छिटपुट भारी वर्षा हुन सक्ने भए तापनि, आज रातिको लागि पश्चिम र मध्य पहाडी क्षेत्रमा बढी जोखिम देखिएको छ। विभागले नियमित रूपमा मौसम बुलेटिनहरू जारी गर्दै सर्वसाधारणलाई अद्यावधिक जानकारीका लागि विभागको आधिकारिक वेबसाइट र स्थानीय सञ्चार माध्यमहरूको जानकारीमा रहन पनि सल्लाह दिएको छ।
सरकारले यसअघि नै मनसुनजन्य विपद्बाट जोगिन पूर्वतयारीका लागि विभिन्न निकायहरूलाई निर्देशन दिइसकेको छ। राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले पनि सम्भावित जोखिमका क्षेत्रहरू पहिचान गरी आवश्यक उद्धार तथा राहत सामग्रीको तयारी गरेको जनाएको छ। यद्यपि, नागरिक स्वयंले पनि व्यक्तिगत सतर्कता अपनाउनु र मौसमसम्बन्धी आधिकारिक जानकारीलाई मात्र विश्वास गर्नु आवश्यक रहेको विज्ञहरूले जोड दिएका छन्। समग्रमा, आज रातिदेखि पश्चिमी तथा मध्य नेपालका पहाडी भेगमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेकाले सबै सरोकारवाला निकाय र आम नागरिकलाई सचेत रहन तथा आवश्यक पूर्वतयारी गर्न अपिल गरिएको छ। आगामी दिनहरूमा पनि मौसमको अवस्थामा परिवर्तन आउन सक्ने भएकाले निरन्तर निगरानी र अद्यावधिक जानकारीमा रहनुपर्ने देखिन्छ।
