त्रिभुवन अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थलमा अवैध विदेशी मुद्रा तस्करीको ठूलो प्रयास विफल भएको छ। गएराति अन्तर्राष्ट्रिय उडानतर्फको प्रस्थान होल्ड ब्यागेज चेकिङ एरियाबाट मलेसिया जान लागेका एक व्यक्तिलाई करिब ५५ लाख रुपैयाँ बराबरको विभिन्न विदेशी मुद्रासहित प्रहरीले पक्राउ गरेको छ। यस घटनाले वित्तीय अपराध नियन्त्रणमा सुरक्षा निकायको निरन्तर सक्रियतालाई उजागर गरेको छ।
पक्राउ पर्नेमा सुनसरी गढी गाउँपालिका–१ घर भएका ५० वर्षीय कमलनारायण विश्वास रहेका छन्। त्रिभुवन अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थल सुरक्षा कार्यालयबाट खटिएको प्रहरी टोलीले बाटिक एयरको उडानमार्फत काठमाडौंबाट मलेसिया प्रस्थान गर्ने तयारीमा रहेका उनको लगेजमा शंकास्पद वस्तु फेला पारेको थियो। गहन जाँचबुझका क्रममा उनको साथबाट ठूलो परिमाणमा अवैध विदेशी मुद्रा बरामद भएको केन्द्रीय प्रहरी प्रवक्ता अविनारायण काफ्लेले पुष्टि गरे।
विमानस्थल सुरक्षाकर्मीले अपनाएको उच्च सतर्कता र आधुनिक प्रविधिको प्रयोगका कारण विश्वासले लुकाएर लैजान खोजेको अवैध मुद्रा फेला पार्न सम्भव भएको हो। यो घटनाले देशको प्रमुख प्रवेशद्वारबाट हुने वित्तीय अपराध र अवैध कारोबारमाथि कडा निगरानी राखिएको स्पष्ट पारेको छ। बरामद गरिएको मुद्राको मात्रा र यसमा संलग्न व्यक्तिको प्रोफाइलले अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा अपचलनका सम्भावित सञ्जालतर्फ पनि अनुसन्धान केन्द्रित हुने संकेत दिएको छ।
प्रहरीले जाँच गर्ने क्रममा विश्वासको लगेजबाट विभिन्न देशका मुद्रा बरामद गरेको विवरण सार्वजनिक गरेको छ। जसमा नेपाली ११ लाख रुपैयाँ, अमेरिकी डलर १४ हजार ८५०, जापानी येन ४१ हजार, स्विस फ्रैङ्क एक हजार, मलेसियन रिङ्गिट २३ हजार ६३२, श्रीलङ्कन रूपी सात हजार ७७०, पाकिस्तानी रूपी तीन हजार ५४० र ओमानी रियाल दुई हजार ९७० समावेश छन्। यी मुद्राहरूको कुल मूल्य नेपाली रुपैयाँमा झण्डै ५५ लाख बराबर हुन आउँछ, जुन नेपालको कानूनअनुसार तोकिएको सीमाभन्दा धेरै बढी हो र यसरी अनाधिकृत रूपमा विदेश लैजानु गैरकानूनी मानिन्छ।
पक्राउपछि विश्वासलाई प्रारम्भिक अनुसन्धानका लागि विमानस्थल प्रहरी कार्यालयमा राखिएको थियो। थप गहिरो अनुसन्धान तथा कानूनी कारबाहीका लागि उनलाई राजस्व अनुसन्धान विभाग, हरिहरभवन, पुल्चोक, ललितपुर पठाइएको प्रहरीले जनाएको छ। राजस्व अनुसन्धान विभागले यस्ता वित्तीय अपराध र अवैध मुद्रा तस्करीका घटनाहरूको विस्तृत अनुसन्धान गरी दोषीमाथि कारबाही अगाडि बढाउँदै आएको छ। यस प्रकरणमा पनि विभागले सम्पत्ति शुद्धीकरण निवारण ऐन र विदेशी विनिमय नियमित गर्ने ऐनअन्तर्गत अनुसन्धान गरी आवश्यक कारबाही प्रक्रिया अगाडि बढाउनेछ।
अवैध रूपमा विदेशी मुद्राको ओसारपसारले देशको अर्थतन्त्रमा नकारात्मक असर पार्नुका साथै विभिन्न किसिमका अपराधहरूलाई प्रश्रय दिने जोखिम रहन्छ। यसले सम्पत्ति शुद्धीकरण, आतंककारी गतिविधिमा वित्तीय सहयोग र हुण्डीजस्ता गैरकानूनी माध्यमबाट हुने कारोबारलाई बढावा दिने सम्भावना हुन्छ। सरकारले यस्ता गतिविधि नियन्त्रण गर्नका लागि कडा कानूनी प्रावधान लागू गरेको छ र सुरक्षा निकायलाई यसमा सक्रिय भूमिका निर्वाह गर्न निर्देशन दिएको छ। त्रिभुवन अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थलमा भएको यो पक्राउले सीमा नाकाहरूमा गरिने सुरक्षा जाँचको महत्वलाई पुनः पुष्टि गरेको छ, जसले राष्ट्रिय सुरक्षा र आर्थिक स्थायित्व कायम राख्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छ।
