नुवाकोट : गत भदौ १० गतेको अकल्पनीय बाढीले पुऱ्याएको क्षति र त्यसको पीडाबाट विस्तारै तंग्रिँदै गरेको नुवाकोटमा यस वर्ष छठ पर्वलाई विशेष धार्मिक आस्था र दृढताका साथ मनाइएको छ। बाढीको चपेटामा परेर जनजीवन अस्तव्यस्त बनेको तीन महिना बित्न नपाउँदै, नुवाकोटमा विभिन्न पेशा तथा व्यवसायमा संलग्न तराइवासी समुदायले सामूहिक रुपमा आइतबार यो महान पर्वको पूजाआजा सम्पन्न गरेका हुन्। यो पर्वले विपत्तिको समयमा पनि सामाजिक सद्भाव र सांस्कृतिक निरन्तरताको महत्वपूर्ण सन्देश दिएको छ।
छठ पर्वको परम्परागत गरिमा र महत्त्वलाई कायम राख्दै, विदुर नगरपालिका-२ स्थित पान्चायन मन्दिर परिसरमा विशेष पोखरी तयार गरी सामूहिक रुपमा पर्व मनाइएको हो। सामान्यतया तराई क्षेत्रका नदी, ताल तथा पोखरी किनारमा मनाइँदै आएको यो पर्व पछिल्ला वर्षहरूमा नुवाकोटका त्रिशूलीलगायतका नदी किनारमा पनि स्थानीय तराइवासीहरूले मनाउन थालेका थिए। तर, यस वर्षको भीषण बाढीले त्रिशूली नदी किनाराका छठस्थलहरूलाई पूर्णरुपमा क्षतिग्रस्त बनाएपछि वैकल्पिक व्यवस्था स्वरुप मन्दिर प्रांगणमा अस्थायी पोखरी निर्माण गर्नु परेको आयोजक समितिले जनाएको छ। यो व्यवस्थापनले बाढीले ल्याएको चुनौतीका बाबजुद पनि पर्व मनाउने सामूहिक इच्छाशक्तिलाई उजागर गरेको छ।
छठ पूजामा सहभागीहरूका अनुसार, नुवाकोटको बट्टारबजार नजिकै रहेको पान्चायन मन्दिरमा तराइ मूलका सयौँ भक्तजन भेला भई छैंठी माताको निष्ठापूर्वक पूजाआजा गरेका थिए। पूजामा सहभागी लालबाबु गुप्ताले विपत्तिको बीचमा पनि सामूहिक रुपमा पर्व मनाउन पाउनुले समुदायमा एकता र खुसी ल्याएको बताए। विदुर नगरपालिका-१, ढुंगेबजारका बाढीपीडित कामाख्याप्रसाद कलवारले बाढीको पीडालाई केही समयका लागि बिर्सिएर पहाडमै छठ मनाउँदा आफू र अन्य सर्वसाधारणसमेत अत्यन्तै खुसी भएको उल्लेख गरे। उनले पर्वलाई भव्यताका साथ सम्पन्न गर्न स्थानीय समुदाय र प्रशासनबाट समेत अतुलनीय साथ र सहयोग प्राप्त भएकोमा आभार व्यक्त गरे। यस्ता पर्वले दुःखमा रहेका समुदायलाई आत्मबल प्रदान गर्ने उनको भनाई थियो।
नुवाकोटमा विगत ११ वर्षदेखि बसोबास गर्दै आएकी र यसपटकको छठ पूजाकी अगुवा व्रतालु शिला ठाकुरले पर्वलाई अत्यन्तै श्रद्धा र निष्ठाका साथ व्रत बसी अस्ताउँदो सूर्य र उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ्य दिँदै हर्षोल्लासपूर्वक मनाइएको बताइन्। पहाडी भूभागमा छठ मनाउँदा पनि आफूलाई जन्मथलो तथा घरमै पर्व मनाएको जस्तो आत्मिक अनुभूति भएको उनको भनाईले प्रवासी जीवनमा पनि सांस्कृतिक जराहरू कति बलिया हुन्छन् भन्ने दर्शाउँछ। पूजामा सहभागी वीरेन्द्र साहले छठ पर्वको अवसरमा पञ्चमीका दिनदेखि नै व्रत बस्ने महिला तथा पुरुष भक्तजनहरूले पवित्र जलाशयमा स्नान गरी बेलुकी दूध, चामल र सख्खरको खीर पकाएर प्रसादको रुपमा आफूले खाने र व्रत नबस्ने परिवारका सदस्यलाई पनि खुवाउने महत्वपूर्ण चलन रहेको जानकारी दिए।
छठ पर्वको मुख्य दिन आइतबार साँझ भक्तजनहरूले अस्ताउँदो सूर्यलाई विशेष पूजा आराधना गरी पवित्र जल र प्रसादसहित अर्घ्य प्रदान गरेका थिए। नुवाकोटका अगुवा व्राम्हण ठाकुरप्रसाद अधिकारीले यसपटकको छठ पर्वले बाढीपीडित समुदायमा नयाँ उत्साह र सकारात्मक ऊर्जा थपेको बताए। विपत्तिको सामना गरिरहेको बेला पनि धैर्यता, आस्था र सामूहिक भावनाका साथ मनाइएको यो पर्व नुवाकोटको सामाजिक सद्भाव र सांस्कृतिक विविधताको अनुपम उदाहरण बनेको छ।




