काठमाडौँ, चैत १८ गते। ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालयले आफ्नो कार्यसम्पादनलाई थप चुस्त, पारदर्शी र नतिजामुखी बनाउने लक्ष्यसहित ‘सुशासन एकाइ’ को औपचारिक रूपमा गठन गरेको छ। मन्त्री विराजभक्त श्रेष्ठले मन्त्रालयको समग्र प्रशासनिक ढाँचालाई सुदृढ पार्दै सार्वजनिक सेवा प्रवाहमा गुणस्तर वृद्धि गर्ने रणनीतिका साथ यो महत्त्वपूर्ण एकाइको स्थापना गर्नुभएको हो।
नेपाल सरकारको सुशासन (व्यवस्थापन तथा सञ्चालन) ऐन, २०६४ तथा सोसम्बन्धी नियमावलीका प्रावधानहरू र मन्त्रिपरिषद्को निर्णयलाई आधार मानेर स्थापित यस एकाइले मन्त्रालयको सञ्चालनमा पारदर्शिता र जवाफदेहिता अभिवृद्धि गर्ने दिशामा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिएको छ। सार्वजनिक प्रशासनमा सुशासनको प्रत्याभूति गर्दै कार्यक्षमतामा वृद्धि ल्याउने उद्देश्य यस एकाइको मूल मर्म हो।
नवगठित एकाइको प्रमुख कार्य मन्त्रालय तथा यसअन्तर्गतका सम्पूर्ण निकायमा कार्यरत कर्मचारीहरूको कार्यसम्पादनको नियमित अनुगमन र वस्तुनिष्ठ मूल्याङ्कन गर्नु हुनेछ। विशेषगरी, ‘डेलिभरी–आधारित शासन प्रणाली’ को अवधारणालाई आत्मसात् गर्दै, मन्त्रालयले निर्धारण गरेका नीतिगत कार्यक्रम, परियोजना तथा कार्यहरू तोकिएको समयसीमाभित्र सम्पन्न भए–नभएको बारे सूक्ष्म निगरानी गरिनेछ। यसका अतिरिक्त, सम्बन्धित जिम्मेवार अधिकारीहरूले आफ्नो पदीय दायित्व प्रभावकारी रूपमा निर्वाह गरे–नगरेको तथा कार्यसम्पादन सूचकहरू (Key Performance Indicators) को कार्यान्वयन अवस्था कस्तो छ भनी गहन विश्लेषण गरिनेछ।
एकाइले कर्मचारीको कार्यविवरणअनुसार कामको वास्तविक प्रगति, विभिन्न कानुनी तथा नीतिगत समयसीमाहरूको पूर्ण पालना र सरकारी स्रोतसाधनको अधिकतम तथा सदुपयोगको अवस्थाबारे पनि विस्तृत मूल्याङ्कन गर्नेछ। यसरी, स्रोतको अपव्यय रोक्दै अधिकतम प्रतिफल प्राप्त गर्न सकियोस् भन्नेमा एकाइले विशेष जोड दिनेछ। यसबाट मन्त्रालयका परियोजनाहरूमा लाग्ने लागत, समय र जनशक्तिलाई अझ बढी प्रभावकारी बनाउन मद्दत पुग्ने विश्वास गरिएको छ।
सुशासन एकाइको संरचनालाई पनि व्यापक र समावेशी बनाइएको छ। यसको संयोजकमा प्रशासन महाशाखाका सहसचिव रहने व्यवस्था गरिएको छ, जसले एकाइको कार्यलाई रणनीतिक नेतृत्व प्रदान गर्नेछन्। सदस्यहरूका रूपमा कार्यक्रम, बजेट तथा अनुगमन; जलस्रोत; ऊर्जा; विकास सहायता तथा प्रादेशिक समन्वय; जल तथा मौसम एवं कानुन तथा फैसला कार्यान्वयन महाशाखाका सहसचिवहरू रहनेछन्। यस किसिमको समावेशी संरचनाले मन्त्रालयका विभिन्न महत्त्वपूर्ण क्षेत्रहरूको प्रतिनिधित्व सुनिश्चित गर्दै बहुआयामिक दृष्टिकोणबाट कार्यसम्पादन मूल्याङ्कन गर्न मद्दत पुग्नेछ। एकाइको सदस्य सचिवको जिम्मेवारी सूचना तथा जनसम्पर्क शाखाका उपसचिवले सम्हाल्नुहुनेछ, जसले एकाइका निर्णय र सिफारिसहरूको प्रभावकारी सञ्चार र कार्यान्वयनमा समन्वयकारी भूमिका खेल्नेछन्।
मन्त्रालयले यस एकाइको स्थापनाबाट कर्मचारीको कार्यशैलीमा ठोस सुधार आउने, निर्णय प्रक्रियामा थप पारदर्शिता कायम हुने, जवाफदेहिताको भावना अभिवृद्धि हुने र अन्ततः समग्र सुशासनको प्रवर्द्धनमा अतुलनीय योगदान पुग्ने दृढ विश्वास व्यक्त गरेको छ। यो पहलले ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ जस्ता महत्त्वपूर्ण राष्ट्रिय विकासका क्षेत्रहरूमा सार्वजनिक सेवा प्रवाहलाई थप प्रभावकारी बनाउनुका साथै नागरिकको मन्त्रालयप्रतिको विश्वासलाई अझ सुदृढ पार्न मद्दत पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ। सरकारी संयन्त्रलाई जनमुखी र परिणाममुखी बनाउने दिशामा यो एक महत्त्वपूर्ण कदम मानिएको छ।
