काठमाडौं, वैशाख १३, २०८३ आइतबार:
इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुले लेबनानी विद्रोही समूह हिजबुल्लाहका ठेगानाहरूमा ‘शक्तिशाली आक्रमण’ गर्न आफ्ना सेनालाई आदेश दिएका छन्। यो आदेश हालै तीन हप्ताका लागि विस्तार गरिएको युद्धविराम सम्झौताको म्याद सकिनु दुई दिनअघि आएको हो। यस कदमले सीमा क्षेत्रमा पुनः गम्भीर तनाव सिर्जना गरेको छ र मध्यपूर्वमा शान्ति स्थापनाका लागि भइरहेका कूटनीतिक प्रयासहरूलाई ठूलो धक्का पुर्याएको छ।
नेतान्याहुको निर्देशनपश्चात् इजरायली सेनाले दक्षिणी लेबनानमा व्यापक सैन्य कारबाहीहरू सुरु गरेको छ। यसअघि शनिबार भएका हवाई तथा स्थलगत आक्रमणहरूमा कम्तीमा ६ जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ, जसले यस क्षेत्रमा मानवीय क्षतिको चिन्ताजनक प्रवृत्तिलाई निरन्तरता दिएको छ। दुवै पक्षबीच सीमापार भएका यी ताजा आक्रमणहरूले पहिले नै नाजुक अवस्थामा रहेको युद्धविराम सम्झौताको पालना र यसको दीर्घकालीन दिगोपनामाथि गम्भीर प्रश्नचिह्न खडा गरेको छ। यो सम्झौता पूर्ण रूपमा सैन्य गतिविधि रोक्नभन्दा पनि सीमापार हुने हिंसात्मक झडपहरूमा कमी ल्याउने सीमित उद्देश्यका साथ लागू गरिएको थियो।
गत बिहीबार मात्रै वासिङ्टनमा इजरायल र लेबनानका उच्च-स्तरीय प्रतिनिधिहरूबीच भएको गहन वार्तापछि युद्धविरामको अवधि विस्तार गर्ने सहमति भएको थियो। अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले यस विस्तारलाई मध्यपूर्वमा शान्तिपूर्ण सहअस्तित्वका लागि एउटा महत्वपूर्ण कदमको रूपमा हेरेको थियो। तर, नेतान्याहुको पछिल्लो आदेशले उक्त कूटनीतिक पहलबाट प्राप्त सकारात्मक ऊर्जालाई पुनः निराशामा परिणत गरिदिएको छ। इजरायलले हिजबुल्लाहलाई आफ्नो उत्तरी सीमाका लागि निरन्तर सुरक्षा चुनौतीका रूपमा परिभाषित गर्दै आएको छ, र यस्ता सैन्य कारबाहीहरूलाई आफ्नो राष्ट्रिय सुरक्षा सुनिश्चित गर्ने अपरिहार्य कदमका रूपमा व्याख्या गर्ने गरेको छ।
लेबनानको स्वास्थ्य मन्त्रालयले जारी गरेको तथ्यांकअनुसार, शनिबार दक्षिणी लेबनानको नबातियेह जिल्लाअन्तर्गत पर्ने योहमोर अल-शकिफ शहरमा एउटा ट्रक र मोटरसाइकलमाथि लक्षित गरी गरिएको इजरायली आक्रमणमा चार जना निर्दोष नागरिकले ज्यान गुमाएका थिए। यो घटनाले नागरिक जीवनमाथि पर्न सक्ने गम्भीर जोखिमलाई स्पष्ट रूपमा उजागर गरेको छ। यसैगरी, बिन्त जुबैल जिल्लाको सफद अल-बत्तियख शहरमा भएको अर्को इजरायली आक्रमणमा दुई जनाको मृत्यु हुनुका साथै कम्तीमा १७ जना घाइते भएका छन्, जसमध्ये केहीको अवस्था गम्भीर रहेको जनाइएको छ। यी आक्रमणहरूले लेबनानी भूभागमा व्यापक मानवीय क्षति पुर्याएको मात्र नभई स्थानीय समुदायमा भय र अनिश्चितता पनि बढाएको छ।
इजरायल डिफेन्स फोर्सेज (आईडीएफ) ले भने आफ्ना आक्रमणहरूको औचित्य पुष्टि गर्दै शनिबार हिजबुल्लाहका तीन सदस्यलाई ‘हतियारले भरिएको एउटा सवारी साधन’ मा सवार अवस्थामा सफल रूपमा मारिदिएको दाबी गरेको छ। आईडीएफले थप जानकारी दिँदै, मोटरसाइकलमा सवार हिजबुल्लाहका अर्का एक सदस्यलाई पनि यस कारबाहीका क्रममा निस्तेज पारिएको जनाएको छ। इजरायली सेनाले यी कारबाहीहरूलाई हिजबुल्लाहका सैन्य पूर्वाधार, हतियार भण्डार र लडाकुहरूलाई लक्षित गरेको बताएको छ, तर यसले लेबनानी पक्षबाट थप सशक्त जवाफी कारबाहीको जोखिमलाई अझै बढाएको छ।
यस घटनाक्रमले मध्यपूर्वमा लामो समयदेखि चल्दै आएको इजरायल-लेबनान द्वन्द्वलाई पुनः चर्काउने र क्षेत्रीय स्थिरतामा नकारात्मक असर पार्ने सम्भावनालाई उजागर गरेको छ। युद्धविरामको पालना गर्न र शान्ति कायम राख्न दुवै पक्षलाई अन्तर्राष्ट्रिय समुदायबाट निरन्तर संयमता अपनाउन र दिगो समाधान खोज्नका लागि दबाब दिइँदै आए पनि, यस्ता सैन्य गतिविधिहरूले समस्यालाई झन् जटिल बनाउने निश्चित छ। सर्वसाधारणको जीवन, क्षेत्रीय सुरक्षा, र शान्तिको भविष्यमा यसको गम्भीर प्रभाव पर्ने निश्चित हुँदा, संयमता, कूटनीतिक संवाद र दीर्घकालीन शान्तिका लागि ठोस कदम चाल्नको आवश्यकता अझै बढेको देखिन्छ।
