२०८२ चैत १५, आइतबार
काठमाडौं : प्रधानमन्त्री बालेन शाहको नेतृत्वमा नयाँ सरकार गठन भएपछि सेयर बजारमा सकारात्मक लहर आउने अपेक्षामा रहेका लगानीकर्ताहरूले आइतबार निराशा भोग्नुपरेको छ। सरकार गठनको पहिलो कारोबार दिनमै नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) परिसूचक ७१.०५ अंकले घटेर २८७९.११ विन्दुमा आइपुगेको छ, जसलाई राजनीतिक घटनाक्रमले सृजना गरेको अनिश्चितताको प्रत्यक्ष परिणामका रूपमा हेरिएको छ।
नवगठित सरकारले पूर्णता पाएसँगै राजधानीमा ‘जेनजी आन्दोलन’ नामक विरोध प्रदर्शनले तीव्रता पाएको थियो। यस आन्दोलनका क्रममा पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र पूर्वगृहमन्त्री रमेश लेखकलाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएपछि देशको राजनीतिक माहोल थप गर्माएको हो। प्रमुख राजनीतिक व्यक्तित्वहरूको गिरफ्तारी र त्यसपछि सडकमा उत्रिएको व्यापक विरोध प्रदर्शनले लगानीकर्ताहरूमा गहिरो अनिश्चितता र त्रास पैदा गरेको छ। देशमा राजनीतिक अस्थिरता बढ्नसक्ने आकलन गर्दै उनीहरूले तत्कालका लागि नयाँ लगानीको जोखिम मोल्न नचाहेको र ‘पर्ख र हेर’ को रणनीति अपनाएको बजार विश्लेषकहरू बताउँछन्। राजनीतिक स्थायित्वविना पुँजीबजारमा अपेक्षित सुधार आउन नसक्ने भय लगानीकर्तामा देखिएको छ।
सरकार गठन पछिको पहिलो कारोबार दिन आइतबार बजार खुल्नेबित्तिकै नेप्से परिसूचक ओरालो लाग्न सुरु गरेको थियो। दिनभरिको उतारचढावपछि बजार अन्ततः ७१.०५ अंक वा २.४१ प्रतिशतले घटेर २८७९.११ विन्दुमा बन्द भएको छ। यस गिरावटले नवगठित सरकारप्रति सेयर बजारको प्रारम्भिक प्रतिक्रिया उत्साहजनक नरहेको र लगानीकर्ताको मनोबल कमजोर रहेको स्पष्ट संकेत दिएको छ।
यस दिन नेप्सेमा कूल ३३३ वटा कम्पनीका ३ करोड ५२ लाख ४८ हजार ३९७ कित्ता सेयर १५ अर्ब ३ करोड ३३ लाख १० हजार ८६७ रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको छ। यति ठूलो मात्रामा सेयर खरिदबिक्री भए पनि बजारमा बिक्री चाप उच्च रहँदा परिसूचकमा उल्लेख्य गिरावट आएको हो।
समग्र बजारमा भारी गिरावट आउँदा पनि केही कम्पनीका सेयर मूल्यमा भने सकारात्मक सर्किट लागेको छ। रिलायन्स स्पिनिङ मिल्स, सुपर खुदी हाइड्रोपावर, रिज लाइज इनर्जी र सूर्यकुण्ड हाइड्रो इलेक्ट्रिक लिमिटेडको सेयर मूल्य १० प्रतिशतले बढेर कारोबार भएको छ। यसले निश्चित क्षेत्र वा कम्पनीहरूमा लगानीकर्ताको रुचि अझै कायम रहेको देखाउँछ।
कारोबार रकमका आधारमा रिडी पावर कम्पनी ७१ करोड रुपैयाँ बराबरको सेयर कारोबार गर्दै शीर्षस्थानमा रह्यो। त्यसैगरी, नगदी ग्रुप पावरले ५२ करोड, सोलु हाइड्रोपावरले ४८ करोड, शिवम् सिमेन्टले ४७ करोड र नेसनल हाइड्रो पावरले ४६ करोड रुपैयाँ बराबरको सेयर कारोबार गर्न सफल भए।
आइतबार कारोबारमा आएका कूल २६६ स्टक मध्ये, १० वटाको मूल्यमा मात्र वृद्धि भएको छ भने २५५ वटाको मूल्य घटेको छ। १ वटा स्टकको मूल्य भने स्थिर रह्यो। यस दिन १३ वटै समूहको उपसूचक नकारात्मक देखिएका छन्, जसले बजारमा चौतर्फी बिक्री चाप र गिरावट आएको पुष्टि गर्दछ। विशेषगरी जलविद्युत, विकास बैंक, वित्त र बीमा समूहमा उच्च गिरावट आएको बजार विश्लेषकहरूको भनाइ छ।
नवगठित सरकारको नेतृत्वप्रति सुरुमा देखिएको आशावाद राजनीतिक अस्थिरताका कारण निराशामा परिणत भएको छ। आगामी दिनमा राजनीतिक स्थायित्व कायम गर्न सरकारले स्पष्ट नीति र कार्ययोजना प्रस्तुत गर्न नसकेमा पुँजीबजारमा यसको थप नकारात्मक प्रभाव पर्न सक्ने सम्भावना रहेको विज्ञहरू बताउँछन्। लगानीकर्ताहरू अब सरकारका नीतिगत निर्णयहरू र समग्र राजनीतिक वातावरणको सूक्ष्म विश्लेषण गरिरहेको अवस्थामा, बजारको प्रवृत्ति राजनीतिक दिशा र सरकारी कार्यसम्पादनमा निर्भर रहने देखिन्छ।
