आइतवार साँझ बलिवूड अभिनेता टाइगर श्राफ मुम्बईको जुहूस्थित एक फुटबल मैदानबाट फर्कँदै गर्दा भएको गोलीकाण्डले भारतीय चलचित्र उद्योगमा हलचल मच्चाएको छ। यो घटनामा श्राफका चालक र एक भिडिओग्राफर घाइते भएका थिए। प्रहरीले तीव्र अनुसन्धान गरी हालसम्म १० जना सन्दिग्धलाई पक्राउ गरेको छ र हतियार आपूर्तिकर्ता तथा आक्रमणकारीहरूलाई गरिएको भुक्तानीबारे छानबिन गरिरहेको छ। श्राफ, जो आफ्ना चलचित्रहरूमा विस्तृत एक्सन दृश्यका लागि परिचित छन्, यथार्थमा भने एक गम्भीर गोलीकाण्डबाट जोगिएका छन्।
टाइगर श्राफमाथिको आक्रमणपछि कुख्यात गुन्डानाइके लरेन्स बिश्नोईको गिरोहले सामाजिक सञ्जालमार्फत जिम्मेवारी दाबी गरेको छ। एक अडिओ रेकर्डिङमा सलमान खानसँगको कथित सम्बन्धका कारण श्राफलाई निशाना बनाइएको भनिएको छ, जसलाई बिश्नोईले वर्षौँदेखि धम्की दिँदै आएका छन्। प्रहरीले बिश्नोई गिरोहको संलग्नता पुष्टि नगरे पनि यस घटनाले बलिउडमा संगठित अपराधको पुनरुत्थानको चिन्ता बढाएको छ। यस वर्ष सलमान खान र रोहित शेट्टीको घरमा भएका गोलीकाण्डहरूसँगै यो घटनाले बलिउडमा बढ्दो धम्कीको अवस्था दर्शाउँछ।
हालैका घटनाहरूले बलिवूडमा संगठित अपराधको ‘अँध्यारो युग’ को सम्झना गराएको छ। सन् १९९० र २००० को दशकमा मुम्बईको अन्डरवर्ल्डले फिल्म निर्माणमा लगानी, जबरजस्ती चन्दा असुली र हिंसाको प्रयोग गरी उद्योगमाथि ठूलो प्रभाव पारेको थियो। लामो समयको प्रहरी कारबाहीपछि उनीहरूको पकड खुकुलो भए पनि, अहिले फेरि अन्डरवर्ल्डले बलिउडमा नियन्त्रण फर्काउने प्रयास गरिरहेको हो कि भन्ने प्रश्न उब्जिएको छ।
मुम्बई क्राइम ब्रान्चका पूर्व प्रमुख डी. शिवानन्दनका अनुसार टाइगर श्राफमाथिको आक्रमणको जवाफ त्यति सरल छैन। उनी सन् १९९८ मा दुबईबाट आउने फोन कलले फिल्मको भाग्य निर्धारण गर्ने समय सम्झन्छन्। सन् १९९७ मा गुलशन कुमारको हत्या र राकेश रोशनमाथि भएको आक्रमण त्यसका उदाहरण हुन्। सलमान खानको फिल्म ‘चोरी चोरी चुपके चुपके’ को लगानीमा अन्डरवर्ल्डको संलग्नताबारे अनुसन्धान गरी निर्माताहरूलाई सजायसमेत भएको थियो।
शिवानन्दन हालैको हिंसालाई विगतको माफियाको पुनरागमन मान्न तयार छैनन्। उनका अनुसार पुराना डनहरू मुम्बईमा जरा गाडेका आपराधिक सञ्जालहरूसँग जोडिएका थिए भने लरेन्स बिश्नोई जस्ता अहिलेका गुन्डानाइकेहरू उत्तरी भारतमा जरा गाडेका र जेलभित्रबाटै सञ्जाल चलाउने फरक प्रकृतिका छन्। बिश्नोईले कृष्णसार शिकारको मुद्दामा सलमान खानलाई सार्वजनिक रूपमा धम्की दिएका थिए। यसै वर्ष सलमान खानको घरबाहिर गोलीकाण्ड र राजनीतिज्ञ बाबा सिद्दिकीको हत्या बिश्नोई गिरोहसँग जोडिए पनि, प्रहरीले सबैमा बिश्नोईको प्रत्यक्ष संलग्नता प्रमाणित गरिसकेको छैन।
मुम्बईका पूर्वप्रहरी आयुक्त राकेश मारियाले बिश्नोई जस्ता नयाँ पुस्ताका गुन्डानाइकेहरूलाई प्राविधिक रूपमा कुशल र अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध राख्ने बताएका छन्। उनीहरू छरिएको र गतिशील सञ्जालका कारण नियन्त्रण गर्न कठिन छन् र प्रभुत्वका लागि शहरमै बस्न आवश्यक छैन। १९९० को दशकमा बलिवूडले डनहरूको छवि निर्माणमा भूमिका खेले पनि, अहिलेका डनहरू सामाजिक सञ्जालमार्फत आफ्नो छवि आफैँ निर्माण गर्छन्, धम्की र घटनाको जिम्मेवारीका दाबीहरू व्यापक रूपमा फैलाउँछन्। यद्यपि आपराधिक गिरोहहरूले बलिवूडको आर्थिक पाटोमा पहिलाको जस्तो प्रभाव पुनः प्राप्त गरेको प्रमाण कमै छ, तर हालैका आक्रमणहरूले फरक प्रकारको कमजोरी उजागर गरेका छन्। अब कुनै उद्योगलाई अस्थिर बनाउनका निम्ति नियन्त्रण आवश्यक छैन; गोली प्रहारको एउटा प्रयास पनि लाखौँ मोबाइल स्क्रिनहरूमा फैलिँदा त्यसले लक्षित व्यक्तिभन्दा धेरै परसम्म त्रास फैलाउन सक्छ। सुरक्षा बढाइए पनि, डी. शिवानन्दन सुरक्षामा सानोतिनो कमीकमजोरी रहने बताउँछन्।
