तस्बिर स्रोत, Reuters
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले प्रमुख प्रविधि कम्पनीका नेताहरूसँग आर्टिफिशल इन्टेलिजन्स (एआई) को नियमनबारे एउटा महत्वपूर्ण सहमतिमा हस्ताक्षर गरेका छन्। ह्वाइट हाउसमा भएको यो बैठक र त्यसपछिको घोषणा एआईको तीव्र विकास र यसले निम्त्याउन सक्ने सम्भावित चुनौतीहरूको पृष्ठभूमिमा आएको हो। ट्रम्पले उक्त सहमतिको ‘नैतिक रूपमा बाध्यकारी’ प्रकृतिको चर्चा गर्दै एआई कम्पनीहरूले आफैँलाई नियमन गर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्।
मानवजातिमा एआईले पार्न सक्ने खतरालाई सम्बोधन गर्न ट्रम्प प्रशासनमाथि दबाब बढिरहेका बेला राष्ट्रपति ट्रम्पले कठोर सुरक्षा उपायहरूको आह्वानलाई अस्वीकार गर्दै ‘व्यापक स्वनियमन’ को पक्षमा वकालत गरेका हुन्। उनले यस क्षेत्रसँग सम्बन्धित विषय हेर्ने गरी १० सदस्यीय समिति गठन गर्नेबारे छलफल गरेको जानकारी दिए, जसको मुख्य लक्ष्य स्वनियमनलाई प्रोत्साहन गर्नु रहेको छ। यसअघि ट्रम्पले एआईको क्षेत्रमा चीनसँगको कुनै पनि संयुक्त व्यवसायलाई अमेरिकाको राष्ट्रिय सुरक्षाका लागि खतरा मान्दै गोप्य प्रविधिहरू चीनलाई दिनु बराबर हुने टिप्पणी गरेका थिए, जसले उनको एआई नीतिमा भू-राजनीतिक संवेदनशीलताको स्पष्ट झल्को दिन्छ।
एआईको नयाँ सहायक र समानान्तर विकास
तस्बिर स्रोत, Reuters
ट्रम्पको यो घोषणासँगै मङ्गलवार नै ओपनएआईले ‘डट्स’ नामक आफ्नो नयाँ एआई सहायक सार्वजनिक गरेको थियो। सान फ्रान्सिस्कोमा आयोजित एक कार्यक्रममा ओपनएआईका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत साम अल्ट्मनले ‘डट्स’ लाई “असाधारण रूपमा सक्षम र प्रयोगकर्ताले सोच्ने कुनै पनि कामलाई सम्हाल्न सक्ने सधैँ सक्रिय एजेन्ट” को रूपमा व्याख्या गरे। यो सार्वजनिकरण ट्रम्पले ह्वाइट हाउसमा प्रविधि जगत्का अगुवा र सभामुख माइक जोन्सनसँग खाना खाइरहेका बेला भएको थियो, जसले एआईको भविष्यबारे नीति निर्माता र उद्योगका नेतृत्वबीच समानान्तर वार्ता र विकास भइरहेको देखाउँछ।
‘मध्यमार्ग अपनाउनुपर्छ’ भन्ने माग
एआई मोडेलहरूबाट सुरक्षा उल्लङ्घनका घटनाहरू सार्वजनिक भएपछि केही अनुसन्धानकर्ता र कम्पनीका नेताहरूले एआई विकासको गतिमा कमी ल्याउन आह्वान गरिरहेका छन्। यस सन्दर्भमा अल्ट्मनले पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै “हामीले मध्यमार्ग अपनाउनुपर्ने हुन्छ” भनी बताए। उनले समग्र उद्योगले “केही सदस्यहरूले लिएकाभन्दा अझ सुझबुझपूर्ण र व्यावहारिक नीति अवलम्बन गर्ने छ” भन्ने आशा व्यक्त गरे, यद्यपि उनले कुनै निश्चित कम्पनी वा नेताको नाम लिन भने अस्वीकार गरे।
एआई उद्योगको द्रुत विकाससँगै, आगामी महिनाहरूमा ओपनएआई र एन्थ्रोपिक दुवै सार्वजनिक शेयर बजारमा सूचीकृत हुने अपेक्षा गरिएको छ। एन्थ्रोपिक यसै वर्ष सूचीबद्ध हुने सम्भावना छ भने ओपनएआई सन् २०२७ मा सार्वजनिक हुने तालिकामा छ। अल्ट्मनले सार्वजनिक बजारमा आफ्नो कम्पनीको शेयर बेच्न आफू उत्सुक रहेको बताउँदै भने, “मलाई लाग्छ यदि ओपनएआई सार्वजनिक रूपमा आउन धेरै समय ढिला भयो भने विश्वका लागि त्यो नराम्रो हुने छ। म चाहन्छु एआईबाट हुने फाइदाहरूमा मानिसहरू संलग्न हुन सकून्।” दुवै कम्पनीले एआईले सार्वजनिक पूर्वाधार वा सार्वजनिक सुरक्षामा ठूलो स्तरमा वास्तविक खतरा निम्त्याउन सक्ने विश्वास रहेको हालै स्पष्ट पारेका छन्, जसले स्वनियमनको आवश्यकता र चुनौतीलाई थप उजागर गर्छ।
