भारतको गुजरातस्थित एउटा गाउँमा गोमन सर्पले कुखुराका नौ वटा अण्डा ओकलेको दुर्लभ घटना: वन्यजन्तु उद्धारपछि जंगलमा सुरक्षित छाडियो
भारतको गुजरात राज्यको वडोदरा जिल्ला, डभोई तहसीलको एउटा ग्रामीण क्षेत्रमा एक गोमन सर्पले कुखुराका नौ वटा अण्डा ओकलेको अनौठो घटनाले स्थानीय समुदाय र वन्यजन्तु संरक्षणकर्मीहरूलाई चकित पारेको छ। वन्यजन्तु उद्धारकर्मीहरूको टोलीले सर्पलाई सुरक्षित नियन्त्रणमा लिने प्रयास गरिरहेका बेला, तनावका कारण सर्पले निलेका अण्डाहरू बाहिर निकालेको प्रत्यक्षदर्शीहरूले बताएका छन्। यस घटनाले मानव-वन्यजन्तु सहअस्तित्वका विभिन्न आयामहरूमाथि नयाँ बहस सिर्जना गरेको छ।
स्थानीयवासीका अनुसार, घटना सोमबार बिहानको समयमा एक किसानको कुखुराको खोरमा भएको थियो। खोरमा असामान्य गतिविधि देखेपछि किसानले तत्काल वन्यजन्तु उद्धार टोलीलाई खबर गरेका थिए। उद्धार टोली घटनास्थलमा पुग्दा, एउटा ठूलो गोमन सर्प खोरभित्र पसेर धेरै अण्डा निलेर बसेको अवस्थामा फेला परेको थियो। सर्पलाई सुरक्षित रूपमा समात्न र जंगलमा फर्काउनका लागि उद्धारकर्ताहरूले सावधानीपूर्वक काम गरिरहेका थिए।
उद्धार कार्य जारी रहँदा, सर्पले अचानक निलेका अण्डाहरू मुखबाट बाहिर निकाल्न थाल्यो। प्रत्यक्षदर्शीहरूका अनुसार, सर्पले आफ्नो शरीरलाई खुम्च्याउँदै र तन्काउँदै एक-एक गरी नौ वटा कुखुराका अण्डा सफलतापूर्वक बाहिर निकालेको थियो। यो दृश्य निकै दुर्लभ थियो, किनकि सामान्यतया सर्पले आफ्नो शिकारलाई निलेपछि पचाउने गर्दछ र यत्तिको ठूलो मात्रामा खाना ओकलेको कमै देख्न पाइन्छ। उद्धार टोलीका सदस्यहरूले यस घटनालाई आफ्नो अनुभवमा पनि अनौठो र अविश्वसनीय भनेका छन्।
वन्यजन्तु विज्ञहरूका अनुसार, सर्पले कुनै खतरा महसुस गर्दा वा अत्यधिक तनावमा परेका बेला आफूले निलेको शिकारलाई ओकल्ने गर्दछ। ठूलो शिकार निलेर भाग्न खोज्दा, वा पाचन प्रक्रियामा अवरोध आउँदा पनि यस्तो हुन सक्छ। यस विशेष घटनामा, उद्धार टोलीको उपस्थिति र त्यसबाट उत्पन्न भएको तनावले गोमन सर्पलाई अण्डाहरू ओकल्न बाध्य पारेको हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ। विज्ञहरूले यो सर्पको प्राकृतिक रक्षात्मक संयन्त्रको एक भाग हुन सक्ने बताएका छन्।
गोमन सर्प (Naja naja) एक विषालु प्रजाति हो र यो भारतको वन्यजन्तु संरक्षण ऐन, १९७२ अन्तर्गत संरक्षित छ। यस्ता सर्पहरूले प्रायः मुसा, चराचुरुङ्गी, भ्यागुता र अन्य सर्पहरूलाई आफ्नो आहार बनाउँछन्, तर कुखुराका अण्डा पनि यिनीहरूको मनपर्ने आहारमध्ये एक हो। यस घटनामा बाहिर निकालिएका सबै नौ वटा अण्डाहरू पूर्ण रूपमा साबुत थिए र पछि स्थानीय पशु अस्पताललाई हस्तान्तरण गरिएको थियो। सर्पलाई भने कुनै हानि नपुर्याई सुरक्षित रूपमा नजिकैको जंगलमा छोडिएको उद्धार टोलीले जनाएको छ।
यस घटनाले गाउँलेहरूमा सर्प र अन्य वन्यजन्तुप्रति सचेतना बढाउन मद्दत गरेको छ। स्थानीयवासीहरूले यस्ता अप्रत्याशित वन्यजन्तुको सामना हुँदा तत्काल वन्यजन्तु उद्धारकर्मीहरूलाई खबर गर्नुपर्ने र आफैंले सर्पलाई समात्न वा मार्न नहुने महत्त्वपूर्ण पाठ सिकेका छन्। यस किसिमका घटनाहरूले मानव बसोबास र वन्यजन्तुको प्राकृतिक वासस्थानबीचको बढ्दो द्वन्द्वलाई प्रकाश पारेको छ, जसले वन्यजन्तुको सम्मान र सहअस्तित्वका लागि थप जनचेतना तथा सहकार्यको आवश्यकता औंल्याएको छ।
