पूर्वी मोरङको लक्ष्मीमार्गले वैदेशिक रोजगारीबाट फर्किएका युवाहरूको परिश्रमले ‘सुकुटी बजार’ को नयाँ पहिचान बनाएको छ। आकर्षक वैदेशिक श्रम त्यागेर स्वदेशमै राँगाको सुकुटी व्यवसाय सुरु गरेका उनीहरूको दूरदृष्टि र अथक प्रयासले लक्ष्मीमार्गलाई राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा परिचित गराएको छ। यो कथा स्वदेशमै उद्यमशीलताको उत्कृष्ट उदाहरण बनेको छ।
कतारमा छ वर्ष बिताएर फर्किएका प्रेम श्रेष्ठ र मलेसियामा आठ वर्ष श्रम गरेका दिलीप श्रेष्ठ यस सफल व्यावसायिक यात्राका प्रतिनिधि पात्र हुन्। सुरुवाती दिनहरूमा मासिक २०-३० किलो सुकुटी बिक्री गर्न समेत कठिन हुने प्रेमको व्यवसायबाट अहिले मासिक सयौँ किलो सुकुटी सहजै बिक्री भइरहेको छ। प्रतिकिलो दुई हजार सात सय रुपैयाँमा बिक्री हुने सुकुटीबाट श्रेष्ठले मासिक दुई लाख रुपैयाँसम्म आम्दानी गरिरहेको बताउँछन्।
सुकुटीका लागि राँगाको आलो मासु बेलबारी, हरैँचालगायत स्थानीय बजारबाट प्रतिकिलो सात सय रुपैयाँमा खरिद गरिन्छ। प्रेम श्रेष्ठका अनुसार, आलो मासु सुकाउँदा तौल एक चौथाइसम्म घट्छ। स्वच्छता र गुणस्तरमा विशेष ध्यान दिइने यस प्रक्रियाले स्थानीय किसान तथा मासु आपूर्तिकर्ताहरूलाई पनि अप्रत्यक्ष लाभ पुर्याएको छ। यो व्यवसायले स्थानीय अर्थतन्त्रमा सकारात्मक प्रभाव पारेको छ।
प्रेम र दिलीप श्रेष्ठ मात्र होइन, अन्य धेरै युवाहरू पनि यस व्यवसायमा संलग्न छन्। वैदेशिक रोजगारीबाट फर्केर ११ वर्षदेखि यही पेसामा रहेका शोभितमान श्रेष्ठले आफ्नो अनुभव सुनाउँदै भने, “विदेशको कडा मेहनत र परिवारबाट टाढा हुनुको पीडाभन्दा आफ्नै घरमा परिवारसँगै बसेर गरेको यो व्यवसायले अकल्पनीय सन्तुष्टि दिएको छ।” यो सफलताले स्वदेशमै उद्यमशीलताको सम्भावना उजागर गरेको छ।
पूर्वी–पश्चिम राजमार्ग भएर यात्रा गर्ने यात्रुहरूका लागि लक्ष्मीमार्ग अहिले सुकुटीको स्वाद लिने र कोसेलीका रूपमा लैजाने मुख्य थलो बनेको छ। विराटनगर निवासी सेन्जम फुयाल भन्छन्, “लक्ष्मीमार्गको सुकुटीको स्वाद नै बेग्लै छ, यात्राको क्रममा यहाँ नरोकिई अघि बढ्न मनै मान्दैन।” स्वदेशी बजारमा मात्र होइन, यहाँको सुकुटीको माग अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा समेत पुगेको व्यवसायी दिलीप श्रेष्ठले बताए। विशेषगरी बेलायत र अमेरिकामा रहेका नेपाली समुदायबाट कोसेलीका रूपमा सुकुटीको उच्च माग आइरहेको छ।
उच्च अन्तर्राष्ट्रिय माग भए पनि परम्परागत निर्माण शैली र जनशक्ति अभावका कारण मागअनुसार आपूर्ति गर्न व्यवसायीहरूलाई कठिन छ। आधुनिक प्रविधि र लगानी अभावमा उत्पादन क्षमता विस्तार हुन सकेको छैन। तथापि, व्यवसायको भविष्य उज्ज्वल रहेको र यसलाई व्यवस्थित तथा व्यावसायिक बनाउन सके थप सफलता प्राप्त गर्न सकिने विश्वास उनीहरूमा छ। यसका लागि आवश्यक नीतिगत र प्राविधिक सहयोगको आवश्यकता देखिन्छ।
प्रेम श्रेष्ठको विश्वास छ, “विदेशमा बगाउने पसिना र अमूल्य समय आफ्नै माटोमा खन्याए स्थानीय परिकारलाई पनि सफल व्यवसाय र अन्तर्राष्ट्रिय ब्रान्ड बनाउन सकिन्छ।” लक्ष्मीमार्गका युवाहरूको यो कथा स्वदेशमै उद्यमशीलताको सम्भावना खोजिरहेका अन्य युवाहरूका लागि प्रेरणाको स्रोत बनेको छ, जसले राष्ट्रिय उत्पादनलाई विश्वबजारमा चिनाउने अवसर प्रदान गरेको छ।
