काभ्रेपलाञ्चोक, १९ असार । काठमाडौं विश्वविद्यालय (केयू) ले शुक्रबार आफ्नो विशेष दीक्षान्त समारोह सफलतापूर्वक सम्पन्न गरेको छ। यस वर्षको समारोहमा विभिन्न संकाय र तहका १ हजार ५२७ जना विद्यार्थीहरूलाई स्नातक, स्नातकोत्तर तथा विद्यावारिधिको उपाधि प्रदान गरिएको छ।
विश्वविद्यालयको इतिहासमा पहिलोचोटि यसपटक कुलपति तथा प्रधानमन्त्रीको अनुपस्थितिमा शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्री एवं विश्वविद्यालयका सहकुलपति सस्मित पोखरेलले दीक्षान्त समारोहको अध्यक्षता गरेका हुन्। परम्परागत रूपमा प्रधानमन्त्रीले नै समारोहको नेतृत्व गर्ने प्रचलन रहे पनि यसपटकको परिस्थिति भिन्न रह्यो। विशेष कुरा त, सहकुलपति पोखरेल स्वयं काठमाडौं विश्वविद्यालयबाट चार वर्षअघि दीक्षित भएका पूर्व विद्यार्थी हुन्, जसले समारोहलाई थप अर्थपूर्ण बनाएको थियो।
विश्वविद्यालयको मूल परिसरमा आयोजित भव्य समारोहमा कुल १ हजार ५२७ जना विद्यार्थीले आफ्नो शैक्षिक यात्राको महत्वपूर्ण खुड्किलो पार गरेका छन्। स्कुल अफ आर्ट्सबाट १६१ जना, स्कुल अफ एजुकेसनबाट ११२ जना, स्कुल अफ इन्जिनियरिङबाट ३५५ जना, स्कुल अफ लबाट ४२ जना, स्कुल अफ मेनेजमेन्टबाट १४६ जना, स्कुल अफ मेडिकल साइन्सेजबाट ५०४ जना तथा स्कुल अफ साइन्सबाट २०७ जना विद्यार्थीले उपाधि ग्रहण गरे। यसरी, स्वास्थ्य विज्ञान (स्कुल अफ मेडिकल साइन्सेज) र इन्जिनियरिङ संकायले दीक्षित हुने विद्यार्थीहरूको ठूलो हिस्सा ओगटेका छन्।
प्राप्त उपाधिहरूमध्ये २१ जनाले विद्यावारिधि (PhD) जस्तो उच्च शैक्षिक उपाधि हासिल गरेका छन्, जुन अनुसन्धान र ज्ञानको विकासमा विश्वविद्यालयको योगदानको द्योतक हो। यसैगरी, ९३ जनाले एमफिल तथा रिसर्च तहका उपाधि प्राप्त गरेका छन् भने स्नातकोत्तर तहमा २७९ जना र पोस्ट ग्रेजुएट डिप्लोमा इन एजुकेसन (PGDE) तहमा २ जना दीक्षित भएका छन्। स्नातक तहमा भने सर्वाधिक १ हजार १३२ जना विद्यार्थीहरूले आफ्नो अध्ययन पूरा गरी उपाधि ग्रहण गरेका छन्। दीक्षित विद्यार्थीहरूमध्ये लैङ्गिक अनुपातमा ८०० जना (५२.३९ प्रतिशत) पुरुष र ७२७ जना (४७.६१ प्रतिशत) महिला रहेका छन्, जसले उच्च शिक्षामा महिला सहभागिताको बढ्दो प्रवृत्तिलाई प्रतिबिम्बित गर्दछ।
यस दीक्षान्त समारोहको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थीहरूको सहभागिता हो। अष्ट्रेलिया, बंगलादेश, चीन, भारत, श्रीलंका, संयुक्त अधिराज्य र संयुक्त राज्य अमेरिका गरी सात विभिन्न मुलुकबाट १७९ जना विदेशी विद्यार्थीहरू दीक्षित भएका छन्। यो संख्या कुल दीक्षित विद्यार्थीको ११.७२ प्रतिशत हुन आउँछ। गत वर्षको तुलनामा यसपटक विदेशी विद्यार्थीको संख्या झन्डै ५० प्रतिशतले बढेको विश्वविद्यालयले जनाएको छ, जसले काठमाडौं विश्वविद्यालय अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थीहरूका लागि एक आकर्षक गन्तव्य बनिरहेको प्रमाण दिन्छ।
विश्वविद्यालयका उपकुलपति प्रा. डा. हृषिकेश वाग्लेले जानकारी दिएअनुसार, काठमाडौं विश्वविद्यालयले यसपटक तीनवटा नयाँ र विशिष्ट कार्यक्रमका विद्यार्थीहरूलाई पहिलोचोटि उपाधि प्रदान गरेको छ। यी कार्यक्रमहरूमा ब्याचलर अफ टेक्नोलोजी इन आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स, डाक्टर मेडिसिने इन नियोनाटोलोजी तथा मास्टर अफ साइन्स इन मेडिकल बायोकेमिस्ट्री एन्ड मोलेकुलर बायोलोजी रहेका छन्। यी कार्यक्रमहरूबाट कुल ४ जना विद्यार्थी दीक्षित भएका छन्, जसले विश्वविद्यालयले समसामयिक माग र भविष्यका आवश्यकताअनुसार नयाँ शैक्षिक मार्गहरू पहिल्याइरहेको स्पष्ट संकेत गर्दछ।
दीक्षान्त समारोहलाई सम्बोधन गर्दै सहकुलपति एवं शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्री सस्मित पोखरेलले सरकार नेपालमै गुणस्तरीय, पहुँचयोग्य र रोजगारमूलक शिक्षा उपलब्ध गराउने लक्ष्यका साथ कटिबद्ध रहेको बताए। उनले विश्वविद्यालयबाट दीक्षित भएका युवा शक्ति राष्ट्र निर्माणका लागि मेरुदण्ड रहेको उल्लेख गर्दै समृद्ध समाजको परिकल्पनालाई साकार पार्न शिक्षित युवाको सक्रिय भूमिका अपरिहार्य हुनेमा जोड दिए। मन्त्री पोखरेलले नवदीक्षित विद्यार्थीहरूलाई प्राप्त ज्ञान, सीप र अनुभवलाई देश तथा समाजको हितमा प्रयोग गर्न आह्वान गर्दै उनीहरूको उज्ज्वल भविष्यको कामना पनि गरे।
