कपिलवस्तु कारागारको ‘बी’ ब्लकमा रहेका कैदीबन्दीहरूले नाइके समूह र कारागार प्रशासनले आफूमाथि ज्यादती गरेको भन्दै आन्दोलनमा उत्रिएका छन्। आन्दोलनरत कैदीबन्दीहरूले कारागारको उक्त ब्लकलाई नै नियन्त्रणमा लिएका छन्। कारागार प्रशासन र आन्तरिक नाइके समूहले मनोमानी तथा अन्याय गरेको आरोप लगाउँदै उनीहरूले ‘बी’ ब्लकको मूल गेटमा ताला लगाई पूर्ण कब्जामा लिएका हुन्।
कैदीबन्दीहरूको यो कदमका कारण कारागारभित्रको सुरक्षा र व्यवस्थापनमा गम्भीर प्रश्न उठेको छ। उनीहरूले २ नम्बर ब्लकका मूल नाइके केयरसिंह खत्री, सहनाइके विजय खत्री र अर्जुन थारुलाई कारागारको भित्री भागमै थुनेर राखेका छन्। ‘बी’ ब्लकका कैदीबन्दीहरूका अनुसार दिउँसो करिब २ बजेदेखि नाइके समूहका ती सदस्यहरूलाई थुनामा राखिएको छ।
आन्दोलनकारी कैदीबन्दीहरूले नाइके समूहले आफूमाथि शनिबार सामान्य कुरामा समेत कुटपिट गरेको, ‘शासनपानी’ (कारागारभित्रको व्यवस्थापन तथा सुविधा) मा घपला गरेको र सोको विरोध गर्दा झन् बढी ज्यादती बढाएको आरोप लगाएका छन्। कारागार प्रशासन स्रोतका अनुसार चौकीदार दामोदर थारुको समूहले कैदीबन्दीहरू मोहम्मद हनिफ मुसलमान, सुजन बि.क., निरज कार्की तथा हबिबुर रहमानलाई निर्घात कुटपिट गरेको थियो।
यस विषयमा कारागार प्रशासनले मौनता साँधेपछि आफूहरू बाध्य भएर यस्तो कठोर कदम चाल्नुपरेको आन्दोलनरत कैदीबन्दीहरूको भनाइ छ। उनीहरूले आफ्ना १८ बुँदे माग सम्बोधन हुनुपर्ने, नाइके समूहलाई आन्तरिक कारागार प्रशासनबाट तत्काल हटाउनुपर्ने र राज्यले कैदीबन्दीलाई दिँदै आएको सेवा–सुविधामा कुनै कटौती गर्न नपाइनेलगायतका प्रमुख मागहरू अघि सारेका छन्।
स्थिति नियन्त्रणमा लिई विवाद समाधानका लागि प्रमुख जिल्ला अधिकारी जनार्दन गौतमको नेतृत्वमा प्रहरी नायब उपरीक्षक रिपेन्द्र कुमार सिंहसहितको एक उच्चस्तरीय सुरक्षा तथा प्रशासकीय टोली दिउँसो नै कारागार पुगेको थियो। आन्दोलनरत कैदीबन्दीहरूसँग छलफलका लागि टोली लामो समयदेखि प्रयास गरिरहे पनि सोमबार साँझसम्म पनि वार्ता हुन नसकेको सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी भविश्वर घिमिरेले बताए।
सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी घिमिरेका अनुसार जिल्ला प्रशासन वार्ताका लागि तयार भए पनि कैदीबन्दीहरूले वार्तामा बस्न अस्वीकार गरेका छन्। कैदीबन्दीहरूले ‘बी’ ब्लकको मूल ढोकामा ताला लगाई कारागारभित्रै आन्दोलन जारी राखेका छन्। घटनाको संवेदनशीलताका बाबजुद जिल्ला प्रशासन कार्यालय र प्रहरीले यस विषयमा स्पष्ट रूपमा थप जानकारी दिन अस्वीकार गरेका छन्।
हालसम्म घटनामा कोही पनि गम्भीर घाइते नभएको बताइएको छ, जसले सम्भावित थप जटिलतालाई रोकेको छ। कपिलवस्तु कारागारमा करिब साढे तीन सयभन्दा बढी कैदीबन्दीहरू रहेको जानकारी प्राप्त भएको छ।
