फाइल तस्वीर
मन्त्रिपरिषद्को नियमित बैठक आज (१२ असार) सिंहदरबारस्थित प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयमा सुरु भएको छ। तर, सत्ता साझेदार राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का अधिकांश मन्त्रीहरुको अनुपस्थिति यसपटकको बैठकको मुख्य चासो बनेको छ। पार्टीको प्रथम महाधिवेशनमा सहभागी हुन चितवनमा रहेकाले उनीहरुको उपस्थिति पातलो देखिएको हो।
रास्वपाले चितवनमा आफ्नो पहिलो राष्ट्रिय महाधिवेशन आयोजना गरिरहेको छ, जहाँ पार्टीको नीति, कार्यक्रम तथा नयाँ नेतृत्व चयन प्रक्रिया जारी छ। उपप्रधानमन्त्री तथा गृहमन्त्री रवि लामिछाने सहित रास्वपाका अधिकांश मन्त्रीहरू यस महत्वपूर्ण राजनीतिक कार्यक्रममा सहभागी हुन राजधानी बाहिर छन्। यसले मन्त्रिपरिषद् बैठकका नीतिगत छलफल र निर्णय प्रक्रियामा प्रत्यक्ष असर पारेको छ।
सरकार सञ्चालनका लागि महत्वपूर्ण मानिने मन्त्रिपरिषद् बैठकमा मन्त्रीहरूको पर्याप्त उपस्थिति नहुँदा एजेन्डाहरूमाथि विस्तृत छलफल र सर्वसम्मत निर्णयमा पुग्न कठिन हुने विश्लेषकहरू बताउँछन्। सामान्यतया, बैठकले देशको समसामयिक विषय, विकास परियोजना, नीतिगत सुधार तथा अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धका विषयमा निर्णय लिने गर्छ। तर, प्रमुख मन्त्रालयका नेतृत्व अनुपस्थित हुँदा ती विषयमा गहिरो विमर्श हुन नसक्ने जोखिम रहन्छ।
रास्वपाको प्रथम महाधिवेशन पार्टीको आन्तरिक लोकतन्त्र सुदृढीकरण र भविष्यको राजनीतिक दिशा तय गर्न महत्वपूर्ण मानिएको छ। छोटो समयमै राष्ट्रिय राजनीतिमा प्रभावशाली बनेको रास्वपाले यस महाधिवेशनबाट संगठनात्मक संरचना र आगामी निर्वाचनका रणनीति तय गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। मन्त्रीहरूले सरकारी कार्य छोडेर पार्टी कार्यक्रममा जुट्नुले सत्ता र संगठनबीचको सन्तुलनमाथि बहस पनि निम्त्याएको छ।
नेपालको संसदीय प्रणालीमा दलका महाधिवेशन वा महत्वपूर्ण सांगठनिक कार्यक्रमका बेला मन्त्री तथा सांसदहरू राजधानी बाहिर जाने गर्छन्। यद्यपि, मन्त्रिपरिषद् बैठककै समयमा महत्वपूर्ण संख्यामा मन्त्रीहरूको अनुपस्थिति विरलै देखिने अवस्था हो। यसले दैनिक सरकारी कार्य सञ्चालनमा तत्काल ठूलो असर नपारे पनि नीतिगत निर्णयमा ढिलाइ हुन सक्ने वा केही एजेन्डाहरू अर्को बैठकका लागि सारिन सक्ने सम्भावना रहन्छ। प्रधानमन्त्रीले बैठकलाई अगाडि बढाए पनि अनुपस्थित मन्त्रीहरूका मन्त्रालयका विषयमा विस्तृत जानकारी वा छलफलको अभाव खड्कन सक्छ, जसले सरकारी कार्यप्रणालीमा सुस्तता आउने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।
वर्तमान गठबन्धन सरकारमा रास्वपा एक महत्वपूर्ण साझेदार भएकाले यस पार्टीका गतिविधिले सरकारको स्थिरता र निर्णय क्षमतामा प्रभाव पार्छ। महाधिवेशनबाट नयाँ ऊर्जाका साथ फर्केका मन्त्रीहरूले सरकारी कार्यलाई थप सक्रियताका साथ अगाडि बढाउने अपेक्षा गरिएको छ। यस्ता राजनीतिक भेलाले गठबन्धनभित्र शक्ति सन्तुलनको नयाँ समीकरण निर्माणमा पनि भूमिका खेल्ने गर्छन्। जनहितका लागि द्रुत निर्णय लिनुपर्ने वर्तमान अवस्थामा मन्त्रीहरूको व्यस्तताले सरकारी कार्यसम्पादनमा केही चुनौती थप्न सक्छ।
सिंहदरबारमा जारी मन्त्रिपरिषद् बैठकले केही महत्वपूर्ण निर्णय लिने अपेक्षा गरिए पनि रास्वपाका मन्त्रीहरूको अनुपस्थितिमा कस्ता एजेन्डाहरूमाथि छलफल भयो र कस्ता निर्णयहरू सार्वजनिक हुन्छन् भन्नेमा सबैको चासो छ। महाधिवेशन पश्चात् सरकारको कार्यसम्पादनमा थप गतिशीलता आउने विश्वास गरिएको छ।
