ढाका, असार ६ गते। बङ्गलादेशका प्रधानमन्त्री तारिक रहमानले पदभार ग्रहण गरेपछि आफ्नो पहिलो विदेश भ्रमणका लागि मलेसिया र चीनलाई प्राथमिकतामा राखेका छन्, जुन सामान्य कूटनीतिक प्रचलनविपरीत छिमेकी भारतलाई उपेक्षा गरेको रूपमा हेरिएको छ। परराष्ट्र मन्त्रालयका अनुसार प्रधानमन्त्री रहमानको यो कदम क्षेत्रीय कूटनीतिको नयाँ आयामका रूपमा व्याख्या गरिएको छ।
बङ्गलादेशी सरकारी समाचार संस्था (बिएसएस)ले परराष्ट्र मन्त्रालयका अधिकारीहरूलाई उद्धृत गर्दै जनाएअनुसार प्रधानमन्त्री रहमान आइतबार मलेसिया प्रस्थान गर्नुहुनेछ र त्यसको भोलिपल्ट चीनको राजधानी बेइजिङ पुग्ने कार्यतालिका रहेको छ। बेइजिङमा रहँदा व्यापार, पूर्वाधार विकास तथा द्विपक्षीय आर्थिक साझेदारी सुदृढ पार्ने विषय छलफलका प्रमुख एजेन्डा रहनेछन्। विशेषतः, लामो समयदेखि विचाराधीन टिस्टा नदीको बृहत् व्यवस्थापन परियोजनामा चिनियाँ सहयोगबारे महत्त्वपूर्ण छलफल हुने अपेक्षा गरिएको छ। यस परियोजनाअन्तर्गत नदी व्यवस्थापन, ड्रेजिङ, तटबन्ध निर्माण र सिँचाइ प्रणालीमा सुधार गर्ने लक्ष्य राखिएको छ, जसले बङ्गलादेशको कृषि र जलस्रोत व्यवस्थापनमा दूरगामी प्रभाव पार्नेछ। परराष्ट्र मन्त्रालयले यी भ्रमणलाई बङ्गलादेशको आर्थिक हित र रणनीतिक साझेदारी अभिवृद्धि गर्ने महत्त्वपूर्ण कूटनीतिक पहलका रूपमा व्याख्या गरेको छ।
मलेसिया भ्रमणको सन्दर्भमा, त्यहाँ कार्यरत करिब आठ लाख बङ्गलादेशी कामदारको हित र सुरक्षा प्रधानमन्त्रीको प्राथमिकतामा रहनेछ। मलेसियामा कार्यरत विदेशी श्रमशक्तिको एक तिहाइभन्दा बढी हिस्सा बङ्गलादेशी कामदारले ओगटेका छन्, जसले बङ्गलादेशको अर्थतन्त्रमा रेमिट्यान्सका माध्यमबाट ठूलो योगदान पुर्याउँछन्। यस भ्रमणले श्रम सम्बन्ध सुदृढ पार्ने र थप रोजगारीका अवसर सिर्जना गर्ने दिशामा सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
प्रधानमन्त्री रहमानको यो भ्रमण २०२४ मा बङ्गलादेशको राजनीतिक परिदृश्यमा आएको परिवर्तनपछि भारतसँगको सम्बन्धमा देखिएको तनावको पृष्ठभूमिमा भएको हो। तत्कालीन प्रधानमन्त्री शेख हसिनाको सरकार ढलेपछि नयाँ राजनीतिक परिस्थिति उत्पन्न भएको थियो। हालका प्रधानमन्त्री रहमानले गत फेब्रुअरीमा सम्पन्न निर्वाचनपश्चात् सत्ता सम्हालेसँगै छिमेकी भारतसँग सम्बन्ध सुधारका प्रयास गरिए पनि केही गम्भीर विषयमा असमझदारी कायमै रहेको छ। पूर्वप्रधानमन्त्री शेख हसिना भारतमा आश्रयरत रहेको र बङ्गलादेशले उहाँको सुपुर्दगी माग गर्दै आएको विषयले दुई देशबीचको कूटनीतिक तनावलाई थप बढाएको छ। यसका अतिरिक्त, सीमा क्षेत्रमा हुने अवैध आप्रवासन र अन्य सीमापार अपराधसम्बन्धी विवादले पनि दुई राष्ट्रबीचको सम्बन्धमा नकारात्मक प्रभाव पारेको छ।
क्षेत्रीय विश्लेषकहरूका अनुसार, यो भ्रमण दक्षिण एसियामा प्रभाव विस्तारका लागि भारत र चीनबीच जारी प्रतिस्पर्धाको सङ्केतक पनि हो। बङ्गलादेशले आफ्नो विदेश नीतिमा सन्तुलन कायम राख्दै आर्थिक विकासका लागि नयाँ साझेदारहरूको खोजी गरिरहेको बेला चीनसँगको निकटतालाई रणनीतिक कदमका रूपमा हेरिएको छ। टिस्टा परियोजनामा चीनको संलग्नताले भारतको क्षेत्रीय प्रभावलाई चुनौती दिन सक्ने कतिपयको भनाइ छ।
रासस/एएफपी
