काठमाडौं, १९ जेठ: राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) का अध्यक्ष राजेन्द्र लिङ्देनले पार्टी परित्याग गरी नयाँ दल गठनको तयारीमा रहेका महामन्त्री धवल शमशेर राणालाई आफ्नो निर्णय फिर्ता लिन भावुक अपिल गरेका छन्। पार्टीको आन्तरिक एकता कायम राख्ने प्रयासस्वरूप लिङ्देनले राणालाई महाधिवेशनको प्रक्रियामा सामेल हुन आह्वान गरेका हुन्।
राप्रपाभित्र लामो समयदेखि देखिएको असन्तुष्टि र नेतृत्व परिवर्तनपछिको ध्रुवीकरणले पार्टी विभाजनको डिलमा पुगेको बेला अध्यक्ष लिङ्देनको यो अपिल आएको हो। राणाको नेतृत्वमा रहेका असन्तुष्ट नेताहरूको भेलाले हाल जारी रहेको मलमास अवधि सकिएलगत्तै नयाँ राजनीतिक दल घोषणा गर्ने निर्णय सार्वजनिक गरेपछि लिङ्देनले पार्टी एकता जोगाउने अन्तिम प्रयास गरेका हुन्।
अध्यक्ष लिङ्देनले सोमबार एक विज्ञप्ति जारी गर्दै महामन्त्री राणालाई पार्टीका पूर्वअध्यक्षहरूले गरेका आह्वान, पार्टीका इमान्दार नेता, कार्यकर्ता र आम शुभेच्छुकहरूको भावनाको सम्मान गर्दै आफ्नो निर्णय पुनर्विचार गर्न अनुरोध गरेका छन्। विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ‘म महामन्त्री धवल शमशेर राणालाई पार्टीका पूर्वअध्यक्षहरूको आह्वान, नेता, कार्यकर्ता र आम शुभेच्छुकहरूको भावनाको सम्मान गर्दै आफ्नो निर्णय फिर्ता लिन र महाधिवेशनको प्रक्रियामा सामेल हुन आव्हान गर्दछु।’ यो भनाइले पार्टीभित्र राणाको निर्णयले पारेको गम्भीर प्रभाव र लिङ्देनको चिन्तालाई स्पष्ट पार्छ।
राणा पक्षले पार्टीभित्रको आन्तरिक लोकतन्त्र, नेतृत्वको कार्यशैली तथा विचारमा देखिएको भिन्नतालाई असन्तुष्टिको मुख्य कारणका रूपमा अघि सारेका छन्। राणाले जेठ १७ गते नै राप्रपा छोडेको घोषणा गर्दै नयाँ राजनीतिक अभियान सुरु गर्ने बताएका थिए। उनको यो घोषणासँगै राप्रपाभित्र लामो समयदेखि थाँती रहेको आन्तरिक किचलो सतहमा आएको हो।
राप्रपाको इतिहासमा विभाजन र एकताका शृङ्खला नयाँ होइनन्। सूर्यबहादुर थापा, लोकेन्द्रबहादुर चन्द, पशुपतिशमशेर राणा र कमल थापाजस्ता नेताहरूले विभिन्न समयमा पार्टी विभाजन र एकीकरणको अनुभव गरेका छन्। गत महाधिवेशनबाट राजेन्द्र लिङ्देनको उदयपछि पार्टीभित्र नयाँ ऊर्जा भर्ने प्रयास गरिए पनि महाधिवेशनपछिको केही समयमै कमल थापाले पार्टी छोड्नु र अहिले धवल शमशेर राणाको नेतृत्वमा अर्को समूह विभाजनको तयारीमा रहनुले पार्टीको आन्तरिक संरचना अझै सुदृढ हुन नसकेको देखाउँछ।
राणाको समूहले घोषणा गर्न लागेको नयाँ दलले देशको दक्षिणपन्थी राजनीतिक वृत्तमा कस्तो प्रभाव पार्छ भन्ने हेर्न बाँकी छ। विशेषगरी आसन्न स्थानीय, प्रदेश तथा संघीय निर्वाचनहरूलाई लक्षित गरी भइरहेका यी गतिविधिले राप्रपाको जनमतलाई थप खण्डित गर्न सक्ने आँकलन गरिएको छ। राप्रपाले आफ्नो आधार क्षेत्र विस्तार गर्ने प्रयास गरिरहेका बेला भइरहेका यस्ता विभाजनले पार्टीको सांगठनिक ढाँचा र निर्वाचनमा पारे प्रभावबारे चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।
मलमासको धार्मिक तथा सांस्कृतिक महत्त्वले गर्दा कुनै पनि नयाँ कार्यको थालनी नगर्ने प्रचलन छ। राणा पक्षले मलमास सकिएपछि मात्रै नयाँ दलको औपचारिक घोषणा गर्ने निर्णयले उनीहरूले आफूहरूको कदमलाई धार्मिक तथा सांस्कृतिक मान्यताअनुसार सही समय पर्खेको सन्देश दिन खोजेका छन्। यसले उनीहरूको निर्णय दृढ रहेको र लिङ्देनको अपिलले कतिको प्रभाव पार्छ भन्ने कुरामा अनिश्चितता बढाएको छ।
अन्ततः, अध्यक्ष लिङ्देनको अपिलले राप्रपाभित्रको विभाजन रोक्न सक्छ वा राणा आफ्नो निर्णयमा अडिग रहन्छन्, त्यो आगामी केही दिनभित्रै स्पष्ट हुनेछ। यो घटनाक्रमले राप्रपाको भविष्य र नेपालको दक्षिणपन्थी राजनीतिको दिशामा महत्त्वपूर्ण प्रभाव पार्ने निश्चित छ।
