अस्ट्रेलियाका पश्चिमी र दक्षिणी कृषि क्षेत्रका किसानहरू हालसम्मकै भयानक मुसाको महामारीसँग जुधिरहेका छन्। लाखौँको संख्यामा फैलिएका मुसाहरूले खेतका बीउबिजन तथा तयारी बाली नष्ट गरिरहेका छन् भने घर, गोदाम र अन्य संरचनामा समेत उपद्रो मच्चाएका छन्। यस प्रकोपका कारण किसानहरूले मुसा नियन्त्रण र पुनः खेतीका लागि लाखौँ डलर खर्च गर्न बाध्य छन्, जसले समय र लगानीमा ठूलो बोझ थपेको छ।
विज्ञहरूका अनुसार, गत वर्ष भएको कीर्तिमानी अन्न उत्पादन र त्यसपछिको गर्मी यामको वर्षाले मुसाका लागि प्रचुर भोजन र अनुकूल वातावरण सिर्जना गर्यो। बाली भित्र्याउने क्रममा खेतमा छरिएको अन्न र उम्रिएको हरियो घाँसले मुसाहरूको संख्या अनियन्त्रित रूपमा बढेको हो। अस्ट्रेलियाको राष्ट्रिय विज्ञान एजेन्सी (सीएसआईआरओ) का मुसा विशेषज्ञ स्टिभ हेनरीका अनुसार, मुसाहरूले ६ हप्ताको उमेरदेखि नै प्रजनन सुरु गर्छन् र हरेक १९-२१ दिनमा ६-१० वटासम्म बच्चा जन्माउँछन्। पोथी मुसा दुई-तीन दिनभित्रै पुनः गर्भवती हुने हुँदा उनीहरूको संख्या तीव्र गतिमा बढ्छ।
सामान्यतया प्रतिहेक्टर ८०० मुसा हुनुलाई महामारी मानिन्छ, तर अस्ट्रेलियाका धेरै क्षेत्रमा यो संख्या कैयौँ गुणा बढी छ। विशेषज्ञ हेनरीले पश्चिमी अस्ट्रेलियामा एक मिटर चौडा र १०० मिटर लामो पट्टीमा हिँड्दा प्रतिहेक्टर तीन-चार हजारसम्म सक्रिय मुसाका खाडलहरू फेला पारेका थिए। कृषिविद् एवं किसान बेलिन्डा इस्टोफले त आफ्नो क्यानोला खेतीमा प्रतिहेक्टर आठ हजारदेखि १० हजारसम्म मुसा रहेको बताइन्। उनले यसलाई “दुःस्वप्न” भन्दै मुसाका लागि यो क्षेत्र “स्वर्ग” बनेको उल्लेख गरिन्।
हाल अस्ट्रेलियामा बाली रोप्ने मुख्य समय (शरद ऋतु) भए पनि किसानहरूले दिउँसो वा साँझ रोपेको बीउ मुसाहरूले रातभरिमा खाइदिँदा ठूलो नोक्सानी भइरहेको छ। १४ हजार हेक्टरमा खेती गर्ने किसान जियोफ कोसग्रोभले यो प्रकोप सन् २०२१ को महामारीभन्दा पनि भयानक रहेको बताए। सन् २०२१ मा मुसाको आतंकले एउटा जेलका सयौँ कैदीहरूलाई समेत सार्नुपरेको थियो। कोसग्रोभले २५ वर्षको खेतीपातीको अनुभवमा यस्तो खराब अवस्था कहिल्यै नदेखेको बताए।
मुसाको प्रकोप खेतमा मात्र सीमित छैन; घर, गोदाम र वातानुकूलित (एसी) युनिटभित्र समेत पस्ने गरेको गुनासो छ। अवकाशप्राप्त किसान डेमियन रायनले आफ्नो घरमा दैनिक २०-३० वटा र गोठमा लगभग १५० वटासम्म मुसा समात्दै आएको बताए। रातको समयमा सडकमा जताततै मुसाहरू दौडिरहेको देख्न सकिन्छ। डिजेल र मलको अन्तर्राष्ट्रिय बजार मूल्य वृद्धिको मारमा परेका किसानहरूलाई मुसाको प्रकोपले दोहोरो आर्थिक मार र चरम मानसिक तनाव दिएको छ। वैज्ञानिक स्टिभ हेनरीले मुसाको निरन्तर उपस्थिति र तिनीहरूको दुर्गन्धले मानिसलाई विक्षिप्त बनाउने उल्लेख गरे।
लामो समयको पर्खाइपछि अस्ट्रेलियाका नियामकहरूले मुसा मार्ने उच्च शक्ति भएको कडा विष प्रयोग गर्न अनुमति दिएका छन्। जाडो मौसम र सम्भावित वर्षाले मुसाको संख्या घट्ने र राहत मिल्ने आशामा किसानहरू छन्, जसले अन्ततः मुसाहरू रोकिने विश्वास कोसग्रोभको छ।
