२८ वैशाख, काठमाडौं । प्रधानमन्त्री बालेन शाहले राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले सरकारको नीति तथा कार्यक्रम संसद्मा प्रस्तुत गरिरहँदा बैठक हलबाट बाहिरिएको घटनाले राजनीतिक वृत्तमा गम्भीर प्रश्नहरू खडा गरेको छ । प्रमुख विपक्षी दल नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) का प्रमुख सचेतक युवराज दुलालले प्रधानमन्त्रीको उक्त कार्यलाई ‘लज्जाको विषय’ र ‘अस्वभनीय हर्कत’ को संज्ञा दिँदै संसदीय मर्यादाको उल्लंघन भएको बताएका छन् ।
राष्ट्रपति पौडेलले दुवै सदनको संयुक्त बैठकमा सरकारको आगामी वर्षको नीति तथा कार्यक्रम वाचन गरिरहँदा प्रधानमन्त्री शाह केहीबेर मात्र संसद्मा उपस्थित भई एक्कासि बाहिरिएका थिए । प्रधानमन्त्रीको यो कार्यले राष्ट्रपतिको संवैधानिक भूमिका र संसदीय गरिमामाथि प्रश्न उब्जाएको छ ।
बैठकपश्चात् सञ्चारकर्मीहरूसँग कुरा गर्दै सांसद दुलालले प्रधानमन्त्रीको उक्त कार्यलाई गैरजिम्मेवारपूर्ण करार गरे । उनले भने, ‘राष्ट्रपतिले नीति तथा कार्यक्रम पढ्दा पढ्दै हिँड्नु भनेको अस्वभनीय हर्कत नै हो । आफैँले हस्तान्तरण गरेको प्रति पढ्दै गर्दा छोडेर हिँड्नु त अलिकति लज्जाकै विषय हो ।’ दुलालले प्रधानमन्त्रीलाई आफ्नै सरकारले तयार पारेको नीति तथा कार्यक्रम सुन्न ‘बोर’ लागेको हुन सक्ने भन्दै व्यंग्यात्मक टिप्पणी समेत गरेका छन् । ‘आफैँले बनाएको नीति तथा कार्यक्रम राष्ट्रपतिले पढिनसक्दै प्रधानमन्त्री पनि सायद बोरै लागेर होला संसद्को हलै छोडेर हिँड्नु पर्ने स्थिति आयो,’ दुलालले थपे । उनका अनुसार, यस कार्यले प्रधानमन्त्रीले संवैधानिक प्रक्रियालाई गम्भीरतापूर्वक नलिएको स्पष्ट हुन्छ ।
प्रधानमन्त्रीको उक्त विवादास्पद कार्यसँगै प्रमुख सचेतक दुलालले सरकारको नीति तथा कार्यक्रमको अन्तर्वस्तुमाथि पनि गम्भीर असन्तुष्टि व्यक्त गरे । उनले नयाँ सरकार गठन भएपछि जनताले नयाँ सोच र ऊर्जाका साथ नीति तथा कार्यक्रम आउने अपेक्षा गरेकोमा त्यो पूरा हुन नसकेको टिप्पणी गरे । दुलालले भने, ‘नयाँ सरकार बनेको र नयाँ नीति तथा कार्यक्रम नयाँ तरिकाले आउँछ होला भनेको तर त्यस्तो भएन । नयाँ सुन्ने अपेक्षा र सपना अधुरै रह्यो ।’
नीति तथा कार्यक्रममा नवीन शब्द र ऊर्जाको अभाव खड्किएको उनको ठहर छ । दुलालले थपे, ‘प्रारम्भिक रूपमा सम्पूर्ण रूपमा नराम्रो भन्दिनँ । तर नयाँ केही आउँछ भन्ने आशा थियो त्यो आएन । नयाँ शब्द सुन्न पाइएन । कतै ऊर्जा हराएको नीति तथा कार्यक्रम जस्तो लाग्यो ।’ उनले सरकारले दीर्घकालीन सोचका साथ योजनाहरू प्रस्तुत गर्न नसकेको बताए ।
सरकारले सुशासन, विधिको शासन र रोजगारी सिर्जनाका विषयमा जुन प्रतिबद्धता जनाउँदै आएको थियो, त्यससम्बन्धी ठोस र नवीनतम कार्यक्रम नीति तथा कार्यक्रममा पाइएन भन्ने दुलालको भनाइ छ । उनले विगतमा बन्द भएका उद्योगहरूको पुनःसञ्चालनका लागि कुनै स्पष्ट योजना नआएकोमा पनि असन्तुष्टि व्यक्त गरे । उद्योगहरूको भूमिका महत्वपूर्ण हुने भएपनि सरकारको ध्यान यसतर्फ जान नसकेकोमा उनले चिन्ता व्यक्त गरे ।
विशेषगरी रोजगारी सिर्जनाको विषयमा आफ्नो र आम जनताको उच्च अपेक्षा रहेको दुलालले औँल्याए । उनले भने, ‘लाखौंको संख्यामा रोजगारी सिर्जनाको कुरामा अपेक्षा थियो । त्यसअनुसार विदेशमा रहेका युवालाई स्वदेशमा फर्काउने र देशमै रोजगारी सिर्जना गर्ने नवीनतम कार्यक्रम आएन ।’ यसबाट स्वदेशमै अवसर खोजिरहेका युवाका लागि सरकारले ठोस कार्यक्रम ल्याउन नसकेको दुलालले बताए ।
यद्यपि, दुलालले नीति तथा कार्यक्रमको कार्यान्वयनमा भने कुनै जटिलता नहुने बताए । उनले भने, ‘यो निरन्तरताको कार्यक्रम हो । कार्यान्वयन गर्न गाह्रो र चुनौती होला भन्ने केही पनि देखिएन ।’ यस टिप्पणीले नीति तथा कार्यक्रम औपचारिकतामा मात्र सीमित रहेको र नवीनताको अभाव खड्किएको देखाउँछ ।
