२ कात्तिक, काठमाडौं । आगामी अक्टोबर २७ मा हुन गइरहेको इजरायली आमनिर्वाचनको ठीक नौ दिन बाँकी रहँदा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुलाई प्रत्यक्ष तथा औपचारिक रूपमा समर्थन घोषणा गरेका छन्। यो घोषणा अमेरिकी र इजरायली कूटनीतिक इतिहासमा कुनै पनि अमेरिकी राष्ट्रपतिले इजरायली चुनावमा कुनै उम्मेदवारलाई सार्वजनिक रूपमा समर्थन गरेको पहिलो घटना हो।
अधिकांश जनमत सर्वेक्षणहरूमा नेतान्याहुको गठबन्धन सरकार गठनका लागि आवश्यक ६१ सिटभन्दा पछाडि पर्ने प्रक्षेपण भइरहेका बेला ट्रम्पको यो अप्रत्याशित समर्थनले राजनीतिक सङ्घर्ष गरिरहेका नेतान्याहुलाई ठूलो राहत प्रदान गरेको छ। इजरायलको राजनीतिक परिदृश्यमा यस किसिमको बाह्य हस्तक्षेपले निर्वाचनको नतिजामा पार्न सक्ने प्रभावलाई लिएर विभिन्न विश्लेषणहरू भइरहेका छन्।
आइतबार सामाजिक सञ्जाल ‘ट्रुथ सोसल’ मा एक पोस्ट गर्दै ट्रम्पले नेतान्याहुलाई ‘एक महान् योद्धा प्रधानमन्त्री’ र इरानविरुद्धको लडाइँमा ‘महान् साझेदार’ को रूपमा प्रशंसा गरेका छन्। ट्रम्पले आफ्नो समर्थनको औचित्य पुष्टि गर्दै भनेका छन्, ‘यदि इजरायलसँग गलत नेता भयो भने अमेरिकाले इरानविरुद्धको कारबाही आफैँ गर्नुपर्नेछ। र म त्यसो गर्न चाहन्नँ। अमेरिकाले इजरायलबाट जस्तो साझेदारको अपेक्षा गरेको छ, नेतान्याहु त्यस्तै साझेदार हुन्। त्यसैले म उनलाई पूर्ण र सम्पूर्ण समर्थन दिन्छु।’ उनको यो भनाइले अमेरिकी सुरक्षा चासो र इरानी नीतिको सन्दर्भमा नेतान्याहुको नेतृत्वको महत्वलाई जोड दिएको छ।
ट्रम्पको समर्थनपछि नेतान्याहुले सामाजिक सञ्जाल ‘एक्स’ मार्फत तत्काल प्रतिक्रिया दिँदै ट्रम्पलाई धन्यवाद दिएका छन्। उनले लेखेका छन्, ‘हामी मिलेर यो मिसन पूरा गर्नेछौं।’ अर्कोतर्फ, नेतान्याहुका मुख्य प्रतिद्वन्द्वी गादी इसेनकोटले इजरायलको च्यानल १२ सँग कुरा गर्दै चुनाव पूर्ण रूपमा इजरायलको आन्तरिक मामिला भएको र यहाँका नागरिकले मात्र निर्णय गर्ने स्पष्ट पारेका छन्। यसले अमेरिकी हस्तक्षेपलाई लिएर इजरायली राजनीतिक वृत्तमा मिश्रित प्रतिक्रिया देखाएको छ।
यद्यपि, ट्रम्पको यो समर्थन एकाएक आएको भने होइन। पछिल्लो समय इरान र गाजालाई लिएर दुई नेताहरूबीच तनाव बढेका कारण ट्रम्पले यसअघि नेतान्याहुलाई समर्थन गर्न बारम्बार अस्वीकार गर्दै आएका थिए। ट्रम्पका केही निकट सल्लाहकारहरूले समेत नेतान्याहु पराजित भएमा मध्यपूर्वमा ट्रम्पको एजेन्डा अझ राम्रोसँग अघि बढ्ने विश्वास व्यक्त गरेका थिए। निजी कुराकानीमा त ट्रम्पले अक्टोबर ७ को हमास आक्रमण रोक्न असफल भएको भन्दै नेतान्याहुको आलोचना गर्दै उनलाई ‘आफ्नै सबैभन्दा ठूलो शत्रु’ समेत भनेका थिए। तर, यी सबै आन्तरिक असन्तुष्टि र दुविधाका बाबजुद ट्रम्पले अन्ततः नेतान्याहुलाई नै साथ दिने निर्णयमा पुगे। यसबारे कुरा गर्दै ट्रम्पले एएफपी/एक्सिओसलाई बताए, ‘मैले सधैँ यो गर्ने सोचेको थिएँ, तर धेरै छिटो गर्न चाहन्नथें। हाम्रो सम्बन्ध राम्रो छ र उहाँ पुनः निर्वाचित भएमा हामी मिलेर राम्रो काम गरिरहनेछौं।’ अर्को कुनै नेतासँग काम गर्न सकिन्छ भन्ने प्रश्नमा ट्रम्पले भने, ‘सायद सक्छु, सायद सक्दिनँ। यो जोखिम कसले मोलिरहने?’ यो भनाइले ट्रम्पको व्यवहारिक राजनीतिक दृष्टिकोण र सम्भावित ‘जोखिम’ बाट बच्ने चाहनालाई उजागर गर्छ।
गत हप्ता ट्रम्प र नेतान्याहुबिच इजरायली र अमेरिकी चुनावअघि इरानमाथि ठूलो सैन्य कारबाही सुरु गर्ने विषयमा समेत विस्तृत छलफल भएको थियो। सुरुमा ट्रम्प यसमा सकारात्मक देखिए पनि पछि चुनावसम्म पर्खिने निर्णयमा पुगेका थिए। आफ्नो समर्थन पोस्टमा समेत ट्रम्पले चुनावपछि नेतान्याहुसँग मिलेर इरानविरुद्धको कारबाही छिट्टै अन्त्यमा पुर्याउने सङ्केत गर्दै लेखेका छन्, ‘हामी छिट्टै यो काम पूरा गर्नेछौं।’ अमेरिकी इतिहासमा अभूतपूर्व मानिएको यो हस्तक्षेपले इजरायली राजनीतिलाई मात्र नभई मध्यपूर्वको क्षेत्रीय समीकरणलाई समेत नयाँ मोड दिएको छ।
