नेपाली कांग्रेस, मुलुकको पुरानोमध्येकै एक राजनीतिक दल, यतिबेला गम्भीर आन्तरिक किचलोमा फसेको छ। यसैबीच संस्थापन पक्षले १५औं महाधिवेशन सम्पन्न गरेको छ भने अर्को पक्ष मंसिरमा छुट्टै महाधिवेशनको तयारीमा छ। हालै सम्पन्न ‘कांग्रेस २.०’ महाधिवेशनले विधान संशोधन गरी पहिलोपटक महिला महामन्त्री पद सिर्जना गरेको छ। यस पदमा निर्वाचित डिला संग्रौलाले पार्टीको आन्तरिक विवाद, महाधिवेशनको वैधानिकता, भावी दिशा र एकताका विषयमा आफ्ना धारणा सार्वजनिक गरेकी छिन्।
महामन्त्री पदमा निर्वाचित संग्रौलाले यसलाई व्यक्तिगत उपलब्धि नभई महिला नेतृत्वका लागि महत्वपूर्ण अवसर र जिम्मेवारीका रूपमा लिएको बताएकी छिन्। पार्टी रूपान्तरण, संगठन सशक्तिकरण तथा जनतामा विश्वास जगाउन स्पष्ट कार्ययोजनासहित अघि बढ्ने उनको प्रतिबद्धता छ। महाधिवेशनले वैचारिक र संगठनात्मक परिवर्तनको आधार तयार पारे पनि त्यसलाई व्यवहारमा उतार्नुपर्ने र जनताले कांग्रेस बदलिएको महसुस गर्नुपर्नेमा उनले जोड दिइन्। असन्तुष्ट मतदातालाई पुनः आकर्षित गर्न पार्टीको एजेन्डा र कार्यशैली बदल्नुपर्ने उनको तर्क छ। गुटगत प्रभाव कम भई केन्द्रीय समितिमा युवा तथा विभिन्न समुदायको प्रतिनिधित्व बढेको उनको भनाइ छ।
पुराना नेताहरूको तल्लो तहबाट पराजयलाई संग्रौलाले कार्यकर्ताको मूल्यांकनका रूपमा हेरेकी छिन्, जसले नेताहरूलाई कार्यकर्तासँग सीधा जोडिनुपर्ने आवश्यकता देखाएको उनको भनाइ छ। समावेशी लोकतन्त्र सुनिश्चित गर्न कांग्रेसले महिला, दलित, सीमान्तकृत समुदायलाई नेतृत्वमा पुग्ने अवसर विधानमै व्यवस्था गरेको उनले बताइन्। पहिचान र प्रतिनिधित्वको माग समय र परिस्थितिअनुसार आवश्यक बनेको उनको तर्क छ।
महिला पदाधिकारी पद सिर्जना र संख्या वृद्धि राजनीतिक व्यवस्थापनको महत्वपूर्ण पाटो भएको संग्रौलाको विश्लेषण छ। यसले विगतको असन्तुष्टि र द्वन्द्व सम्बोधनमा मद्दत पुगेको उनको दाबी छ। नियमित महाधिवेशन समयमा हुन नसकेपछि विशेष महाधिवेशनमा सहभागी हुने निर्णय पार्टीभित्रको परिवर्तनको आवश्यकताका आधारमा गरिएको उनले स्पष्ट पारिन्। महाधिवेशनको वैधानिकतासम्बन्धी विवाद सर्वोच्च अदालतमा विचाराधीन रहे पनि निर्वाचन आयोगले मान्यता दिएकाले नयाँ नेतृत्व आगामी काममा केन्द्रित हुनुपर्नेमा उनले जोड दिइन्।
शेरबहादुर देउवाको योगदान स्वीकार गर्दै संग्रौलाले उहाँलाई सम्मानजनक बिदाइ गर्न सकिएको भए राम्रो हुने बताइन्। पुस्तान्तरणलाई स्वाभाविक प्रक्रिया मान्दै उनले देउवालाई पार्टी एकताबद्ध बनाउन अभिभावकीय भूमिका खेल्न आग्रह गरिन्। पार्टी सभापति गगन थापाले असन्तुष्ट पक्षसँग संवाद गरी फर्कने वातावरण बनाउनुपर्ने उनको धारणा छ। सानेपास्थित कार्यालय नै कांग्रेसको आधिकारिक कार्यालय भएकोमा उनले स्पष्ट पारिन्। नयाँ नेतृत्वले सबैको आवाज सुन्ने तर संगठन सञ्चालनका लागि विधि र संस्थागत प्रक्रिया कमजोर नबनाउनेमा उनले जोड दिइन्।
कांग्रेस विगतमा सत्ताकेन्द्रित हुँदा जनतासँग टाढिएको संग्रौलाले स्वीकार गरिन्। अस्थिर गठबन्धन, सरकार र प्रतिपक्षबीचको भिन्नता कमजोर हुँदा जनतामा असन्तुष्टि बढेको उनको विश्लेषण छ। अब कांग्रेसले जनताको असन्तुष्टि स्वीकार गरी कार्यशैली सच्याउनुपर्छ। आगामी निर्वाचनमा गठबन्धनको राजनीति छाडेर आफ्नै पहिचान र चुनाव चिह्नमा अघि बढ्ने उनको दृढता छ। जितका लागि राजनीतिक पहिचान कमजोर नपार्ने बताउँदै उनी हार स्वीकार गर्नसमेत तयार रहेको बताइन्।
महामन्त्रीका रूपमा संग्रौलाको प्राथमिकता संगठनलाई सशक्त र आधुनिक बनाउने, ‘डिजिटल कांग्रेस’ अवधारणा कार्यान्वयन गर्ने, समावेशी सहभागिता बढाउने तथा सुशासन र भ्रष्टाचारविरोधी अभियानलाई व्यवहारमा उतार्ने रहनेछ। असन्तुष्ट नेता, कार्यकर्ता र मतदातासँग सम्बन्ध सुधार गर्ने र भ्रातृ संगठनका अधिवेशन फागुनमा सम्पन्न गर्ने तयारी रहेको उनले जानकारी दिइन्। जनताले भाषणभन्दा व्यवहार र परिणाम हेर्ने उनको भनाइ छ।
