उत्तरी गोरखाको सेराङ पदमार्ग पहिरोले अवरुद्ध: पाँच सयभन्दा बढी अलपत्र, खाद्यान्न संकट
सुलीकोट (गोरखा), असोज १५ गते। उत्तरी गोरखाको मनास्लु क्षेत्रअन्तर्गत पर्ने धार्मिक तथा पर्यटकीय महत्त्व बोकेको सेराङ गुम्बा र मानव बस्ती जोड्ने पदमार्ग दर्जनौँ स्थानमा खसेको पहिरोका कारण पूर्ण रूपमा अवरुद्ध भएको छ। गत शुक्रबारदेखि आइतबारसम्म परेको अविरल वर्षाका कारण चुमनुब्री गाउँपालिका–५ स्थित यो महत्त्वपूर्ण पदमार्गका विभिन्न खण्डमा ठूला पहिरो खसेका हुन्, जसले गर्दा यस दुर्गम क्षेत्रमा आवागमन पूर्ण रूपमा ठप्प भएको छ।
पदमार्ग अवरुद्ध भएपछि सेराङ गुम्बा, सोही परिसरमा रहेको विद्यालय र वृद्धाश्रममा आश्रित पाँच सयभन्दा बढी स्थानीयवासी तथा भिक्षुहरु त्यहीँ अलपत्र परेका छन्। उनीहरूका लागि खाद्यान्न तथा अत्यावश्यक सामग्रीको ढुवानीसमेत असम्भव बनेको चुमनुब्री गाउँपालिका–५ का वडाध्यक्ष काल्देन छेवाङले जानकारी दिनुभयो। यसले गर्दा उक्त क्षेत्रमा खाद्यान्न, औषधि र दैनिक उपभोग्य वस्तुको गम्भीर अभाव हुन थालेको छ, जसले मानवीय संकटको जोखिम बढाएको छ।
वडाध्यक्ष छेवाङका अनुसार, बिहीदेखि सेराङ गुम्बासम्म पुग्ने करिब १२ देखि १५ वटा स्थानमा ठूला र साना पहिरो खसेका छन्। यस दुर्गम क्षेत्रमा सामग्री ढुवानीको मुख्य माध्यम मानिने खच्चडसमेत बाटोमै अलपत्र परेका छन्। पहिरोका कारण खच्चडसमेत सेराङ पुग्न नसकेपछि खाद्यान्न, औषधि र अन्य अत्यावश्यक सामग्री समयमै पुर्याउन सकिएको छैन, जसले गर्दा अलपत्र परेका मानिसहरूको अवस्था थप जटिल बनेको छ।
चुमनुब्री गाउँपालिका–५ को बिहीदेखि सेराङ गुम्बासम्म पुग्न मानवबस्तीविहीन घना जंगल र भिरालो पदमार्ग हुँदै कम्तीमा पाँच घण्टाको जोखिमपूर्ण पैदल यात्रा गर्नुपर्छ। मनास्लु क्षेत्रकै एक मात्र पहुँचमार्गको रूपमा रहेको यो पदमार्ग अवरुद्ध भएपछि स्थानीय समुदायसँगै मनास्लु क्षेत्रका लागि यात्रा गर्ने पर्यटकको आवतजावतसमेत प्रभावित भएको चुमनुब्री गाउँपालिकाले जनाएको छ। यसबाट स्थानीयको जनजीवन, पर्यटन व्यवसाय र दैनिक आर्थिक गतिविधि दुवैमा नकारात्मक असर परेको छ।
चुमनुब्री गाउँपालिकाका अध्यक्ष निमा लामाले पदमार्गको अवस्थाबारे गम्भीर चासो व्यक्त गर्दै तत्काल अस्थायी रूपमा बाटो सञ्चालनमा ल्याउन मात्रै १५ देखि २० लाख रुपियाँसम्म खर्च लाग्ने प्राविधिक अनुमान रहेको बताउनुभयो। अविरल वर्षा र भौगोलिक विकटताका कारण मर्मत कार्य चुनौतीपूर्ण देखिए पनि गाउँपालिका र मनास्लु संरक्षण क्षेत्र आयोजना (एमक्याप) को संयुक्त पहलमा तत्काल अवरुद्ध पदमार्ग खुलाउने तयारी भइरहेको उहाँले जानकारी दिनुभयो। यसका लागि आवश्यक जनशक्ति, स्थानीय स्वयंसेवक र उपकरण जुटाउने कार्य तीव्र पारिएको छ, ताकि अलपत्र परेका नागरिकलाई यथाशीघ्र राहत पुर्याउन सकियोस्।
यद्यपि, यस पदमार्गको दीर्घकालीन सुरक्षा र पक्की संरचना निर्माणका लागि भने प्रदेश सरकारको सहयोग अपरिहार्य रहेको चुमनुब्री गाउँपालिका–५ का वडाध्यक्ष काल्देन छेवाङले जोड दिनुभयो। निरन्तर पहिरोको जोखिममा रहेको यस संवेदनशील पदमार्गलाई स्थायी समाधानका लागि बलियो पर्खाल, व्यवस्थित नाली प्रणाली र सुरक्षित ट्र्याक निर्माण गर्न ठूलो बजेट र प्राविधिक विशेषज्ञता आवश्यक पर्ने उहाँले स्पष्ट पार्नुभयो। तत्कालको मानवीय संकट समाधानसँगै भविष्यमा यस्ता प्राकृतिक प्रकोपबाट हुने क्षती न्यूनीकरण गर्न र स्थानीयको जीवनयापनलाई सहज बनाउन प्रदेश सरकारको गम्भीर ध्यान जानुपर्नेमा स्थानीय प्रशासनले जोड दिएको छ।
