काठमाडौं, १२ असोज। रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीका कारण उत्पन्न मानवीय क्षति भयावह बन्दै गएको छ। नेपाल प्रहरीले उपलब्ध गराएको पछिल्लो तथ्यांकअनुसार, सोमबार बिहान ११ बजेसम्म बाढीले बगाएका तथा यसका कारण मृत्यु भएका १ हजार ४ सय ५४ जनाको शव फेला परेको छ। यस त्रासदीपूर्ण घटनाको मानवीय पक्ष र उद्धार कार्य अझै जारी रहेको प्रहरीले जनाएको छ।
फेला परेका शवमध्ये ठूलो संख्या रसुवा र नुवाकोटसहित आसपासका अन्य जिल्लाहरूबाट संकलन गरिएको छ। प्रहरीको तथ्यांकअनुसार, रसुवामा २ सय ३६, नुवाकोटमा २ सय ४, धादिङमा ७२, चितवनमा ३ सय ६९, गोरखामा ७९, तनहुँमा ३८, नवलपरासी पूर्वमा २ सय ३२ र नवलपरासी पश्चिममा २ सय २२ जना गरी विभिन्न स्थानबाट कुल १ हजार ४ सय ५२ जनाको शव उद्धार गरिएको छ। यसबाहेक, बाढीका कारण गम्भीर घाइते भई काठमाडौंमा उपचार गराइरहेकामध्ये २ जनाको मृत्यु भएको छ, जससँगै कुल मृतकको संख्या १ हजार ४ सय ५४ पुगेको छ। यो तथ्यांकले बाढीको विध्वंसात्मक प्रभाव र मानवीय क्षति कति व्यापक छ भन्ने स्पष्ट पार्छ।
शव पहिचानको प्रक्रिया अत्यन्त जटिल र संवेदनशील बनेको छ। नेपाल प्रहरीले फेला परेका शवहरूको डिएनए नमुना संकलन गरी वैज्ञानिक विधिबाट पहिचान गर्ने कार्यलाई प्राथमिकताका साथ अघि बढाएको छ। हालसम्म १ हजार ३ सय ३४ वटा शवको आवश्यक प्रक्रिया पूरा गरी सुरक्षित ढंगले व्यवस्थापन गरिएको छ। शव पहिचानका लागि मृतकका आफन्तबाट पनि डिएनए नमुना संकलन गरिएको छ। मृतकका १ हजार ३ सय ३० र आफन्तका २ हजार ६१ गरी कुल ३ हजार ३ सय ९१ वटा डिएनए नमुना संकलन भइसकेका छन्।
पहिचान हुन नसकेका १ हजार ४ सय २१ वटा शवहरूको विस्तृत विवरण नेपाल प्रहरीको आधिकारिक वेबसाइटमा सार्वजनिक गरिएको छ। यस कदमले आफन्त गुमाएका व्यक्तिहरूलाई शव पहिचानमा सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ। प्रहरीले आफन्तजनलाई वेबसाइटमा राखिएको विवरणका आधारमा शव पहिचान गर्न आउन आग्रह गरेको छ। यो कार्यले मृतकको सही पहिचान र उनीहरूको मर्यादित अन्त्येष्टिका लागि महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ।
बाढी प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार, खोजी, राहत वितरण र शव व्यवस्थापनजस्ता बहुआयामिक कार्यहरूका लागि नेपाल प्रहरीका ७ हजार ९ सय ७५ जना कर्मचारीहरू खटिएका छन्। उनीहरूले दुर्गम र जोखिमपूर्ण क्षेत्रहरूमा समेत पुगेर अथक प्रयास गरिरहेका छन्। हालसम्म पनि ४ हजार ७ सय १८ जना व्यक्ति बेपत्ता रहेको र उनीहरूको खोजी कार्य जारी रहेको प्रहरीले जनाएको छ। बेपत्ताको संख्या अझै ठूलो हुनुले मानवीय क्षतिको वास्तविक भयावहतालाई संकेत गर्दछ। यसैगरी, बाढीका कारण विस्थापित भएका १ हजार २ सय ८३ जना व्यक्तिहरूलाई विभिन्न जिल्लाहरूमा स्थापित होल्डिङ सेन्टरहरूमा सुरक्षित आश्रय दिइएको छ। समग्रमा, भोटेकोशी बाढीले रसुवा र आसपासका जिल्लाहरूमा पारेको प्रभाव निकै गम्भीर छ, र यसको पूर्ण व्यवस्थापनका लागि अझै लामो समय लाग्ने देखिन्छ।
