पूर्व राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीको सक्रिय राजनीतिमा पुनरागमन: नेकपा एमालेमा नयाँ आयाम
संघीय गणतन्त्र नेपालको दोस्रो राष्ट्रपतिको रूपमा दुई कार्यकाल सफलता पूर्वक सम्पन्न गरेकी विद्यादेवी भण्डारीले पुनः नेकपा एमालेको सक्रिय राजनीतिमा फर्किएर नयाँ राजनीतिक चर्चा सिर्जना गरेकी छन्। राष्ट्रप्रमुखको पदबाट अवकाश लिएपश्चात् सार्वजनिक रूपमा तटस्थ भूमिकामा रहँदै आएकी भण्डारीको यो कदमले राष्ट्रिय राजनीतिमा र विशेष गरी एमाले वृत्तमा नयाँ तरङ्ग पैदा गरेको छ।
करिब आठ वर्ष संवैधानिक पदमा रहेर तटस्थ भूमिका निर्वाह गरेकी भण्डारी २०७२ सालमा नेपालको पहिलो महिला राष्ट्रपतिको रूपमा पदभार ग्रहण गरेकी थिइन्। त्यसअघि उनी नेकपा एमालेको प्रभावशाली नेतृ र पूर्व रक्षा मन्त्रीका रूपमा सक्रिय थिइन्। उनको राष्ट्रपति कार्यकालमा विभिन्न राजनीतिक उथलपुथलबीच उनले संवैधानिक सीमाभित्र रही कार्यसम्पादन गरेको देखिन्छ। राष्ट्रपति पदबाट मुक्त भएपछि उनी सार्वजनिक वृत्तमा कमै देखा परेकी थिइन्, जसले गर्दा उनको भावी भूमिकाबारे अनुमान गरिँदै थियो।
पछिल्लो समय उनी पार्टीका विभिन्न कार्यक्रम तथा भेटघाटमा सक्रियतापूर्वक सहभागी हुन थालेकी छन्। पार्टीका शीर्ष नेताहरूसँगको उनको नियमित छलफल र आन्तरिक बैठकहरूमा उनको उपस्थिति बढ्दो छ। यद्यपि, उनले तत्कालै कुनै विशेष कार्यकारी पदमा आउने संकेत गरिसकेकी छैनन्, तर उनको सक्रियताले एमालेको भावी रणनीतिमा महत्वपूर्ण भूमिका रहने आकलन गरिएको छ। उनको अनुभव र पार्टीभित्रको प्रभावलाई एमालेले आगामी दिनमा उपयोग गर्ने निश्चितप्रायः छ।
नेकपा एमालेका लागि विद्यादेवी भण्डारीको पुनरागमन एक महत्वपूर्ण शक्ति सञ्चयका रूपमा हेरिएको छ। पार्टीभित्र उनको लामो राजनीतिक अनुभव, संगठनप्रतिको निष्ठा र महिला नेतृका रूपमा स्थापित पहिचानले एमालेलाई थप सुदृढ बनाउन सक्नेछ। विशेष गरी आगामी निर्वाचनहरूमा एमालेलाई राष्ट्रव्यापी रूपमा आफ्नो प्रभाव विस्तार गर्न उनको उपस्थिति लाभदायक हुन सक्नेछ। पार्टीभित्र अनुभवी र सम्मानित नेतृत्वको आवश्यकता महसुस भइरहेको बेला उनको पुनरागमनले कार्यकर्ताहरूमा उत्साह थपेको छ।
एक पूर्व राष्ट्रप्रमुखको सक्रिय राजनीतिमा फर्कने निर्णयले नेपालको राजनीतिक अभ्यासमा नयाँ बहस सिर्जना गरेको छ। सामान्यतया, संवैधानिक पदबाट अवकाशपछि राजनीतिक तटस्थता कायम गर्ने प्रचलन भए पनि, भण्डारीको यो कदमले उक्त मान्यतामा चुनौती थपेको छ। यसले भविष्यमा अन्य पूर्व राष्ट्रप्रमुख वा उच्च पदस्थ व्यक्तिहरूको भूमिकाबारे पनि नयाँ मापदण्ड स्थापित गर्न सक्नेछ। राजनीतिक विश्लेषकहरूले यसलाई लोकतान्त्रिक प्रणालीमा नागरिकको राजनीतिक अधिकारको प्रयोगका रूपमा हेरेका छन् भने कतिपयले पूर्व राष्ट्राध्यक्षको गरिमा र तटस्थतालाई लिएर प्रश्न उठाउने गरेका छन्।
राजनीतिक वृत्तमा यस कदमलाई लिएर मिश्रित प्रतिक्रिया आएका छन्। एमालेका नेता तथा कार्यकर्ताहरूले यसलाई सकारात्मक रूपमा लिँदै पार्टीको शक्ति र प्रभाव बढ्ने विश्वास व्यक्त गरेका छन्। यता, प्रतिपक्षी दलका केही नेताहरूले भने यसलाई पूर्व राष्ट्राध्यक्षको तटस्थतामाथि प्रश्न उठाएका छन्। तर, अधिकांश विश्लेषकहरूले भण्डारीको राजनीतिक अनुभव र परिपक्वताले राष्ट्रिय राजनीतिलाई थप गतिशील बनाउन सहयोग पुग्ने बताएका छन्। उनको पुनरागमनले एमालेभित्रको आन्तरिक शक्ति सन्तुलनमा पनि प्रभाव पार्न सक्ने सम्भावना छ।
विद्यादेवी भण्डारीको सक्रिय राजनीतिमा पुनरागमन नेपालको वर्तमान राजनीतिक परिवेशमा एक महत्वपूर्ण घटनाका रूपमा लिइएको छ। यसले नेकपा एमालेलाई नयाँ ऊर्जा प्रदान गर्नुका साथै राष्ट्रिय राजनीतिको दिशा र दलहरूको शक्ति सन्तुलनमा समेत दूरगामी प्रभाव पार्न सक्ने देखिन्छ। उनको आगामी भूमिका र राजनीतिक गतिविधिहरूलाई लिएर आम चासो बढेको छ।
प्रकाशित: ९ आश्विन २०८३ ११:१९ शुक्रबार
