गौतमबुद्ध अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थलको आन्तरिक टर्मिनलबाट काठमाडौँका लागि प्रस्थान गर्न लागेका एक भारतीय नागरिकका साथबाट करिब आठ लाख भारतीय रुपैयाँ (भारु) अवैध रुपमा बरामद भएको छ। बुद्ध एयरको उडानमार्फत यात्राको तयारीमा रहेका ५९ वर्षीय भिमा श्रीनिवासलाई हाते सामानको एक्सरे जाँचका क्रममा विमानस्थल सुरक्षाकर्मीले उक्त रकमसहित नियन्त्रणमा लिएका हुन्।
विमानस्थल सुरक्षामा खटिएका सुरक्षाकर्मीले अत्याधुनिक एक्सरे मेसिनमार्फत यात्रुको हाते झोला परीक्षण गर्दा सन्देहास्पद वस्तु देखिएको थियो। भारतको आन्ध्र प्रदेशस्थित प्रकाशम जिल्लाका स्थायी बासिन्दा श्रीनिवासले बोकेको खैरो रङको हाते झोलाभित्र ५०० दरका एक हजार ५९० थान भारतीय नोट लुकाइएको अवस्थामा भेटिएको प्रहरीले जनाएको छ। बरामद भारतीय रुपैयाँको कुल मूल्य सात लाख ९५ हजार रहेको छ, जुन नेपाली रुपैयाँमा करिब १२ लाख ७२ हजार हुन्छ।
नेपाल राष्ट्र बैंकको विदेशी विनिमय नियमावली अनुसार, भारतीय नागरिकहरूले भारु २५ हजारसम्मका १००, २०० र ५०० दरका नोटहरू वैध रुपमा साथमा राख्न पाउँछन्। यसभन्दा बढी रकम विना घोषणा वा वैध स्रोत ओसारपसार गर्नु गैरकानुनी मानिन्छ। अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थल जस्तो संवेदनशील क्षेत्रबाट यति ठूलो मात्रामा अनधिकृत नगद ओसारपसार हुनुले अवैध वित्तीय कारोबार वा हुण्डीजस्ता गैरकानुनी कार्यमा संलग्नताको आशंका जन्माएको छ।
लुम्बिनी प्रदेश प्रहरी कार्यालयका प्रमुख तथा प्रहरी नायब महानिरीक्षक (डीआईजी) भूपेन्द्रबहादुर खत्रीले घटनाको पुष्टि गर्दै श्रीनिवासलाई नियन्त्रणमा लिई आवश्यक अनुसन्धान अगाडि बढाइएको जानकारी दिनुभयो। डीआईजी खत्रीले विमानस्थल सुरक्षा चुस्त रहेको र गैरकानुनी गतिविधि नियन्त्रणमा प्रहरी प्रतिबद्ध रहेको बताउनुभयो। बरामद रकम र पक्राउ परेका व्यक्तिमाथि गम्भीर अनुसन्धान भइरहेको उहाँको भनाइ छ।
प्रारम्भिक अनुसन्धानपछि श्रीनिवास र बरामद नगदलाई थप गहिरो जाँचका लागि जिल्ला प्रहरी कार्यालय रुपन्देहीमा पठाइएको छ। लुम्बिनी प्रदेश प्रहरी कार्यालयका सूचना अधिकारी तथा प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक (एसएसपी) शारदाप्रसाद चौधरीका अनुसार, यस प्रकरणमा मनी लन्ड्रिङ, विदेशी विनिमय अपचलन र अन्य सम्भावित अपराधका कोणबाट अनुसन्धान गरिनेछ। वित्तीय अपराध नियन्त्रणका लागि राजस्व अनुसन्धान विभाग र नेपाल राष्ट्र बैंकको पनि सहयोग लिइने जनाइएको छ।
यस घटनाले नेपालका प्रवेशविन्दुहरूमा हुने अवैध वित्तीय ओसारपसारको जोखिमलाई उजागर गरेको छ। अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थलहरूमा कडा सुरक्षा जाँच र प्रविधिमैत्री परीक्षण प्रणालीको आवश्यकतामाथि यस घटनाले पुनः जोड दिएको छ। पक्राउ परेका श्रीनिवासलाई विदेशी विनिमय (नियमित गर्ने) ऐन, २०१९ र मनी लन्ड्रिङ निवारण ऐन, २०६४ अन्तर्गत कारबाही प्रक्रिया अगाडि बढाइने प्रहरीले जनाएको छ। घटनाको पूर्ण विवरण र संलग्न अन्य व्यक्तिहरूको खोजीका लागि अनुसन्धान जारी छ।
