काठमाडौं। चाडपर्व नजिकिँदै गर्दा बजारमा चिनी अभाव हुन सक्ने चर्चा तीव्र भइरहेका बेला सरकारले भने काठमाडौं उपत्यकामा चिनीको आपूर्ति पर्याप्त रहेको दाबी गरेको छ। वाणिज्य, आपूर्ति तथा उपभोक्ता संरक्षण विभागले उपत्यकाभरिका एक हजारभन्दा बढी बिक्री केन्द्रबाट प्रतिकेजी ११० रुपैयाँमा चिनी बिक्री भइरहेको जनाउँदै उपभोक्तालाई ढुक्क रहन आग्रह गरेको छ।
दशैं, तिहार लगायतका मुख्य चाडपर्वहरूमा चिनीको माग स्वभाविक रूपमा बढ्ने गर्दछ। यसै सन्दर्भमा, विगत केही समयदेखि बजारमा चिनीको अभाव हुने र मूल्य बढ्ने त्रास फैलाउने गरी विभिन्न समाचार तथा सूचनाहरू सार्वजनिक भएका थिए। विशेषगरी पृथ्वी राजमार्गको कुरिनटार खण्डमा बाढीपहिरोका कारण सडक अवरुद्ध हुनु र भारतले चिनी निकासीमा प्रतिबन्ध लगाएको विषयलाई जोडेर यस्तो त्रास सिर्जना भएको थियो। यी घटनाक्रमहरूले आपूर्ति शृङ्खलामा सम्भावित अवरोध र मूल्य वृद्धिको चिन्ता बढाएको थियो।
उपभोक्तामा देखिएको चिन्तालाई सम्बोधन गर्न र बजारको वास्तविक अवस्था पत्ता लगाउन सरकारले तत्कालै कदम चालेको विभागले जानकारी दिएको छ। उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयले गत असार ३० गते मन्त्रीको अध्यक्षतामा चिनीसँग सम्बन्धित सरोकारवाला निकायहरूसँग एक उच्चस्तरीय बैठक आयोजना गरेको थियो। उक्त बैठकमा चिनीको आपूर्ति व्यवस्था, मौज्दातको अवस्था र बजारको गतिशीलता बारे गम्भीर छलफल भएको थियो। बैठकपछि गरिएको गहन बजार अनुगमनका क्रममा उपत्यकाका विभिन्न स्थानमा रहेका एक हजारभन्दा बढी बिक्री केन्द्रबाट नियमित रूपमा चिनी बिक्री भइरहेको पाइएको विभागले स्पष्ट पारेको छ।
विभागका अनुसार, यी बिक्री केन्द्रहरूमा उपभोक्ताले प्रतिकेजी ११० रुपैयाँका दरले चिनी खरिद गर्न सक्नेछन्। उपभोक्ताका लागि आवश्यक मात्रामा चिनी सहज रूपमा उपलब्ध रहेको र आपूर्ति प्रणालीमा कुनै ठूलो अवरोध नरहेको सरकारी अधिकारीहरूले बताएका छन्। यसबाट चाडपर्वको समयमा चिनीको उपलब्धतालाई लिएर अनावश्यक चिन्ता लिनु नपर्ने अवस्था रहेको विभागको भनाइ छ।
सरकारले चिनीको आपूर्ति सहज रहेकोले उपभोक्ताहरूलाई आवश्यकताभन्दा बढी मात्रामा चिनी खरिद गरी सञ्चय (होर्डिङ) नगर्न विशेष आग्रह गरेको छ। चाडपर्वलाई लक्षित गरी उपभोक्ताहरूले अत्यधिक मात्रामा चिनी खरिद गर्दा बजारमा कृत्रिम अभाव सिर्जना हुन सक्ने र त्यसको प्रत्यक्ष असर मूल्यमा पर्न सक्ने चेतावनी विभागले दिएको छ। यस्तो अनावश्यक सञ्चयले माग र आपूर्तिको सन्तुलन बिगार्न सक्ने र त्यसको फाइदा अनुचित व्यापारिक क्रियाकलाप गर्नेहरूले उठाउन सक्ने जोखिम रहन्छ। दशैं, तिहारलगायतका चाडपर्वमा चिनी, खाने तेल, दाल, चामलजस्ता अत्यावश्यक खाद्य वस्तुको माग ह्वात्तै बढ्ने हुँदा यस्ता गतिविधिले बजारलाई नकारात्मक असर पुर्याउन सक्छ।
बजारलाई व्यवस्थित राख्न र उपभोक्ताको हित संरक्षण गर्न सरकारले चिनीको आपूर्ति तथा मूल्य अवस्थालाई नजिकबाट नियालिरहेको जनाएको छ। विभागले चिनीको बिक्रीमा अस्वाभाविक मूल्य वृद्धि गर्ने, कृत्रिम अभाव सिर्जना गर्ने वा कालोबजारी गर्ने कुनै पनि व्यवसायीमाथि कडा अनुगमन गरी प्रचलित कानुनबमोजिम कारबाही गर्ने चेतावनी दिएको छ। व्यवसायीहरूलाई तोकिएको मूल्य र कानुनको परिधिभित्र रही व्यापार गर्न आग्रह गरिएको छ। साथै, आगामी दिनमा पनि बजार अनुगमनलाई निरन्तरता दिने र अनियमितता गर्नेलाई कुनै पनि हालतमा नछाडिने प्रतिबद्धता विभागले व्यक्त गरेको छ।
समग्रमा, वाणिज्य, आपूर्ति तथा उपभोक्ता संरक्षण विभागले काठमाडौं उपत्यकामा चिनीको पर्याप्त मौज्दात रहेको, सहज आपूर्ति भइरहेको र प्रतिकेजी ११० रुपैयाँमा खरिद गर्न सकिने स्पष्ट पारेको छ। सरकारले चाडपर्वको अवसरमा उपभोक्तालाई सहज आपूर्ति सुनिश्चित गर्न र बजारमा कुनै पनि प्रकारको अनियमितता हुन नदिन पूर्ण सतर्कताका साथ काम गरिरहेको छ।
