न्युयोर्क, चैत ७ गते । संयुक्त राष्ट्रसङ्घका महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसले मध्यपूर्व क्षेत्रमा विद्यमान भूराजनीतिक तनावलाई न्यूनीकरण गर्न र होर्मुजको रणनीतिक जलमार्गमा सुरक्षा तथा निर्वाध आवागमन सुनिश्चित गर्ने हरेक कूटनीतिक प्रयासमा संयुक्त राष्ट्रसङ्घ पूर्ण सहयोगका लागि तयार रहेको स्पष्ट पार्नुभएको छ। यो घोषणाले विश्वको सबैभन्दा संवेदनशील मानिने ऊर्जा आपूर्ति मार्गहरूमध्ये एकको स्थायित्वका लागि राष्ट्रसङ्घको गम्भीर चासोलाई उजागर गरेको छ।
महासचिव गुटेरेसले यसअघि काला सागर (ब्ल्याक सी) मा सुरक्षा सुनिश्चि गरी जटिल परिस्थितिहरूलाई सहज बनाउन राष्ट्रसङ्घले खेलेको महत्वपूर्ण भूमिकालाई स्मरण गराउनुभयो। उहाँले सन् २०२२ जुलाईमा सुरु भएको ‘काला सागर खाद्यान्न पहल’ को उदाहरण प्रस्तुत गर्दै यसको परिणाम स्वरूप मानवीय कोरिडोरको स्थापना भई युक्रेनी खाद्यान्न तथा कृषि उत्पादनहरूको विश्व बजारमा निर्यात सहज भएको बताउनुभयो। यस पहलले विश्वव्यापी खाद्य सुरक्षामा उल्लेखनीय योगदान पुर्याएको र राष्ट्रसङ्घको मध्यस्थता तथा समन्वय क्षमताको एक सफल नमुना प्रस्तुत गरेको उहाँको भनाइ थियो। यो सफलताले होर्मुजको जलक्षेत्रमा समान कूटनीतिक पहलको सम्भाव्यतालाई बल पुर्याएको विश्लेषण गरिएको छ।
होर्मुजको जलक्षेत्र विश्वव्यापी ऊर्जा आपूर्तिको एक महत्वपूर्ण ‘चोकपोइन्ट’ हो, जहाँबाट विश्वको कुल कच्चा तेलको एक तिहाईभन्दा बढी ढुवानी हुन्छ। यस क्षेत्रमा कुनै पनि अस्थिरताले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा गम्भीर असर पार्न सक्छ। यही संवेदनशीलतालाई मध्यनजर गर्दै महासचिव गुटेरेसले होर्मुजको जलक्षेत्रमा निर्बाध निर्यातको अवस्था सिर्जना गर्ने मूल उद्देश्यका साथ संयुक्त राष्ट्रसङ्घले हाल खाडी क्षेत्रका प्रमुख राष्ट्रहरूका निकायहरूका साथै युरोपेली परिषद्सँग सघन समन्वय गरिरहेको जानकारी दिनुभयो। यसले राष्ट्रसङ्घको पहल बहुपक्षीय र समावेशी रहेको देखाउँछ, जसले क्षेत्रीय र अन्तर्राष्ट्रिय सरोकारवालाहरूलाई एकै ठाउँमा ल्याउने प्रयास गरिरहेको छ।
महासचिवले यस सन्दर्भमा संयुक्त राष्ट्रसङ्घ सहयोग प्रदान गर्न इच्छुक र पूर्ण रूपमा तत्पर रहेको जनाउँदै यस्ता महत्वपूर्ण प्रयासहरूको व्यवस्थापनका लागि संयुक्त राज्य अमेरिका र अन्य प्रमुख साझेदारहरूसँगको प्रत्यक्ष सहकार्यमा सक्रिय भूमिका निर्वाह गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्नुभयो। अन्तर्राष्ट्रिय शान्ति र सुरक्षा कायम गर्ने राष्ट्रसङ्घको बडापत्रले दिएको जिम्मेवारीअनुसार, यस प्रकारका जटिल भूराजनीतिक समस्याहरूको समाधानका लागि बहुपक्षीय सहकार्य अपरिहार्य रहेको उहाँले जोड दिनुभयो। अमेरिका र अन्य शक्ति राष्ट्रहरूसँगको सहकार्यले राष्ट्रसङ्घका पहलहरूलाई थप बलियो र प्रभावकारी बनाउन सक्ने विश्वास गरिएको छ।
गुटेरेसको यो भनाइले मध्यपूर्वमा शान्ति र स्थायित्व कायम गर्न, ऊर्जा बजारमा हुने सम्भावित अवरोधहरूलाई रोक्न र यस क्षेत्रमा मानवीय संकटलाई थप गहिरिन नदिन संयुक्त राष्ट्रसङ्घको अटल प्रतिबद्धतालाई पुनः पुष्टि गरेको छ। विश्व समुदायले यी कूटनीतिक पहलहरूको सफलताको प्रतीक्षा गरिरहेको छ, जसले क्षेत्रीय र विश्वव्यापी शान्ति तथा समृद्धिका लागि मार्ग प्रशस्त गर्न सक्नेछ।
