प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीले बिहीवार बिहान काठमाण्डूको धापासीस्थित मतदान केन्द्रमा मतदान गरेपछि आफ्नो ‘कार्य सम्पन्न भएको’ घोषणा गरेकी छन्। मतदान सकिएलगत्तै बीबीसीसँगको विशेष कुराकानीमा उनले छिटो नयाँ सरकार गठन गरी सत्ता हस्तान्तरण गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरिन्।
निर्वाचनको नतिजाले सरकारको स्वरूप (गठबन्धन वा एकल) निर्धारण गर्ने बताउँदै, प्रधानमन्त्री कार्कीले नयाँ सरकारसँग युवाहरूको आशा र जेन जी पुस्ताको परिवर्तनको माग पूरा गर्ने दायित्व रहेको उल्लेख गरिन्, यथाशीघ्र सत्ता हस्तान्तरणको चाहना व्यक्त गर्दै।
फागुन २१ गते सम्पन्न प्रतिनिधिसभा निर्वाचनको नतिजा फागुन २५ गतेभित्र सार्वजनिक गरिसक्ने कार्यवाहक प्रमुख निर्वाचन आयुक्तले जनाएका छन्। संविधानविद्हरूका अनुसार नतिजासँगै नयाँ सरकार गठनको प्रक्रिया सुरु हुनेछ। ‘आमसहमतिको आधारमा’ सुशीला कार्की भदौ २७ गते प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त भएकी थिइन्।
तस्बिर स्रोत, Reuters
नयाँ सरकार गठनको प्रक्रिया
निर्वाचन आयोगले प्रतिनिधिसभा निर्वाचनको अन्तिम नतिजा राष्ट्रपतिलाई बुझाएसँगै नयाँ सरकार गठनको प्रक्रिया थालनी हुनेछ। वरिष्ठ अधिवक्ता ललितबहादुर बस्नेतका अनुसार प्रधानमन्त्री कार्कीले राजीनामा दिई कामचलाउ हैसियतमा रहनेछिन् र राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले नयाँ सरकार गठनको आह्वान गर्नेछन्।
तस्बिर स्रोत, PMO Secretariat
यदि कुनै एक दलले स्पष्ट बहुमत ल्याए, राष्ट्रपतिले सोही दललाई संसदीय दलको नेता चयन गरी सरकार बनाउन आग्रह गर्नेछन्। स्पष्ट बहुमत नआएमा दुई वा दुईभन्दा बढी दलहरूलाई बहुमत पुर्याई सरकार गठनको दाबी गर्न आह्वान गरिने संवैधानिक व्यवस्था छ। संविधानविद् पूर्णमान शाक्यका अनुसार नयाँ प्रधानमन्त्री चयन हुनासाथ वर्तमान सरकार स्वतः समाप्त हुनेछ र प्रक्रिया एकदेखि दुई साताभित्रै सकिने अनुमान छ।
बहुमत नआए के हुन्छ?
यदि एकल बहुमत नआए वा बहुमत पुर्याउने गठबन्धन बन्न नसकेमा दलहरूले राजनीतिक प्रक्रियाबाटै समाधान खोज्नुपर्ने शाक्य बताउँछन्। यस्तो स्थितिमा सबैभन्दा ठूलो दललाई सरकार गठनको अवसर दिइन्छ र निजलाई ३० दिनभित्र विश्वासको मत लिन आह्वान गरिन्छ। यसका लागि दलहरूले नयाँ शिराबाट छलफल सुरु गर्नुपर्ने हुन्छ।
तस्बिर स्रोत, EPA/Shutterstock
फागुन २१ को आमनिर्वाचनमा ६० प्रतिशत मत खसेको निर्वाचन आयोगले जनाएको छ।
बीबीसी न्यूज नेपाली यूट्यूबमा पनि छ। हाम्रो च्यानल सब्स्क्राइब गर्न तथा प्रकाशित भिडिओहरू हेर्न यहाँ क्लिक गर्नुहोस्। तपाईँ फेसबुक, इन्स्टाग्राम र ट्विटरमा पनि हाम्रा सामग्री हेर्न सक्नुहुन्छ।
