अमेरिका र इजरायलले इरानका विभिन्न सहरहरूमा गरेको संयुक्त सैन्य आक्रमणलाई अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले ‘ठूलो सैन्य कारबाही’ को सङ्ज्ञा दिएका छन्। यसैबीच, ट्रम्पले इरानका सर्वोच्च नेता अयातोल्लाह अली खामेनेई मारिएको दाबी गरेका थिए, जसलाई इरानले आधिकारिक रूपमा पुष्टि गर्दै देशभर ४० दिनको राष्ट्रिय शोक घोषणा गरेको छ। ट्रम्पले इरानी जनतालाई सत्ताविरुद्ध उठ्न र सरकारी फौजलाई आत्मसमर्पण गर्न समेत आह्वान गरेका छन्। अर्कोतर्फ, इजरायलले भने इरानबाट हुनसक्ने सम्भावित खतरालाई पहिल्यै निस्तेज पार्न यो कदम चालिएको र यो आफ्नो सुरक्षाको लागि अनिवार्य रहेको स्पष्ट पारेको छ।
आफ्ना सर्वोच्च नेताको हत्या र देशमाथिको आक्रमणलगत्तै इरानी रेभोलुसनरी गार्ड कोर (आईआरजीसी) ले मध्यपूर्वमा तैनाथ अमेरिकी सैन्य शिविरहरूलाई मुख्य निशाना बनाउँदै कडा प्रत्याक्रमण सुरु गरेको छ। यस भयानक तनावपूर्ण स्थितिलाई लिएर संयुक्त राष्ट्रसङ्घका महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसले गम्भीर चिन्ता व्यक्त गर्दै यस सैन्य कारबाहीको कडा निन्दा गरेका छन्। उनले अमेरिका, इजरायल र इरानको यो कदमले अन्तर्राष्ट्रिय शान्ति र सुरक्षालाई पूर्ण रूपमा बेवास्ता गरेको भन्दै तत्काल शत्रुता अन्त्य नगरे यसले सिङ्गो मध्यपूर्वमा भयानक र व्यापक युद्धको जोखिम निम्त्याउने गम्भीर चेतावनी दिएका छन्।
न्युयोर्कमा आयोजित राष्ट्रसङ्घीय सुरक्षा परिषद्को आपत्कालीन बैठकमा अमेरिकी र इजरायली राजदूतहरूले आफ्नो कदमको कडा रूपमा बचाउ गरेका छन्। अमेरिकी राजदूत माइक वाल्ट्जले यो आक्रमण रणनीतिक र निश्चित लक्ष्यहरूमा मात्र केन्द्रित रहेको दाबी गर्दै इरानको क्षेप्यास्त्र सामर्थ्य नष्ट गर्न र परमाणु अस्त्रको धम्की रोक्न यो आवश्यक रहेको जिकिर गरे। त्यसैगरी, इजरायली राजदूत ड्यानी डेननले इरानको ‘इजरायल र अमेरिकाको अन्त्य’ भन्ने नारालाई आफूहरूले गम्भीर रूपमा लिएरै आफ्नो र विश्वव्यापी स्थिरताको रक्षाका लागि यो कडा कदम चालेको प्रस्ट पारेका छन्।
यस घटनालाई लिएर अन्तर्राष्ट्रिय समुदाय भने दुई ध्रुवमा बाँडिएको छ। इरानको निकट साझेदार रुसले अमेरिका र इजरायलको कडा आलोचना गर्दै यसले मध्यपूर्वको शान्ति खलबलाएको र तनाव बढाएको बताएको छ। अमेरिका र इरानबीच परमाणु वार्तामा मध्यस्थता गर्दै आएको ओमानले पनि निराशा व्यक्त गर्दै अमेरिकालाई यो अरूको युद्धमा नअल्झिन आग्रह गरेको छ। इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराग्चीले यस आक्रमणलाई पूर्णतः गैरकानुनी र अवैध ठहर गर्दै ट्रम्पको नीतिको कडा आलोचना गरेका छन्। यसैबीच, साउदी अरबले भने बहराइन, यूएई, कतार र कुवेतमाथि इरानले गरेको आक्रमणको निन्दा गर्दै यसलाई इरानको ठाडो हस्तक्षेप भनेको छ।
युरोपेली राष्ट्रहरूले यस सैन्य द्वन्द्वमा आफूहरू संलग्न नहुने स्पष्ट पारेका छन्। फ्रान्स, जर्मनी र बेलायतका शीर्ष नेताहरूले एक संयुक्त वक्तव्य जारी गर्दै कूटनीतिक र वार्ताको माध्यमबाट समाधान खोज्न इरान र अन्य पक्षहरूलाई आह्वान गरेका छन्। युरोपेली सङ्घ (ईयू) र इटालीले पनि यस घटनाक्रमलाई अत्यन्तै जोखिमपूर्ण भन्दै नागरिक रक्षा र मानवीय कानुनको पालनामा जोड दिएका छन्। ब्राजिलले पनि यस कारबाहीप्रति गहिरो चिन्ता व्यक्त गरेको छ भने अस्ट्रेलियाले चाहिँ इरानलाई परमाणु अस्त्र हासिल गर्नबाट रोक्ने अमेरिकी कदमको खुल्ला समर्थन गरेको छ।
