काठमाडौँ, भदौ १३ गते । भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीका कारण रसुवा जिल्लामा उत्पन्न विषम परिस्थितिमा फसेका नागरिकहरूको उद्धार कार्य तीव्र पारिएको छ। आज दिउँसोसम्मको जानकारी अनुसार, नेपाली सेनाको सक्रिय पहलमा त्रिशूली-३ जलविद्युत् आयोजनाको सुरुङभित्रबाट ४३ विदेशी नागरिकसहित कुल २०८ जनालाई सकुशल उद्धार गरिएको छ। यो जटिल उद्धार कार्यमा नेपाली सेनाका हेलिकप्टरहरूको महत्त्वपूर्ण भूमिका रहेको छ।
उद्धार गरिएका विदेशी नागरिकहरूमध्ये ३८ जना चिनियाँ र पाँच जना भारतीय नागरिक रहेका छन्। उनीहरू भोटेकोशीको अप्रत्याशित बाढीले आयोजनास्थलमा अचानक पानीको सतह बढ्दा सुरुङभित्र फसेका थिए। नेपाली सेनाले जारी गरेको विज्ञप्तिमा सुरुङभित्र फसेका मानिसहरूको संख्या र उनीहरूको सुरक्षित उद्धारको पुष्टि गरेको छ। सुरुङमा फसेका अन्य सम्भावित व्यक्तिहरूको खोजी कार्य तथा बाहिरी भाग पत्ता लगाउने प्रयास जारी रहेको सेनाले जनाएको छ। यसका लागि संयुक्त उद्धार टोलीले विशेष ‘ड्रिलिङ मेसिन’लगायत अत्याधुनिक उपकरणहरूको प्रयोग गरिरहेको छ। यो प्रविधिले सुरुङको भित्री भागमा रहेका व्यक्तिहरूसँग सम्पर्क स्थापित गर्न र उनीहरूलाई बाहिर निकाल्न नयाँ उपायहरू पत्ता लगाउन मद्दत पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
भोटेकोशी बाढीले रसुवाका विभिन्न क्षेत्रहरूमा ठूलो जनधनको क्षति पुर्याएको छ। नदीको बहाव अत्यधिक बढेका कारण तटीय क्षेत्रका बस्तीहरू डुबानमा परेका छन् भने सडक सञ्जाल र अन्य भौतिक पूर्वाधारहरूमा समेत गम्भीर क्षति पुगेको छ। यस प्राकृतिक विपत्तिको सामना गर्न नेपाली सेनाले आफ्नो सम्पूर्ण शक्ति परिचालन गरेको छ। प्रभावित जिल्लाहरू रसुवा, नुवाकोट, र धादिङमा गरी करिब सात हजारभन्दा बढी फौज खटाइएको छ। यी फौजहरूले समन्वयात्मक रूपमा खोज तथा उद्धार कार्य, घाइतेहरूको आपतकालीन उपचार, विस्थापितहरूको लागि आश्रय व्यवस्थापन, र शव व्यवस्थापन कार्यमा सक्रियताका साथ लागिरहेका छन्।
सेनाका टुकडीहरूले दुर्गम क्षेत्रहरूमा फसेका व्यक्तिहरूलाई सुरक्षित स्थानमा सार्न, बाढीले भत्काएका सडक खण्डहरूलाई अस्थायी रूपमा मर्मत गरी राहत सामग्री पुर्याउन, र प्रभावित क्षेत्रमा सञ्चार सम्पर्क विच्छेद भएका स्थानहरूमा वैकल्पिक सञ्चार माध्यम स्थापित गर्न पनि सघाइरहेका छन्। घाइतेहरूको उपचारका लागि अस्थायी स्वास्थ्य शिविरहरू सञ्चालन गरिएको छ भने महामारी फैलन नदिन स्वास्थ्यकर्मीहरूसँगको सहकार्यमा सरसफाइ र जनचेतनाका कार्यक्रमहरू पनि सञ्चालन भइरहेका छन्।
नेपाल सरकारले यस विपत्तिको सामना गर्न उच्च प्राथमिकता दिएको छ। प्रधानमन्त्रीले प्रभावित क्षेत्रको हवाई निरीक्षण गर्दै तत्काल राहत र पुनर्स्थापनाका लागि निर्देशन दिएका छन्। विपद् व्यवस्थापन प्राधिकरणले विभिन्न सरकारी निकाय र गैर-सरकारी संस्थाहरूसँगको समन्वयमा राहत वितरण र क्षति मूल्यांकनको कार्यलाई अगाडि बढाएको छ। यस प्रकारका प्राकृतिक प्रकोपहरूले देशमा पुर्याउने दीर्घकालीन प्रभावलाई कम गर्न पूर्वतयारी र द्रुत प्रतिक्रिया संयन्त्रको सुदृढीकरण अपरिहार्य रहेको विज्ञहरूले औँल्याएका छन्।
हाललाई, उद्धार कार्य नै प्रमुख प्राथमिकतामा रहेको छ। सुरुङभित्र रहेका सबैलाई सकुशल बाहिर निकाल्न तथा अन्य प्रभावित क्षेत्रहरूमा फसेका नागरिकहरूको अवस्था पत्ता लगाउन सेना र अन्य सुरक्षा निकायहरूले अथक प्रयास गरिरहेका छन्। बाढीबाट विस्थापित भएका परिवारहरूलाई आवश्यक खाद्यन्न, पानी, र स्वास्थ्य सामग्री पुर्याउने कार्य पनि सँगसँगै चलिरहेको छ। रसुवा र आसपासका क्षेत्रमा सुरक्षा र राहतका लागि निरन्तर निगरानी राखिएको छ। राष्ट्रिय समाचार समिति (रासस) ।
