‘हामी तालिबानको चुनौती पनि पार गर्छौँ’: सगरमाथा आरोहण गर्ने प्रथम अफगान महिला रिभर अहमद

प्रकाशित: २७ मे २०२६

रिभर अहमदले सगरमाथाको सफल आरोहण गरी विश्वकै सर्वोच्च शिखरमा पुग्ने पहिलो अफगान महिलाका रूपमा ऐतिहासिक कीर्तिमान कायम गरेकी छन्। गत साता २१ मेका दिन उनले ८,८४८.८६ मिटर अग्लो सगरमाथाको चुचुरोमा पाइला टेकेर यो गौरवपूर्ण सफलता हासिल गरेकी हुन्। उनको यो व्यक्तिगत उपलब्धिले अफगान महिला र बालिकाहरूमाथि थोपरिएको दमन तथा आधारभूत अधिकार हननको यथार्थलाई विश्वसामु पुनः उजागर गरेको छ।

आफ्नो आरोहणलाई अफगानिस्तानमा शिक्षाको अधिकारबाट वञ्चित लाखौँ बालिकाहरूको आवाजका रूपमा समर्पित गर्दै अहमदले भनिन्, “आज पनि लाखौँ अफगान बालिकाहरूलाई शिक्षा पाउने आधारभूत अधिकारबाट वञ्चित गरिएको छ। हामीले त्यो पर्वत चढ्न बाँकी छ।” उनको यो भनाइले सगरमाथा आरोहणजस्तै चुनौतीपूर्ण भए पनि महिला शिक्षाको अधिकार स्थापना गर्ने संघर्षको महत्त्वलाई प्रस्ट पार्दछ।

स्वयं तालिबानको आक्रमणबाट जोगिएकी रिभर अहमद हाल केही वर्षदेखि अस्ट्रेलियामा सपरिवार शरणार्थी जीवन बिताउँदै आएकी छिन्। उनको यो पृष्ठभूमिले अफगानिस्तानमा महिलाहरूले सामना गरिरहेको कठोर वास्तविकतालाई गहिरो रूपमा बुझ्न मद्दत गर्दछ। सन् २०२१ मा तालिबानले सत्ता कब्जा गरेपछि माध्यमिक र उच्च शिक्षामा महिलाहरूलाई पूर्ण रूपमा रोक लगाइएको छ, जसले गर्दा लाखौँ बालिकाहरूको भविष्य अन्योलमा परेको छ।

पर्वतारोहणलाई आफ्नो सन्देश फैलाउने सशक्त माध्यमका रूपमा प्रयोग गर्दै अहमदले गहिरो दार्शनिक विचार व्यक्त गरेकी छन्। उनी भन्छिन्, “पर्वतारोहणको सहयोगमा म त्यो सन्देश फैलाउन चाहन्छु। मैले सिकेकी छु कि कठिन पर्वतहरू चट्टान र बरफबाट बनेका नभई हामीभित्रै छन्।” यो भनाइले बाह्य चुनौतीहरूभन्दा पनि आन्तरिक शक्ति, दृढ संकल्प र मानसिक दृढताको महत्त्वमाथि जोड दिन्छ।

रिभर अहमदको सगरमाथा आरोहण केवल एक साहसिक उपलब्धि मात्र नभई विश्वभरका अफगान महिलाहरूका लागि आशा, साहस र अदम्य शक्तिको प्रतीक बनेको छ। उनको यो यात्राले विपरीत परिस्थितिमा पनि मानवीय भावनाको अदम्य शक्ति र लक्ष्य प्राप्तिका लागि गरिने अथक प्रयासलाई प्रतिबिम्बित गर्दछ। यो कार्यले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायलाई अफगानिस्तानमा महिला अधिकारको मुद्दामा थप ध्यान दिन र तालिबान शासनका प्रतिबन्धहरू हटाउन दबाब दिन प्रेरित गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

सगरमाथाको चुचुरोमा पुगेर रिभर अहमदले शारीरिक र सामाजिक दुवै चुनौतीलाई परास्त गर्दै आफूलाई मात्र नभई लाखौँ अफगान बालिकाहरूको भविष्यका लागि नयाँ मार्ग प्रशस्त गरेकी छिन्। उनको यो साहस र प्रतिबद्धताले विश्वभरका उत्पीडित समुदायहरूलाई प्रेरणा दिनेछ र न्याय तथा समानताको पक्षमा वकालत गर्नेछ।