सूचना तथा सञ्चार मन्त्रालयले देशका तीन महत्वपूर्ण सञ्चार निकाय—प्रेस काउन्सिल नेपाल, सार्वजनिक सेवा प्रसारण संस्था र गोरखापत्र संस्थान—का अध्यक्ष तथा महाप्रबन्धक पदपूर्तिका लागि खुला प्रतिस्पर्धाबाट दरखास्त आह्वान गरेको छ। प्रतिनिधिसभा निर्वाचनपश्चात् गठित नयाँ सरकारले विगतका राजनीतिक नियुक्तिहरू पुनरावलोकन र खारेज गर्ने नीतिको निरन्तरताका रूपमा यस कदमलाई लिएको छ, जसले योग्यता र पारदर्शितामा आधारित नेतृत्व चयनको मार्गप्रशस्त गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
मन्त्रालयले जेठ ७ गते जारी सूचनाअनुसार, इच्छुक तथा योग्य उम्मेदवारहरूलाई जेठ १८ गतेभित्र आवेदन पेस गर्न समयसीमा तोकिएको छ। यी पदहरूमा आवेदनका लागि आवश्यक योग्यता, अनुभव, दरखास्त फारम र अन्य विस्तृत जानकारी मन्त्रालयको आधिकारिक वेबसाइटमा उपलब्ध छ। सञ्चार क्षेत्रका यी नियामक तथा सार्वजनिक महत्वका संस्थाहरूको नेतृत्व चयनमा निष्पक्षता कायम गर्न सरकारले यो खुला आह्वान गरेको हो।
प्रतिनिधिसभा निर्वाचनपश्चात् गठित नयाँ सरकारले पूर्ववर्ती सरकारका पालामा गरिएका केही राजनीतिक नियुक्तिहरू खारेज गर्ने निर्णय गरेको थियो। यसै सन्दर्भमा, सञ्चार क्षेत्रका महत्वपूर्ण पदहरूमा नयाँ प्रक्रियाद्वारा नेतृत्व चयनको बाटो खुलेको हो। राजनीतिक प्रभावभन्दा बाहिर रही व्यावसायिक दक्षता र अनुभवका आधारमा नेतृत्व चयन गर्दा ती संस्थाहरूको स्वायत्तता र कार्यक्षमता अभिवृद्धि हुने विश्वास सरकारको छ। यो पहल सार्वजनिक प्रशासनमा सुशासन प्रवर्द्धन गर्ने र दलीय निकटताका आधारमा नियुक्तिको परम्परा तोड्ने सन्देश दिएको छ।
प्रेस काउन्सिल नेपाल, पत्रकारिताको पेसागत मर्यादा कायम राख्ने, प्रेस स्वतन्त्रताको संरक्षण गर्ने तथा आचारसंहिता कार्यान्वयनको अनुगमन गर्ने नियामक निकाय हो। यसको अध्यक्ष पद पत्रकारिता क्षेत्रको अनुभव, निष्पक्षता र नैतिकवान व्यक्तिबाट नेतृत्व हुनु आवश्यक मानिन्छ। सार्वजनिक सेवा प्रसारण संस्थाको परिकल्पना जनमुखी सूचना प्रवाह, निष्पक्ष समाचार तथा जनचेतनामूलक कार्यक्रमहरू उत्पादन र प्रसारणका लागि गरिएको हो। यसको नेतृत्वले समाजका सबै वर्गलाई समेट्ने गरी गुणस्तरीय र विश्वसनीय प्रसारण सेवा प्रदान गर्नुपर्ने जिम्मेवारी वहन गर्दछ। यी संस्थाको सफल नेतृत्वले सञ्चार क्षेत्रको विश्वसनीयता र व्यावसायिकतामा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्नेछ।
गोरखापत्र संस्थान नेपालको सबैभन्दा पुरानो तथा सरकारी स्वामित्वको सञ्चार माध्यम हो। यसले ‘गोरखापत्र’ दैनिकसहित विभिन्न पत्रपत्रिका र प्रकाशनहरू मार्फत राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय समाचार, विचार र जानकारीहरू प्रवाह गर्दै आएको छ। संस्थानको महाप्रबन्धकको पदले राष्ट्रिय सञ्चार नीतिको कार्यान्वयन, व्यवस्थापकीय दक्षता अभिवृद्धि र सार्वजनिक सरोकारका विषयमा सूचना सम्प्रेषणमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दछ। यस पदमा नियुक्त हुने व्यक्तिले संस्थानको आधुनिकीकरण, प्रविधिमैत्री सेवा विस्तार र पत्रकारिताको गुणस्तर वृद्धि गर्न सक्षम हुनुपर्छ।
मन्त्रालयद्वारा जारी सूचनामा दरखास्तका लागि विस्तृत योग्यताका मापदण्ड तोकिएको छ। सामान्यतया, यस्ता उच्च पदहरूका लागि सम्बन्धित क्षेत्रमा कम्तिमा १० देखि १५ वर्षको कार्य अनुभव, उच्च शैक्षिक योग्यता, नेतृत्व क्षमता, व्यवस्थापकीय कौशल र सार्वजनिक पदको गरिमा कायम राख्न सक्ने नैतिक चरित्रको अपेक्षा गरिन्छ। आवेदन प्रक्रियालाई पारदर्शी बनाउँदै, तोकिएका मापदण्डका आधारमा मात्र उम्मेदवारहरूको छनोट गरिनुले सही नेतृत्व चयनमा मद्दत पुग्नेछ।
यी महत्वपूर्ण निकायहरूमा गरिने नियुक्तिले नेपालको सञ्चार क्षेत्रको भावी दिशा निर्धारणमा अहम् भूमिका खेल्नेछ। योग्य र सक्षम नेतृत्वको चयनले राज्य सञ्चालित सञ्चार माध्यमहरूको व्यावसायिकतामा सुधार ल्याउने, प्रेस स्वतन्त्रताको सुनिश्चितता गर्ने र जनतामा विश्वसनीय सूचना प्रवाह गर्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ। यस प्रकारको खुल्ला प्रतिस्पर्धात्मक प्रक्रिया सञ्चार क्षेत्रमा सुशासन र उत्कृष्टता प्रवर्द्धन गर्न महत्वपूर्ण कदमका रूपमा स्थापित हुनेछ।
